Bác Hà giải đáp ngày đầu kỳ kinh ra máu nâu đen rồi mới đỏ dần kéo dài nhiều tháng có phải rối loạn nội tiết hay cảnh báo bệnh tử cung tiềm ẩn cần kiểm tra sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, hoang mang vì tình trạng ngày đầu kỳ kinh ra máu nâu đen, sau đó mới đỏ dần và lặp đi lặp lại nhiều tháng liền. Có người sợ mình bị rối loạn nội tiết, có người lại thấp thỏm nghĩ đến bệnh ở tử cung. Bác Hà rất hiểu cảm giác bất an đó, bởi kinh nguyệt không chỉ phản ánh sức khỏe sinh sản mà còn cho thấy toàn bộ trạng thái khí huyết, tạng phủ bên trong cơ thể người phụ nữ theo góc nhìn Đông y.

Theo nhận định của Bác Hà, hiện tượng máu kinh ra nâu đen đầu kỳ rồi mới đỏ dần không phải là hiếm gặp. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài nhiều tháng, kèm theo các biểu hiện bất thường khác thì đó không còn là thay đổi sinh lý đơn thuần, mà là dấu hiệu cơ thể đang mất cân bằng, cần được nhìn nhận nghiêm túc và kiểm tra sớm.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Trong Đông y, kinh nguyệt là sự biểu hiện của huyết, chịu sự chi phối của can, tỳ, thận và sự vận hành của khí. Bác Hà thường phân tích cho chị em hiểu rằng: máu kinh màu nâu đen ở đầu kỳ là biểu hiện của huyết ứ, huyết lưu thông kém hoặc huyết bị hàn ngưng trệ.

Nguyên nhân sâu xa thường gặp là do can khí uất kết. Khi tâm lý căng thẳng, lo âu kéo dài, khí không thông thì huyết không hành, máu kinh bị ứ lại trong tử cung từ chu kỳ trước, đến chu kỳ sau mới được đẩy ra ngoài nên có màu sẫm, nâu đen. Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em làm việc áp lực, suy nghĩ nhiều, ngủ kém chính là nhóm dễ gặp tình trạng này.

Bên cạnh đó, tỳ hư cũng là một nguyên nhân quan trọng. Tỳ chủ vận hóa, sinh huyết. Khi tỳ yếu, ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ lạnh, đồ sống, huyết sinh ra kém chất lượng, dễ bị ứ trệ, khiến kinh nguyệt không tươi, không đỏ ngay từ đầu.

Một yếu tố nữa Bác Hà đặc biệt lưu ý là hàn xâm nhập vào tử cung. Việc thường xuyên để bụng lạnh, ngồi điều hòa nhiều, tắm khuya, sau sinh hoặc sau sảy thai không được chăm sóc đúng cách sẽ khiến hàn khí tích tụ. Hàn làm co mạch, cản trở lưu thông huyết, dẫn đến kinh ra sẫm màu, kéo dài và có thể kèm đau bụng kinh.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà chia sẻ rằng, nếu chỉ một hai chu kỳ kinh có hiện tượng máu nâu đen đầu kỳ nhưng sau đó trở lại bình thường, không kèm triệu chứng khác thì chị em chưa cần quá lo. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài nhiều tháng, cơ thể thường phát ra thêm những tín hiệu cảnh báo.

Phổ biến nhất là kinh nguyệt kéo dài, ngày ra ít, ngày ra nhiều thất thường. Nhiều chị em thấy bụng dưới tức nặng, đau âm ỉ hoặc đau quặn trong những ngày đầu kỳ. Một số cháu còn kèm theo khí hư nhiều, màu vàng, mùi lạ hoặc cảm giác mệt mỏi, da sạm, dễ cáu gắt.

Theo nhận định của Bác Hà, đây là dấu hiệu cho thấy huyết ứ lâu ngày, nếu không được điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến chức năng tử cung, buồng trứng. Đông y không gọi tên cụ thể như u xơ, polyp hay lạc nội mạc, nhưng đều quy về phạm trù “huyết ứ”, “khí trệ”, “hàn thấp”, những yếu tố nền tảng gây bệnh.

Máu kinh nâu đen kéo dài có phải rối loạn nội tiết hay bệnh tử cung?

Rất nhiều chị em hỏi Bác Hà rằng: “Liệu cháu có bị rối loạn nội tiết hay đang mắc bệnh tử cung tiềm ẩn không?”. Bác Hà luôn trả lời thẳng thắn rằng, tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn nội tiết theo cách gọi của Tây y, nhưng gốc rễ vẫn là sự mất cân bằng âm dương – khí huyết.

Khi khí huyết không điều hòa, can thận suy yếu, tỳ hư kéo dài, nội tiết tự nhiên cũng bị ảnh hưởng. Đây là mối liên hệ hai chiều. Nếu để lâu không điều chỉnh, huyết ứ tích tụ có thể tạo điều kiện cho các tổn thương thực thể ở tử cung phát triển.

Vì vậy, Bác Hà luôn khuyên chị em không nên chủ quan, cũng không nên quá hoảng sợ. Việc thăm khám sớm giúp loại trừ các bệnh lý nguy hiểm, đồng thời có hướng điều chỉnh kịp thời, tránh để bệnh âm thầm tiến triển.

Cách cải thiện theo quan điểm Đông y

Bác Hà nhấn mạnh rằng, muốn cải thiện tình trạng kinh nguyệt ra máu nâu đen kéo dài, không thể chỉ trông chờ vào một vài biện pháp tạm thời. Cần điều chỉnh tổng thể từ bên trong.

Trước hết là điều hòa khí huyết. Đông y chú trọng việc hành khí, hoạt huyết, làm tan huyết ứ nhưng vẫn phải đảm bảo bổ huyết, không làm hao tổn chính khí. Mỗi người có cơ địa khác nhau, nên việc dùng bài thuốc cần được cân nhắc kỹ, không nên tự ý áp dụng theo truyền miệng.

Song song với đó là giữ ấm tử cung. Bác Hà thường dặn chị em tránh đồ lạnh trong kỳ kinh, hạn chế nước đá, đồ sống, không để bụng dưới nhiễm lạnh. Những thói quen nhỏ này nếu duy trì đều đặn sẽ hỗ trợ rất tốt cho quá trình điều hòa kinh nguyệt.

Về sinh hoạt, chị em cần chú ý nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng. Theo Bác Hà, tâm lý ổn định chính là “liều thuốc” quan trọng giúp can khí được thư giãn, từ đó huyết lưu thông tốt hơn.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn. Khi thấy kinh nguyệt thay đổi bất thường kéo dài, đừng chần chừ. Việc thăm khám sớm không chỉ để kiểm tra mà còn để yên tâm hơn về mặt tinh thần.

Chị em cũng không nên tự ý dùng thuốc nội tiết hay các sản phẩm không rõ nguồn gốc để “điều kinh” nhanh. Theo kinh nghiệm của Bác Hà, những can thiệp thiếu kiểm soát này có thể khiến cơ thể mất cân bằng nặng hơn, khiến kinh nguyệt càng rối loạn.

Cuối cùng, hãy coi việc chăm sóc kinh nguyệt là một phần của chăm sóc sức khỏe tổng thể. Khi khí huyết được điều hòa, tạng phủ khỏe mạnh, kinh nguyệt tự nhiên sẽ ổn định, sắc đỏ tươi trở lại và chu kỳ đều đặn hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —