Bác Hà giải đáp: Viêm lộ tuyến CTC độ 2 do nội tiết, HPV hay viêm âm đạo kéo dài?

Cùng là viêm lộ tuyến cổ tử cung (CTC) độ 2, nhưng có người điều trị vài tuần đã ổn, có người thì cứ sạch rồi lại tái phát, dai dẳng năm này qua năm khác. Bác Hà rất hiểu cảm giác mệt mỏi, lo lắng khi vùng kín cứ khó chịu, khí hư bất thường, có lúc còn ảnh hưởng cả đời sống vợ chồng và sự tự tin của chị em.

Có chị em đến với Bác Hà sau nhiều đợt đặt thuốc – kháng sinh – rồi lại đặt thuốc. Có chị em hoang mang vì nghe nói “HPV là ung thư”, trong khi người khác lại được bảo “do nội tiết, sinh xong là bị”. Và cũng có nhiều chị em bị viêm âm đạo kéo dài, điều trị chưa dứt gốc nên viêm cứ lan lên cổ tử cung, khiến lộ tuyến nặng hơn. Bác Hà xin nói rõ: muốn tránh tái phát, bắt buộc phải tìm đúng nguyên nhân chính — nội tiết, HPV hay ổ viêm âm đạo/viêm cổ tử cung mạn tính — rồi mới có phác đồ phù hợp.

Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà thường gọi nhóm bệnh này là tình trạng “đới hạ” (khí hư) kèm “thấp nhiệt” hoặc “tỳ hư – thận hư” tùy cơ địa. Nhưng dù Đông y nhìn “căn cơ” khác Tây y, Bác Hà vẫn luôn khuyên chị em: phải làm xét nghiệm đủ để chẩn đoán đúng, rồi Đông y mới có “đích” để điều chỉnh tạng phủ và môi trường âm đạo – cổ tử cung cho bền vững. 🌿

Lý giải nguyên nhân: Vì sao viêm lộ tuyến độ 2 lại hay tái phát?

Viêm lộ tuyến là hiện tượng các tế bào tuyến vốn nằm trong ống cổ tử cung “lộ” ra ngoài. Khi vùng lộ này bị kích thích, nhiễm khuẩn, rối loạn hệ vi sinh, hoặc chịu tác động nội tiết, chị em sẽ thấy khí hư nhiều, ẩm ướt, dễ viêm. “Độ 2” thường là vùng lộ tương đối rộng, nên chỉ cần môi trường âm đạo – cổ tử cung chưa ổn thì bệnh dễ quay lại.

Bác Hà hay chia nguyên nhân tái phát thành 3 nhóm lớn:

• Nhóm nội tiết: estrogen cao/dao động mạnh (sau sinh, cho con bú, dùng thuốc tránh thai, tiền mãn kinh, rối loạn phóng noãn…). Nội tiết khiến cổ tử cung nhạy cảm, tăng tiết, tạo “đất” cho viêm.
• Nhóm viêm nhiễm kéo dài: viêm âm đạo (nấm, tạp khuẩn, trùng roi), viêm cổ tử cung do vi khuẩn/Chlamydia/Mycoplasma… Điều trị không triệt để hoặc điều trị sai “tác nhân” làm bệnh lặp lại.
• Nhóm HPV và tổn thương biểu mô: HPV nguy cơ cao có thể đi kèm viêm cổ tử cung mạn, thay đổi tế bào. Có người HPV tự đào thải, có người dai dẳng do miễn dịch – cơ địa yếu, stress, thiếu ngủ.

Nhận định của Bác Hà là: nhiều chị em “điều trị theo triệu chứng” (thấy khí hư thì đặt thuốc) mà chưa xác định rõ mình thuộc nhóm nào, nên bệnh cứ vòng lặp. Đông y muốn bền, phải xử lý cả “ngọn” (viêm – khí hư) lẫn “gốc” (tạng phủ, thấp nhiệt, khí huyết, sức đề kháng niêm mạc).

Các biểu hiện thường gặp khi viêm lộ tuyến CTC độ 2

Không phải ai cũng có triệu chứng rầm rộ, nhưng chị em hay gặp:

• Khí hư nhiều, loãng hoặc đặc; có thể trắng đục, vàng, xanh; có mùi hôi hoặc tanh.
• Ngứa rát âm đạo, nóng vùng kín, khó chịu tăng trước kỳ kinh.
• Đau khi quan hệ, ra máu sau quan hệ hoặc sau thăm khám.
• Đau âm ỉ hạ vị, lưng – xương chậu (nhất là khi viêm lan).
• Tái phát theo chu kỳ: “đỡ – rồi lại bùng” sau stress, thức khuya, dùng kháng sinh, ăn ngọt – cay nhiều.

Bác Hà lưu ý: nếu có ra máu bất thường, khí hư hôi nặng, đau nhiều, hoặc Pap/HPV bất thường, chị em đừng tự điều trị kéo dài ở nhà.

Test nhanh viêm lộ tuyến CTC

Bạn đang gặp vấn đề phụ khoa nào?

Khí hư ra nhiều bất thường

Vùng kín có mùi hôi

Bị tiểu buốt, tiểu rắt

Kinh nguyệt không đều

Khí hư của bạn có màu sắc như thế nào?

Nhầy nhầy như dịch mũi/ sữa chua

Trắng đục hoặc vàng nhạt

Vàng đậm/ xanh + mùi khó chịu

Khí hư lợn cợn như bã đậu

Các biểu hiện khác đi kèm bạn gặp phải là?

Chảy máu âm đạo

Đau rát khi quan hệ

Đau âm ỉ bụng dưới

Ngứa vùng kín kéo dài

Lần gần đây nhất đi khám phụ khoa của bạn là?

1 - 3 tháng

6 tháng

1 năm

Không nhớ khi nào

Giải đáp 1-1 cùng Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Gửi BÀI TEST

Cần làm xét nghiệm nào để tìm đúng nguyên nhân?

Dưới đây là nhóm xét nghiệm Bác Hà thường khuyên để “bắt đúng thủ phạm”, tránh chữa vòng vo. 🔎

Khám phụ khoa + soi cổ tử cung (khám bằng mỏ vịt)

Đây là bước nền: nhìn trực tiếp vùng lộ tuyến, mức độ viêm, dịch cổ tử cung, tổn thương nghi ngờ. Bác Hà thường nói với chị em: khám tốt giúp định hướng xét nghiệm, tránh làm tràn lan mà vẫn thiếu cái cần.

Phiến đồ cổ tử cung (Pap smear/ThinPrep)

Pap giúp sàng lọc biến đổi tế bào cổ tử cung. Nếu Pap bình thường, chị em yên tâm hơn về nguy cơ tổn thương tiền ung thư; nếu bất thường, cần soi cổ tử cung kỹ và có thể sinh thiết.

Xét nghiệm HPV DNA (ưu tiên có định type nguy cơ cao)

HPV không phải lúc nào cũng gây ung thư, nhưng HPV nguy cơ cao dai dẳng mới đáng lo. Bác Hà khuyên chị em làm HPV DNA kèm định type (tùy gói xét nghiệm tại cơ sở), để biết mình thuộc nhóm nguy cơ nào và theo dõi đúng lịch.

Soi cổ tử cung (colposcopy) và sinh thiết khi cần

Nếu Pap/HPV bất thường hoặc bác sĩ thấy vùng nghi ngờ (sẹo trắng, mạch máu bất thường, loét…), soi cổ tử cung sẽ giúp đánh giá chi tiết. Sinh thiết chỉ làm khi có chỉ định, để loại trừ tổn thương nặng.

Xét nghiệm khí hư – tìm tác nhân viêm âm đạo

Đây là “mảnh ghép” cực quan trọng trong các ca tái phát. Tùy cơ sở, chị em có thể được làm:

• Soi tươi (wet mount): tìm nấm, trùng roi, tế bào gợi ý tạp khuẩn.
• Đo pH, test amine (whiff test): gợi ý viêm do tạp khuẩn.
• Nuôi cấy – kháng sinh đồ (khi viêm dai dẳng, nghi kháng thuốc).
• Xét nghiệm nhanh/Panel PCR/NAAT: phát hiện tác nhân khó thấy bằng soi tươi.

Tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) khi nghi ngờ

Với chị em viêm cổ tử cung tái phát, đau khi quan hệ, khí hư nhiều kéo dài, Bác Hà hay nhắc cân nhắc nhóm xét nghiệm như Chlamydia, lậu, Mycoplasma/ Ureaplasma, Trichomonas… (tùy nguy cơ và chỉ định bác sĩ). Điều trị không đủ “cặp đôi” cũng là lý do tái phát, chị em đừng ngại trao đổi thẳng thắn.

Đánh giá nội tiết và nền chuyển hóa khi có dấu hiệu rối loạn

Nếu chị em có kinh nguyệt thất thường, mụn – rậm lông, tăng cân, nghi buồng trứng đa nang, tiền mãn kinh… thì có thể cần các xét nghiệm nội tiết (tùy bác sĩ chỉ định). Bác Hà nhấn mạnh: nội tiết không chỉ “làm lộ tuyến”, mà còn làm niêm mạc dễ viêm và khó hồi phục.

Cách cải thiện theo hướng Đông y để hạn chế tái phát

Bác Hà nói thật với chị em: Đông y không “đuổi viêm” kiểu đánh nhanh, mà tập trung làm sạch môi trường – phục hồi niêm mạc – nâng sức đề kháng tại chỗ. Khi nền cơ địa tốt lên, HPV mới dễ đào thải, hệ vi sinh mới ổn, khí hư mới giảm bền.

Điều chỉnh theo thể bệnh (Bác Hà thường gặp)

• Thấp nhiệt: khí hư vàng, hôi, ngứa rát, nóng trong, dễ tái phát sau ăn cay – ngọt. Hướng xử lý: thanh nhiệt, táo thấp, giải độc, cân bằng hệ vi sinh.
• Tỳ hư: khí hư trắng loãng, mệt mỏi, ăn kém, dễ đầy bụng, hay tiêu chảy. Hướng xử lý: kiện tỳ, táo thấp, nâng chính khí để “đới hạ” tự giảm.
• Can uất: tái phát theo stress, mất ngủ, dễ cáu, tức ngực, kinh không đều. Hướng xử lý: sơ can, lý khí, điều hòa nội tiết.
• Thận hư: lạnh bụng, đau lưng gối, giảm ham muốn, khí hư kéo dài, cơ thể “yếu nền”. Hướng xử lý: bổ thận, cố sáp, điều hòa khí huyết vùng hạ tiêu.

Nhận định của Bác Hà là: cùng một kết quả “viêm lộ tuyến độ 2”, nhưng thể bệnh Đông y khác nhau thì cách dùng thảo dược và lộ trình cũng khác. Chị em đừng thấy người khác dùng gì hiệu quả là mua theo, vì sai thể là càng dùng càng rối.

Thói quen giúp cổ tử cung “hồi phục bền” ✅

• Ngủ trước 23h và giảm stress: Bác Hà gặp rất nhiều ca HPV dai dẳng chỉ vì thức khuya – áp lực kéo dài, miễn dịch tụt.
• Hạn chế ngọt, sữa béo, rượu bia, đồ cay nóng: nhóm này dễ sinh “thấp nhiệt”, làm khí hư tăng và mùi nặng.
• Giữ vùng kín khô thoáng, đồ lót cotton, thay thường xuyên; tránh quần bó sát.
• Không thụt rửa sâu, không lạm dụng dung dịch sát khuẩn mạnh: càng “diệt sạch” càng loạn hệ vi sinh.
• Kiêng quan hệ trong đợt viêm cấp và điều trị đồng thời cho bạn tình khi có chỉ định, tránh “đá qua đá lại”.

Bác Hà cũng hay nhắc chị em: nếu đã từng đốt/áp lạnh/điện di… mà vẫn tái phát, hãy dừng lại một nhịp để đánh giá lại nguyên nhân nền (HPV, tác nhân viêm âm đạo, nội tiết, miễn dịch) thay vì làm thủ thuật liên tục khi môi trường chưa ổn.

Lưu ý dành cho chị em để tránh tái phát lâu dài ⚠️

• Đừng tự suy đoán “do nội tiết” hay “do HPV”: phải có Pap + HPV DNA và xét nghiệm khí hư mới kết luận được hướng chính.
• Nếu HPV nguy cơ cao dương tính, chị em vẫn có thể bình tĩnh: theo dõi đúng lịch, tăng miễn dịch, kiểm soát viêm, và làm theo chỉ định soi cổ tử cung/sinh thiết khi cần.
• Viêm âm đạo kéo dài nên ưu tiên tìm tác nhân bằng xét nghiệm phù hợp; điều trị “đúng con vi khuẩn/nấm” mới dứt được vòng tái phát.
• Không lạm dụng đặt thuốc – kháng sinh khi chưa rõ tác nhân: Bác Hà gặp nhiều ca loạn khuẩn nặng lên vì dùng đi dùng lại.
• Tái khám đúng hẹn: sau điều trị cần kiểm tra lại khí hư, cổ tử cung, và theo dõi Pap/HPV theo khuyến cáo của bác sĩ.

Bác Hà hiểu, phụ khoa là chuyện tế nhị nên nhiều chị em âm thầm chịu đựng. Nhưng cháu yên tâm, chỉ cần đi đúng hướng xét nghiệm và điều chỉnh đúng căn cơ, viêm lộ tuyến độ 2 hoàn toàn có thể kiểm soát bền, giảm tái phát và giúp chị em lấy lại sự nhẹ nhõm, tự tin trong cuộc sống.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —