Bác Hà giải đáp: Lộ tuyến cổ tử cung độ 1 nếu chỉ theo dõi không can thiệp có dễ viêm tái phát, ảnh hưởng sinh sản về sau và cần kiêng gì để bảo vệ sức khỏe?

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng khi được chẩn đoán lộ tuyến cổ tử cung độ 1. Có cháu thì mới lập gia đình, có chị em đang mong con, cũng có người đã theo dõi nhiều năm nhưng vẫn băn khoăn: “Nếu chỉ theo dõi mà không can thiệp thì có dễ viêm tái phát không? Có ảnh hưởng gì đến khả năng sinh sản về sau không? Và cần kiêng gì để bảo vệ sức khỏe?”. Những băn khoăn đó là hoàn toàn chính đáng, và dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng lộ tuyến cổ tử cung không chỉ là vấn đề tại cổ tử cung mà còn phản ánh sự mất cân bằng bên trong cơ thể người phụ nữ.

Theo nhận định của Bác Hà, lộ tuyến độ 1 là mức độ nhẹ, diện lộ tuyến còn nhỏ, chưa gây biến đổi cấu trúc cổ tử cung. Tuy nhiên, nếu chỉ “theo dõi” mà không điều chỉnh căn nguyên bên trong thì nguy cơ viêm tái phát vẫn có, đặc biệt ở những chị em cơ địa hư hàn, khí huyết suy, hay bị viêm nhiễm phụ khoa kéo dài.

Nguyên nhân gây lộ tuyến cổ tử cung độ 1 theo góc nhìn Đông y

Đông y không gọi tên bệnh là “lộ tuyến cổ tử cung” mà xếp vào các chứng như “đới hạ”, “xích bạch đới”, “âm hộ uế trọc”. Bác Hà nhận thấy phần lớn nguyên nhân khởi phát đến từ sự suy yếu của tỳ – thận và rối loạn khí huyết.

Khi tỳ hư, khả năng vận hóa kém, thấp trọc sinh ra nhiều, dễ tụ lại ở hạ tiêu gây ra khí hư dai dẳng. Thận hư khiến chức năng cố sáp yếu đi, cổ tử cung dễ bị tổn thương, lớp biểu mô tuyến bên trong lộ ra ngoài. Bác Hà thường nhấn mạnh rằng, nhiều chị em dù vệ sinh rất kỹ nhưng vẫn bị viêm tái phát là vì “gốc bệnh nằm ở bên trong, không chỉ ở bên ngoài”.

Ngoài ra, việc sinh hoạt tình dục sớm, nạo phá thai, sinh đẻ nhiều lần, stress kéo dài, thức khuya, ăn uống đồ lạnh – cay nóng thất thường cũng là những yếu tố khiến chính khí suy, tà khí dễ xâm nhập, làm lộ tuyến dễ viêm.

Biểu hiện thường gặp khi lộ tuyến cổ tử cung độ 1

Ở giai đoạn độ 1, nhiều chị em hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, Bác Hà vẫn gặp không ít trường hợp có những dấu hiệu rất âm thầm:

Khí hư ra nhiều hơn bình thường, có thể loãng hoặc hơi dính, màu trắng đục, đôi khi ngả vàng nhạt. Một số chị em có mùi hôi nhẹ, nhất là trước hoặc sau kỳ kinh. Có cháu chia sẻ với Bác Hà rằng thỉnh thoảng thấy râm ran vùng kín, nhưng nghĩ là do thời tiết nóng.

Theo kinh nghiệm của Bác Hà, chính những biểu hiện “nhẹ nhẹ” này lại dễ bị bỏ qua, khiến viêm âm thầm tiến triển. Khi gặp điều kiện thuận lợi như sức đề kháng giảm, quan hệ không an toàn, vệ sinh không phù hợp, vùng lộ tuyến rất dễ bị vi khuẩn tấn công và gây viêm tái phát.

Theo dõi không can thiệp có dễ viêm tái phát và ảnh hưởng sinh sản không?

Bác Hà khẳng định, lộ tuyến cổ tử cung độ 1 tự thân không gây vô sinh. Tuy nhiên, nếu để tình trạng viêm tái đi tái lại thì lại là câu chuyện khác. Viêm kéo dài có thể làm thay đổi môi trường âm đạo, ảnh hưởng đến sự di chuyển của tinh trùng, gây khó thụ thai.

Dưới góc nhìn Đông y, khi thấp nhiệt uẩn kết lâu ngày ở hạ tiêu, khí huyết không thông, tử cung – buồng trứng cũng bị ảnh hưởng. Bác Hà từng điều trị cho nhiều chị em hiếm muộn mà căn nguyên ban đầu chỉ là viêm lộ tuyến nhẹ nhưng kéo dài nhiều năm không được điều chỉnh toàn diện.

Vì vậy, theo nhận định của Bác Hà, “theo dõi” không có nghĩa là bỏ mặc. Dù chưa cần can thiệp thủ thuật, chị em vẫn cần chủ động cải thiện thể trạng, nâng cao chính khí, giữ cho môi trường âm đạo ổn định thì mới hạn chế được viêm tái phát và bảo vệ khả năng sinh sản về sau.

Cách cải thiện và bảo vệ cổ tử cung theo Đông y

Đông y chú trọng điều trị từ gốc. Với lộ tuyến độ 1, Bác Hà thường hướng chị em đi theo con đường điều hòa cơ thể, thay vì can thiệp xâm lấn sớm.

Trước hết là điều hòa tỳ thận, bổ khí huyết. Khi chính khí mạnh, tà khí tự lui. Bác Hà nhận thấy nhiều chị em sau khi được điều chỉnh thể trạng thì khí hư giảm hẳn, vùng kín khô thoáng hơn dù không dùng kháng sinh.

Thứ hai là chú trọng vệ sinh đúng cách. Không thụt rửa sâu, không lạm dụng dung dịch có tính sát khuẩn mạnh vì dễ làm mất cân bằng âm đạo. Theo Bác Hà, “sạch quá cũng chưa chắc đã tốt”, quan trọng là giữ môi trường tự nhiên ổn định.

Bên cạnh đó, chị em cần chú ý sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, tránh stress kéo dài. Đông y rất coi trọng yếu tố tinh thần, vì “tâm an thì huyết hòa”, nội tiết ổn định thì bệnh phụ khoa cũng nhẹ đi.

Nhận định của Bác Hà

Bác Hà cho rằng, lộ tuyến cổ tử cung độ 1 không đáng sợ nếu chị em hiểu đúng và chăm sóc đúng. Đáng lo nhất là tâm lý chủ quan hoặc quá hoang mang, dẫn đến xử trí sai cách, làm tổn thương cổ tử cung không cần thiết.

Lưu ý dành cho chị em để hạn chế viêm tái phát

Chị em cần kiêng quan hệ tình dục khi đang có viêm hoặc khí hư bất thường, vì lúc này cổ tử cung rất nhạy cảm. Tránh ăn nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, rượu bia; hạn chế nước đá, đồ lạnh vì dễ làm tỳ thận hư hơn.

Bác Hà cũng khuyên chị em không tự ý dùng thuốc đặt hay kháng sinh kéo dài khi chưa có chỉ định phù hợp. Việc lạm dụng thuốc dễ làm vi khuẩn kháng thuốc và khiến bệnh dai dẳng hơn.

Quan trọng nhất, hãy lắng nghe cơ thể mình. Khi thấy khí hư thay đổi, mùi lạ, ngứa rát kéo dài, chị em nên đi kiểm tra sớm và điều chỉnh kịp thời. Theo Bác Hà, chăm sóc sức khỏe phụ khoa là một quá trình lâu dài, cần sự kiên nhẫn và hiểu biết, chứ không phải xử lý ngày một ngày hai.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —