Bác Hà giải đáp máu kinh màu nâu đen kéo dài nhiều kỳ, ít đau nhưng mệt mỏi là ứ huyết đơn thuần hay cảnh báo rối loạn nội tiết, bệnh tử cung tiềm ẩn cần sớm lưu ý

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến với cùng một nỗi băn khoăn: máu kinh ra màu nâu đen, kéo dài nhiều kỳ liên tiếp, không đau bụng dữ dội nhưng cơ thể lúc nào cũng mệt mỏi, uể oải. Có chị lo lắng không biết đây chỉ là ứ huyết đơn thuần hay đã là dấu hiệu rối loạn nội tiết, thậm chí là bệnh lý tử cung tiềm ẩn. Bác Hà rất hiểu cảm giác hoang mang ấy, bởi kinh nguyệt không chỉ là chuyện hàng tháng mà còn phản ánh trực tiếp tình trạng khí huyết và sức khỏe tổng thể của người phụ nữ.

Theo góc nhìn Đông y, kinh nguyệt là sự biểu hiện của sự điều hòa giữa khí – huyết – tạng phủ, đặc biệt là can, tỳ và thận. Khi máu kinh đổi sang màu nâu đen và kéo dài nhiều kỳ, cơ thể đang gửi đi một tín hiệu mất cân bằng rõ rệt mà chị em không nên bỏ qua.

Lý giải nguyên nhân dưới góc nhìn Đông y

Bác Hà nhận định rằng, máu kinh màu nâu đen thường liên quan trực tiếp đến tình trạng huyết hành không thông. Đông y gọi đó là “huyết ứ”. Khi huyết không được lưu thông trơn tru, máu bị ứ trệ trong tử cung, ra ngoài chậm, tiếp xúc với không khí lâu ngày sẽ chuyển sang màu sẫm, nâu đen.

Tuy nhiên, nếu hiện tượng này kéo dài nhiều kỳ kèm theo mệt mỏi, Bác Hà không xem đây chỉ là ứ huyết đơn thuần. Rất nhiều trường hợp còn có căn nguyên sâu hơn như khí hư không vận hành được huyết, tỳ hư sinh thấp, can khí uất kết lâu ngày ảnh hưởng đến xung – nhâm. Khi can uất, huyết không được điều đạt; khi tỳ yếu, huyết sinh ra không đủ và không được giữ trong mạch, dẫn đến kinh nguyệt bất thường.

Bác Hà cũng thường gặp những chị em làm việc căng thẳng, suy nghĩ nhiều, thức khuya kéo dài. Đông y cho rằng “lao tâm thương tỳ, uất nộ thương can”, lâu ngày sẽ gây rối loạn nội tiết theo cách gọi hiện đại, nhưng bản chất vẫn là sự mất cân bằng âm dương và khí huyết.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Không ít chị em nói với Bác Hà rằng dù ít đau bụng kinh nhưng lại thấy người mệt rã rời, sắc mặt sạm, dễ cáu gắt hoặc buồn bã vô cớ. Đây là những biểu hiện rất điển hình của can khí uất và huyết ứ.

Ngoài ra, chị em có thể thấy kinh nguyệt ra ít, kéo dài nhiều ngày nhưng không dứt hẳn, có khi lẫn máu cục nhỏ màu sẫm. Một số trường hợp còn kèm theo cảm giác tức nặng vùng bụng dưới, ngực sườn căng tức trước kỳ kinh. Bác Hà nhấn mạnh rằng, dù không đau nhiều, những biểu hiện này vẫn cho thấy tử cung và hệ thống xung nhâm đang hoạt động không trơn tru.

Mệt mỏi kéo dài còn phản ánh tình trạng huyết hư kèm huyết ứ. Huyết không đủ để nuôi dưỡng cơ thể, lại bị ứ trệ, khiến chị em luôn trong trạng thái thiếu năng lượng, ngủ không sâu giấc.

Cách cải thiện theo Đông y

Bác Hà luôn nói với chị em rằng, điều trị trong Đông y không chỉ là làm cho kinh nguyệt ra “đúng màu” mà quan trọng hơn là khơi thông khí huyết và điều hòa tạng phủ. Với trường hợp máu kinh nâu đen kéo dài, nguyên tắc thường là hoạt huyết hóa ứ kết hợp bổ khí huyết và sơ can.

Trước hết, chị em cần điều chỉnh sinh hoạt. Bác Hà nhận định rằng nếu vẫn thức khuya, ăn uống thất thường, lo nghĩ nhiều thì dùng bao nhiêu thuốc cũng khó đạt hiệu quả bền vững. Việc giữ tinh thần thư thái, ngủ sớm, ăn uống ấm nóng, tránh đồ lạnh sống là nền tảng quan trọng.

Về hướng can thiệp Đông y, tùy cơ địa từng người, Bác Hà thường cân nhắc các phương pháp giúp hoạt huyết nhưng không làm hao huyết, đồng thời bồi bổ tỳ và thận. Khi khí đủ mạnh, huyết sẽ tự hành; khi tạng phủ được nuôi dưỡng, kinh nguyệt sẽ dần trở lại ổn định.

Bác Hà cũng lưu ý rằng, nhiều chị em nóng vội tự dùng các vị thuốc hoạt huyết mạnh với mong muốn “đẩy máu đen ra nhanh”. Cách làm này nếu không đúng thể bệnh rất dễ làm cơ thể suy nhược hơn, kinh nguyệt rối loạn nặng thêm.

Nhận định chuyên môn của Bác Hà

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà khuyên chị em không nên chủ quan khi thấy kinh nguyệt bất thường kéo dài. Dù không đau nhiều, cơ thể đã lên tiếng bằng sự mệt mỏi và rối loạn chu kỳ. Việc thăm khám để phân biệt rõ ứ huyết đơn thuần hay đã có yếu tố rối loạn sâu hơn là rất cần thiết.

Chị em cũng cần tránh so sánh cơ thể mình với người khác. Có người hợp với cách này, người khác lại cần hướng điều chỉnh khác. Đông y coi trọng cá thể hóa, nên việc được tư vấn đúng thể trạng sẽ giúp quá trình cải thiện an toàn và bền vững hơn.

Quan trọng nhất, Bác Hà mong chị em lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn, coi kinh nguyệt như một “tấm gương” phản chiếu sức khỏe. Khi chăm sóc tốt từ gốc, kinh nguyệt sẽ tự khắc điều hòa, tinh thần cũng nhẹ nhõm hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —