Bác Hà giải đáp: Khí hư trắng đục như bã đậu kèm ngứa là dấu hiệu điển hình của nấm Candida, cách phân biệt với viêm khác và xét nghiệm cần làm để điều trị dứt điểm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, thậm chí hoang mang khi thấy khí hư ra nhiều, trắng đục như bã đậu, kèm theo ngứa rát vùng kín. Có chị âm thầm chịu đựng nhiều tháng, có chị đã dùng đủ loại thuốc đặt nhưng bệnh cứ tái đi tái lại. Với góc nhìn của Đông y, Bác Hà hiểu rằng đây không chỉ là vấn đề tại chỗ mà còn phản ánh sự mất cân bằng bên trong cơ thể, đặc biệt là tạng Tỳ, Can và Thận.

Trong câu hỏi hôm nay, chị em quan tâm đến việc: khí hư trắng đục như bã đậu kèm ngứa có đúng là dấu hiệu điển hình của nấm Candida hay không, làm sao phân biệt với các viêm nhiễm khác và cần làm xét nghiệm gì để điều trị dứt điểm. Bác Hà sẽ lần lượt phân tích cặn kẽ để chị em hiểu rõ bản chất vấn đề, từ đó yên tâm hơn trong quá trình điều trị.

Vì sao khí hư trắng đục như bã đậu thường liên quan đến nấm Candida?

Theo y học hiện đại, nấm Candida albicans là nguyên nhân phổ biến gây viêm âm đạo với đặc trưng là khí hư trắng, vón cục như bã đậu, không mùi hoặc mùi rất nhẹ, kèm theo ngứa nhiều. Còn dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà nhận định rằng đây là biểu hiện của thấp nhiệt uẩn kết ở hạ tiêu, mà gốc rễ thường do Tỳ hư không vận hóa được thủy thấp, lâu ngày sinh đàm thấp, kết hợp với nhiệt độc.

Bác Hà thường giải thích với chị em rằng: khi cơ thể khỏe mạnh, khí huyết điều hòa, chính khí đầy đủ thì dù có tiếp xúc với nấm hay vi khuẩn, cơ thể vẫn tự điều chỉnh được. Nhưng khi làm việc quá sức, ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ ngọt, cay nóng, stress kéo dài hoặc lạm dụng kháng sinh, chính khí suy yếu, tạo điều kiện cho nấm Candida phát triển mạnh.

Các biểu hiện thường gặp của viêm âm đạo do nấm Candida

Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, Bác Hà thấy rằng viêm do nấm Candida có những dấu hiệu khá đặc trưng mà chị em có thể tự nhận biết ban đầu:

• Khí hư màu trắng đục, đặc quánh, vón cục như bã đậu, thường bám nhiều ở thành âm đạo.
• Ngứa râm ran hoặc ngứa dữ dội vùng kín, nhất là về đêm hoặc sau khi quan hệ.
• Âm đạo khô rát, có cảm giác nóng, đôi khi đau khi tiểu tiện hoặc khi sinh hoạt vợ chồng.
• Ít mùi hôi, khác với viêm do vi khuẩn thường có mùi tanh nồng.

Bác Hà lưu ý rằng không phải cứ thấy khí hư trắng là chắc chắn do nấm. Nhiều chị em nhầm lẫn, tự mua thuốc đặt về dùng khiến bệnh không những không khỏi mà còn rối loạn thêm môi trường âm đạo.

Phân biệt viêm nấm Candida với các dạng viêm phụ khoa khác

Đây là phần rất quan trọng. Bác Hà thường nói với chị em rằng: “Điều trị đúng phải bắt đầu từ chẩn đoán đúng”. Một số điểm phân biệt cơ bản gồm:

• Viêm do vi khuẩn: Khí hư loãng, màu xám hoặc vàng, mùi tanh như cá, ít ngứa nhưng rất khó chịu.
• Viêm do Trichomonas: Khí hư loãng, có bọt, màu vàng xanh, mùi hôi rõ, ngứa kèm đau rát.
• Viêm do nấm Candida: Khí hư trắng đục, vón cục, ngứa nhiều nhưng ít mùi.

Theo Đông y, mỗi thể viêm tương ứng với một dạng tà khí khác nhau (thấp, nhiệt, hàn, độc), vì vậy cách điều trị cũng không thể giống nhau. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng điều trị theo triệu chứng mà không xét đến thể bệnh thì rất dễ tái phát.

Các xét nghiệm cần làm để điều trị dứt điểm

Dù là Đông y, Bác Hà vẫn khuyến khích chị em nên làm xét nghiệm cần thiết khi có biểu hiện viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Những xét nghiệm thường được chỉ định gồm:

• Soi tươi dịch âm đạo để xác định có nấm Candida hay không.
• Xét nghiệm pH âm đạo nhằm đánh giá môi trường âm đạo.
• Trong trường hợp tái phát nhiều lần, có thể cần cấy dịch để xác định chủng nấm và mức độ nhạy thuốc.

Bác Hà nhận định rằng, xét nghiệm giúp xác định “ngọn”, còn Đông y sẽ tập trung điều chỉnh “gốc” – tức là phục hồi tạng phủ, nâng cao chính khí để bệnh không quay trở lại.

Cách cải thiện và hỗ trợ điều trị theo quan điểm Đông y

Trong quá trình điều trị, Bác Hà thường kết hợp nhiều hướng tiếp cận:

• Thanh nhiệt, trừ thấp, giải độc để làm sạch môi trường hạ tiêu.
• Kiện Tỳ, bổ khí để cơ thể tự kiểm soát sự phát triển của nấm.
• Điều hòa Can khí, giảm stress – yếu tố mà Bác Hà thấy rất nhiều chị em hiện nay đang gặp phải.

Bên cạnh đó, chị em cần chú ý ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ ngọt, sữa, bia rượu; giữ vùng kín khô thoáng, tránh thụt rửa sâu. Bác Hà luôn nhắc rằng: điều trị là một quá trình, cần sự kiên trì và hiểu đúng về cơ thể mình.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em ghi nhớ một số điều sau:

• Không tự ý dùng thuốc khi chưa xác định rõ nguyên nhân gây viêm.
• Nếu bệnh tái phát trên 4 lần/năm, cần đánh giá lại toàn diện cơ thể.
• Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, vì tâm lý ảnh hưởng rất lớn đến nội tiết và miễn dịch.
• Chủ động thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, đừng âm thầm chịu đựng.

Bác Hà hiểu và rất đồng cảm với sự khó chịu, tự ti mà tình trạng này mang lại. Chỉ cần chị em hiểu đúng, đi đúng hướng và kiên trì điều trị, việc kiểm soát và chấm dứt viêm nấm Candida là hoàn toàn có thể.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —