Bác Hà chia sẻ: Sau sinh – Khi những thứ “bình thường” đang âm thầm rút cạn gốc rễ khí huyết người mẹ

Sau sinh, rất nhiều dấu hiệu bất ổn ‘bị’ chị em tự động xếp gọn vào hai chữ: bình thường. Bác Hà gặp không ít người mẹ trẻ, cơ thể đã lên tiếng từ rất sớm nhưng lại bị chính người trong cuộc bỏ qua. Mệt hơn trước, ngủ không sâu, bụng dưới nặng nề, khí hư ra nhiều hơn… vì không đau dữ dội, không nguy hiểm tức thì nên cứ thế chịu đựng.

Bác Hà muốn chị em hiểu rõ một điều: cơ thể không quên. Cơ thể chỉ ghi nhớ. Và mỗi lần “ghi nhớ” là một lần khí huyết bị rút đi, tạng phủ phải tự bù trừ trong âm thầm.

Sau sinh là thời điểm khí huyết suy yếu nhất trong đời người phụ nữ

Theo Đông y, mang thai là quá trình dồn khí huyết để nuôi thai. Sinh nở lại là một lần đại hao cả khí lẫn huyết. Sau sinh, Nhâm mạch – Xung mạch trống rỗng, thận tinh suy giảm, tỳ vị yếu đi rõ rệt. Bác Hà thường nói với chị em rằng: nếu lúc này không được bồi bổ đúng cách, cơ thể sẽ chuyển sang trạng thái “tiêu dùng dự trữ”.

Khi dự trữ cạn dần, người mẹ bắt đầu mệt mỏi kéo dài, tinh thần uể oải, trí nhớ kém. Ngủ không sâu không chỉ do thiếu ngủ vì con nhỏ, mà là do tâm huyết không đủ để an thần. Bác Hà nhìn vào giấc ngủ sau sinh để đánh giá rất nhiều về tình trạng khí huyết bên trong.

Bụng dưới nặng nề – dấu hiệu hàn thấp chưa được giải quyết

Bác Hà đặc biệt chú ý đến cảm giác nặng bụng dưới sau sinh. Đông y coi hạ tiêu là nơi “giữ gốc”. Sau sinh, nếu hàn khí và thấp khí không được trục xuất, chúng sẽ lưu lại ở vùng tử cung và tiểu khung. Lúc đầu chỉ là cảm giác âm ỉ, nặng nề, lạnh bụng, nhưng lâu dần sẽ ảnh hưởng đến kinh nguyệt, khả năng thụ thai và cả sinh lực của người phụ nữ.

Nhiều chị em nghĩ rằng chỉ cần không đau là được. Nhưng Đông y không chờ đến đau mới coi là bệnh. Khi hàn thấp còn tồn tại, khí huyết sẽ khó lưu thông, tử cung không đủ ấm để hồi phục. Bác Hà đã gặp rất nhiều trường hợp sau vài năm mới bắt đầu đau bụng kinh dữ dội, trong khi gốc rễ đã hình thành từ sau sinh.

Khí hư ra nhiều – biểu hiện của hư chứ không hẳn là viêm

Một điểm nữa mà bác Hà luôn giải thích rất kỹ với chị em là vấn đề khí hư. Sau sinh, khí hư ra nhiều thường không phải lúc nào cũng do viêm nhiễm. Trong Đông y, đây thường là biểu hiện của tỳ hư, thận hư, khí hư không đủ để “nhiếp” và “giữ”.

Khi khí không đủ lực nâng đỡ, dịch sẽ tự chảy ra ngoài. Nếu chỉ chăm chăm dùng các biện pháp sát khuẩn mà không bồi bổ khí huyết, tình trạng này rất dễ tái đi tái lại. Bác Hà nhìn khí hư như một tín hiệu SOS, nhắc người mẹ rằng cơ thể đang yếu chứ không phải đang “bẩn”.

Sự chịu đựng âm thầm và cái giá phải trả về sau

Bác Hà rất đồng cảm với tâm lý của chị em sau sinh. Ai cũng muốn lo cho con trước, bản thân đứng sau. Nhưng chính sự âm thầm chịu đựng này lại khiến nhiều người phải trả giá bằng sức khỏe lâu dài. Đông y gọi đó là “bệnh tích tụ”, không bộc phát ngay mà lắng sâu trong nhiều năm.

Hậu quả thường thấy là rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh, suy giảm sinh lực, tóc rụng nhiều, lão hóa sớm, thậm chí khó có thai lần sau. Khi ấy, điều trị sẽ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều so với việc chăm sóc sớm ngay sau sinh.

Chăm sóc sau sinh theo Đông y là nuôi lại gốc rễ

Bác Hà luôn nhấn mạnh: chăm sóc sau sinh không phải chỉ là kiêng gió, kiêng nước lạnh hay ăn vài món “cho có”. Đông y đi từ gốc: bổ khí huyết, kiện tỳ, ôn thận, làm ấm hạ tiêu và giúp Nhâm – Xung hồi phục dần.

Khi gốc rễ được nuôi lại, cơ thể tự điều chỉnh rất tốt. Giấc ngủ sâu hơn, tinh thần ổn định hơn, khí hư giảm dần một cách tự nhiên, bụng dưới nhẹ đi. Đây là điều bác Hà đã chứng kiến ở rất nhiều chị em khi được chăm sóc đúng hướng.

Lắng nghe sớm để không phải chữa muộn

Cơ thể người phụ nữ sau sinh luôn gửi tín hiệu trước khi đổ bệnh. Điều quan trọng là chị em có dừng lại để lắng nghe hay không. Bác Hà tin rằng, yêu con không có nghĩa là quên mình. Khi người mẹ khỏe, khí huyết đủ, tinh thần an hòa thì gia đình cũng bền vững hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —