90% chị em đang ngâm chân SAI mà không biết!

Bác Hà gặp rất nhiều chị em chia sẻ rằng tối nào cũng ngâm chân, nào là nước nóng, nào là gừng muối, thậm chí bỏ đủ thứ lá vào với mong muốn ngủ ngon, giảm đau nhức, giữ ấm cơ thể. Nhưng thực tế, theo góc nhìn Đông y, phần lớn đang ngâm chân sai cách mà không hề hay biết. Ngâm sai không những không bổ mà còn âm thầm làm hao khí huyết, tổn dương khí, lâu ngày sinh đủ thứ rối loạn trong người.

Ngâm chân không đơn giản là cho chân vào nước nóng

Trong Đông y, bàn chân là nơi hội tụ rất nhiều kinh mạch quan trọng, đặc biệt là kinh Thận, Can, Tỳ. Thận chủ về sinh lực, sinh sản, giữ ấm toàn thân. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng: chăm sóc bàn chân chính là chăm sóc gốc rễ của sức khỏe.

Nhưng vấn đề là, nhiều chị em chỉ nghe “ngâm chân tốt” mà không hiểu tốt cho ai, tốt trong hoàn cảnh nào. Cơ địa mỗi người khác nhau, âm – dương hư thực khác nhau, nếu áp một cách máy móc thì rất dễ phản tác dụng.

Sai lầm đầu tiên: Ngâm nước quá nóng

Rất nhiều chị em thích ngâm nước càng nóng càng tốt vì nghĩ “nóng thì mới thông”. Theo Đông y, nước quá nóng làm dương khí bốc lên, khí huyết tản mát, nhất là với người âm hư, hay bốc hỏa, mất ngủ, hồi hộp.

Bác Hà từng gặp nhiều trường hợp ngâm chân xong thấy mệt hơn, tim đập nhanh, khó ngủ. Đó là do dương khí bị kích thích quá mức. Ngâm chân đúng là nước ấm vừa phải, chạm vào thấy dễ chịu, không rát, không đỏ da.

Sai lầm thứ hai: Ngâm chân quá lâu

Có chị em ngâm 30–40 phút mỗi tối, nghĩ càng lâu càng tốt. Nhưng theo Đông y, ngâm lâu làm khí huyết dồn xuống chân quá nhiều, phần trên thiếu khí, dễ sinh chóng mặt, mệt mỏi, nhất là người huyết hư.

Bác Hà thường khuyên chỉ nên ngâm khoảng 10–15 phút. Khi thấy chân ấm đều, người thư giãn là đủ. Ngâm chân là để điều hòa, không phải để “vắt kiệt” khí huyết.

Sai lầm thứ ba: Ai cũng cho gừng, muối vào nước ngâm

Gừng và muối có tính ấm, tán hàn, rất hợp với người chân lạnh, sợ lạnh, đau nhức do hàn thấp. Nhưng với chị em hay nóng trong, khô miệng, táo bón, mất ngủ, lòng bàn tay nóng thì dùng gừng muối lại càng làm nhiệt tăng lên.

Theo quan sát của Bác Hà, nhiều chị em bị rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh nặng hơn cũng vì ngâm chân không phù hợp thể trạng. Ngâm chân phải thuận theo âm dương của cơ thể, không phải cứ “dân gian truyền miệng” là đúng cho tất cả.

Sai lầm thứ tư: Ngâm chân khi cơ thể đang mệt, đói hoặc vừa ăn no

Đây là điều rất nhiều người bỏ qua. Khi đói, khí huyết đang yếu, ngâm chân làm khí huyết dồn xuống dưới càng khiến người mệt hơn. Khi vừa ăn no, ngâm chân làm ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa của Tỳ Vị.

Bác Hà luôn nhắc: thời điểm tốt nhất là trước khi ngủ khoảng 30–60 phút, khi cơ thể đã ổn định, tâm trí thư giãn.

Ngâm chân đúng theo Đông y cần chú ý điều gì?

Theo kinh nghiệm Đông y của Bác Hà, ngâm chân đúng không cầu kỳ nhưng phải đúng nguyên tắc:

– Nước ấm vừa, không quá nóng
– Thời gian vừa đủ, không kéo dài
– Thành phần ngâm phù hợp cơ địa
– Kết hợp xoa bóp nhẹ lòng bàn chân để dẫn khí huyết

Bác Hà luôn tin rằng, chỉ cần làm đúng, ngâm chân có thể giúp ngủ sâu hơn, giảm đau bụng kinh, cải thiện lạnh tay chân và hỗ trợ điều hòa khí huyết rất tốt cho chị em. Ngược lại, làm sai thì chính thói quen tưởng là “chăm sóc sức khỏe” lại trở thành gánh nặng cho cơ thể.

Lời nhắn nhủ của Bác Hà

Bác Hà hiểu rằng chị em rất thương cơ thể mình nên mới cố gắng duy trì những thói quen như ngâm chân mỗi ngày. Nhưng Đông y coi trọng sự hài hòa, không chạy theo cảm giác nhất thời. Lắng nghe cơ thể, hiểu rõ thể trạng của mình mới là cách dưỡng sinh bền vững.

Nếu chị em quan tâm thêm đến việc điều hòa khí huyết, chăm sóc sức khỏe nữ giới theo Đông y, có thể tham khảo thêm tại bài chia sẻ về khí huyết ở phụ nữ hoặc những vấn đề kinh nguyệt theo góc nhìn Đông y. Những kiến thức này sẽ giúp chị em hiểu mình hơn và chăm sóc cơ thể đúng cách hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —