Bác Hà giải đáp khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh không ngứa rát là rối loạn nội tiết hay dấu hiệu bệnh tử cung cần khám sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng khi thấy khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh, dù không ngứa rát, không đau nhưng vẫn bất an không yên. Có cháu còn băn khoăn không biết đây chỉ là rối loạn nội tiết thông thường hay đã là dấu hiệu bệnh lý tử cung nguy hiểm. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rằng cơ thể người phụ nữ rất nhạy cảm, đặc biệt là sau kỳ kinh – khi huyết vừa hao, khí còn suy, chỉ cần một rối loạn nhỏ cũng có thể biểu hiện ra ngoài bằng những thay đổi của khí hư.

Từ kinh nghiệm thăm khám và theo dõi hàng chục năm, Bác Hà nhận thấy khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh không đơn thuần chỉ là hiện tượng sinh lý thoáng qua. Đây có thể là lời “nhắc nhở” sớm của cơ thể về sự mất cân bằng khí huyết, tạng phủ, đặc biệt liên quan mật thiết đến Can – Tỳ – Thận và tử cung của chị em.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, khí hư là sản phẩm của Tỳ vận hóa thủy thấp, Thận chủ sinh dục và Can chủ sơ tiết, điều hòa khí huyết. Khi ba tạng này hoạt động hài hòa, khí huyết lưu thông tốt thì khí hư trong, không mùi, không lẫn máu. Bác Hà thường phân tích nguyên nhân khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh dựa trên các yếu tố sau:

Rối loạn nội tiết – Can khí uất, huyết hành không thông: Khi chị em căng thẳng kéo dài, suy nghĩ nhiều, Can khí uất kết sẽ làm huyết không lưu thông trọn vẹn. Huyết còn sót lại sau kỳ kinh không được đẩy ra hết, ứ trệ rồi hòa lẫn với khí hư tạo thành màu nâu sẫm. Bác Hà gặp rất nhiều chị em văn phòng, áp lực công việc cao rơi vào tình trạng này.

Tỳ hư sinh thấp: Tỳ yếu khiến thủy thấp tích tụ, khí hư ra nhiều, kéo dài. Khi thấp trệ kết hợp với huyết ứ, khí hư dễ lẫn máu cũ, có màu nâu, dai dẳng nhiều ngày sau sạch kinh. Theo Bác Hà, đây là nguyên nhân rất hay gặp ở chị em ăn uống thất thường, hay dùng đồ lạnh, đồ ngọt.

Huyết ứ tại tử cung: Đông y gọi tử cung là “bào cung”, nơi tàng trữ và điều tiết huyết kinh. Nếu có huyết ứ lâu ngày do sinh nở, nạo hút, viêm nhiễm cũ chưa điều trị triệt để, thì sau kỳ kinh thường xuất hiện khí hư nâu kéo dài. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng huyết ứ chính là gốc rễ của nhiều bệnh phụ khoa mạn tính.

Thận hư – xung nhâm bất ổn: Thận chủ sinh dục, chủ xung nhâm. Khi Thận suy, nội tiết rối loạn, chu kỳ kinh và khí hư đều dễ bất thường. Nhiều chị em sau 35 tuổi hoặc sau sinh thường gặp tình trạng này mà chủ quan bỏ qua.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà chia sẻ rằng, khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh dù không ngứa rát vẫn thường đi kèm nhiều dấu hiệu mà chị em dễ bỏ sót:

– Khí hư ra ít nhưng dai dẳng nhiều ngày, màu nâu nhạt đến nâu sẫm.
– Cảm giác bụng dưới nặng, âm ỉ, nhất là trước và sau kỳ kinh.
– Chu kỳ kinh không đều, có thể sớm hoặc muộn hơn bình thường.
– Cơ thể mệt mỏi, dễ cáu gắt, mất ngủ, ăn uống kém.
– Một số trường hợp có tiền sử viêm lộ tuyến, polyp, u xơ nhưng triệu chứng không rầm rộ.

Theo nhận định của Bác Hà, chính vì không ngứa rát, không đau dữ dội nên nhiều chị em chủ quan, chỉ đến khi tình trạng kéo dài nhiều tháng mới tá hỏa đi khám.

Đây là rối loạn nội tiết hay dấu hiệu bệnh tử cung?

Bác Hà khẳng định rằng không thể tách bạch hoàn toàn hai vấn đề này. Trong Đông y, rối loạn nội tiết và bệnh tử cung thường có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Rối loạn nội tiết kéo dài sẽ dẫn đến khí huyết bất điều, lâu ngày hình thành huyết ứ, thấp trệ tại tử cung, từ đó sinh ra các bệnh lý như viêm mạn tính, polyp, u xơ.

Ngược lại, khi tử cung đã có tổn thương, huyết không tàng trữ và vận hành đúng cách, nội tiết cũng sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, Bác Hà luôn nhấn mạnh: nếu khí hư màu nâu lẫn máu kéo dài sau kỳ kinh trên 3–5 ngày, lặp lại nhiều chu kỳ, chị em không nên chỉ nghĩ đơn giản là rối loạn nội tiết.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Từ góc nhìn của Bác Hà, cải thiện tình trạng này cần đi từ gốc – tức là điều hòa khí huyết, phục hồi tạng phủ, làm sạch huyết ứ và ổn định xung nhâm.

Điều chỉnh sinh hoạt: Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, tránh thức khuya. Bác Hà luôn nhắc chị em rằng “Can thích thư thái”, tinh thần thoải mái thì khí huyết mới thông.

Ăn uống dưỡng Tỳ, bổ huyết: Hạn chế đồ lạnh, đồ cay nóng, rượu bia. Tăng cường thực phẩm ấm như gừng, đậu đỏ, hạt sen, rau xanh. Đây là cách Bác Hà thường hướng dẫn song song với điều trị.

Can thiệp bằng Đông y: Tùy cơ địa từng cháu, từng chị em, Bác Hà sẽ gia giảm bài thuốc nhằm sơ Can, kiện Tỳ, bổ Thận, hoạt huyết hóa ứ. Điều quan trọng là phải dùng đúng người, đúng bệnh, không tự ý dùng thuốc truyền miệng.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em đừng coi nhẹ những thay đổi nhỏ của khí hư. Dù không ngứa rát, không đau, nhưng kéo dài chính là dấu hiệu bất thường. Chị em nên:

– Theo dõi số ngày ra khí hư nâu sau mỗi kỳ kinh.
– Không tự ý dùng thuốc đặt, thuốc uống khi chưa rõ nguyên nhân.
– Chủ động thăm khám khi tình trạng lặp lại nhiều chu kỳ.
– Kiên trì điều trị nếu đã xác định rối loạn khí huyết hay bệnh lý tử cung.

Bác Hà luôn tin rằng khi chị em hiểu đúng cơ thể mình, lắng nghe những tín hiệu sớm và điều chỉnh kịp thời, thì hoàn toàn có thể cải thiện và phòng tránh được những hệ lụy về sau.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —