Bác Hà giải đáp PCOS kinh thưa nhiều tháng không rụng trứng có bắt buộc uống thuốc kích trứng hay vẫn có hướng điều chỉnh tự nhiên theo từng giai đoạn phù hợp

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, hoang mang khi được chẩn đoán PCOS, kinh thưa nhiều tháng, siêu âm không thấy rụng trứng. Câu hỏi Bác Hà nghe nhiều nhất là: “Có bắt buộc phải uống thuốc kích trứng không, hay vẫn còn hướng nào tự nhiên hơn?”. Bác Hà hiểu rất rõ nỗi lo này, bởi không ít cháu còn trẻ, chưa muốn can thiệp thuốc tây sớm nhưng lại sợ bỏ lỡ cơ hội làm mẹ. Theo góc nhìn Đông y, Bác Hà khẳng định PCOS không phải lúc nào cũng phải dùng thuốc kích trứng, quan trọng là hiểu đúng thể bệnh và điều chỉnh theo từng giai đoạn phù hợp.

Theo Đông y, PCOS không chỉ là một bệnh ở buồng trứng. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng đây là biểu hiện của sự rối loạn toàn diện trong cơ thể, liên quan mật thiết đến tạng Can, Tỳ, Thận và sự vận hành của khí huyết. Khi kinh thưa, nhiều tháng không rụng trứng, nghĩa là khí huyết chưa đủ mạnh để thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phóng noãn, chứ không đơn thuần là “buồng trứng lười hoạt động” như nhiều cháu vẫn nghĩ.

Nguyên nhân gốc rễ gây PCOS theo góc nhìn Đông y

Bác Hà nhận thấy phần lớn chị em PCOS rơi vào các nhóm căn nguyên sau. Thứ nhất là Can khí uất trệ. Chị em thường căng thẳng kéo dài, lo âu, áp lực công việc, mất ngủ, cảm xúc dồn nén khiến khí không thông, huyết không hành. Can khí uất lâu ngày ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình điều hòa kinh nguyệt và rụng trứng.

Thứ hai là Tỳ hư sinh đàm thấp. Bác Hà gặp rất nhiều cháu PCOS kèm tăng cân, khó giảm cân, đầy bụng, ăn uống thất thường. Tỳ yếu không vận hóa được thủy thấp, sinh đàm, đàm thấp ứ trệ ở hạ tiêu sẽ cản trở sự phát triển của nang noãn.

Thứ ba là Thận hư, đặc biệt là Thận âm hoặc Thận dương suy yếu. Đông y coi Thận là gốc của sinh sản. Khi Thận hư, tinh huyết không đủ nuôi dưỡng buồng trứng, dẫn đến kinh thưa, vô kinh hoặc không rụng trứng. Bác Hà thường nói với các cháu rằng, điều trị PCOS mà không bồi bổ Thận thì rất khó đi đường dài.

Những biểu hiện thường gặp ở chị em PCOS kinh thưa

Không chỉ là vài tháng mới có kinh một lần, PCOS còn đi kèm nhiều dấu hiệu khác mà Bác Hà luôn khuyên chị em cần lắng nghe cơ thể. Có cháu bị rậm lông, mụn nhiều, da nhờn; có cháu lại mệt mỏi, lạnh tay chân, đau lưng; cũng có chị em dễ cáu gắt, mất ngủ, hay buồn bực vô cớ. Theo Đông y, đây đều là những tín hiệu cho thấy khí huyết và tạng phủ đang mất cân bằng.

Bác Hà nhấn mạnh rằng, việc chỉ nhìn vào kết quả siêu âm buồng trứng mà bỏ qua các biểu hiện toàn thân là một thiếu sót lớn. Điều trị PCOS cần nhìn người bệnh như một chỉnh thể, không tách rời buồng trứng ra khỏi cơ thể.

Có bắt buộc phải uống thuốc kích trứng hay không?

Đây là câu hỏi then chốt mà Bác Hà muốn giải đáp rõ ràng. Theo kinh nghiệm điều trị Đông y của Bác Hà, không phải trường hợp PCOS nào cũng cần dùng thuốc kích trứng ngay. Thuốc kích trứng là biện pháp can thiệp mạnh, phù hợp khi chị em cần có thai gấp, hoặc khi cơ thể đã được điều chỉnh nền tảng nhưng vẫn không rụng trứng.

Với nhiều cháu còn trẻ, kinh thưa nhưng cơ thể vẫn có khả năng hồi phục, Đông y ưu tiên điều chỉnh từ gốc: sơ Can lý khí, kiện Tỳ hóa đàm, bổ Thận dưỡng huyết. Khi khí huyết thông suốt, tạng phủ được nuôi dưỡng đúng cách, nang noãn có thể tự phát triển và rụng trứng một cách tự nhiên. Bác Hà đã gặp không ít trường hợp chỉ sau vài tháng điều chỉnh, kinh nguyệt đều hơn và có rụng trứng mà không cần dùng thuốc kích.

Cách cải thiện PCOS theo từng giai đoạn phù hợp

Bác Hà luôn cá nhân hóa hướng điều trị cho từng chị em. Giai đoạn đầu, mục tiêu là điều hòa cơ thể: ổn định kinh nguyệt, cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng, hỗ trợ tiêu hóa. Đây là giai đoạn rất quan trọng, nếu bỏ qua mà vội kích trứng thì hiệu quả sẽ không bền.

Giai đoạn tiếp theo, khi kinh đã có dấu hiệu đều hơn, Đông y tập trung nuôi dưỡng nang noãn, bổ huyết, tăng cường chức năng Thận. Lúc này, nhiều chị em bắt đầu thấy cơ thể nhẹ nhàng hơn, tinh thần ổn định, và siêu âm có thể ghi nhận sự phát triển của nang trứng.

Chỉ khi cơ thể đã sẵn sàng mà trứng vẫn khó rụng, Bác Hà mới cân nhắc phối hợp thêm các biện pháp hỗ trợ phù hợp. Quan điểm của Bác Hà là không chạy theo trứng bằng mọi giá, mà phải tạo nền tảng vững chắc cho sức khỏe sinh sản lâu dài. Chị em có thể tham khảo thêm các chia sẻ chuyên sâu của Bác Hà tại bài viết về rối loạn kinh nguyệt và PCOS để hiểu rõ hơn.

Lưu ý dành cho chị em PCOS kinh thưa

Bác Hà muốn nhắn nhủ chị em rằng, đừng quá hoang mang khi nghe đến PCOS. Điều quan trọng là không tự ý dùng thuốc, không nóng vội so sánh mình với người khác. Mỗi cơ thể có một nhịp hồi phục riêng. Chị em cần chú ý sinh hoạt điều độ, ngủ sớm, ăn uống ấm bụng, hạn chế đồ lạnh, đồ ngọt, và giữ tinh thần thư thái.

Bác Hà luôn đồng cảm với nỗi lo làm mẹ của chị em, và tin rằng với hướng tiếp cận đúng đắn theo Đông y, rất nhiều trường hợp PCOS vẫn có thể cải thiện tự nhiên, an toàn và bền vững. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể và kiên trì cùng một lộ trình phù hợp.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —