Bác Hà giải đáp PCOS nhiều năm, kinh thưa khó rụng trứng vẫn có cơ hội mang thai tự nhiên hay cần can thiệp sớm để không bỏ lỡ thời điểm vàng sinh sản

Bác Hà gặp rất nhiều chị em mang trong mình nỗi lo PCOS nhiều năm, kinh nguyệt thưa thớt, canh mãi không thấy rụng trứng. Có người đã đi khám nhiều nơi, nghe đủ lời khuyên khác nhau, càng nghe càng hoang mang: “Liệu mình còn cơ hội mang thai tự nhiên không hay phải can thiệp sớm để không bỏ lỡ thời điểm vàng sinh sản?”. Bác Hà hiểu cảm giác ấy rất rõ, bởi PCOS không chỉ là bệnh lý sinh sản, mà còn là gánh nặng tâm lý kéo dài nhiều năm của chị em.

Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng: PCOS không đồng nghĩa với vô sinh, nhưng nếu chủ quan, để cơ thể rối loạn kéo dài, thì cơ hội mang thai tự nhiên sẽ ngày càng thu hẹp. Vì vậy, câu hỏi không chỉ là “có mang thai tự nhiên được không”, mà là “cần hiểu đúng tình trạng của mình và cải thiện từ gốc như thế nào”.

Lý giải nguyên nhân PCOS theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, PCOS không chỉ nằm ở buồng trứng mà bắt nguồn từ sự mất cân bằng toàn thân. Bác Hà thường lý giải với chị em rằng: buồng trứng chỉ là “ngọn”, còn “gốc” nằm ở tạng Thận, Can và Tỳ.

Thận chủ về sinh sản. Khi Thận hư, đặc biệt là Thận âm hư hoặc Thận dương hư, trứng khó phát triển đầy đủ, nang noãn kém trưởng thành, dẫn đến kinh thưa, rụng trứng không đều. Can chủ sơ tiết, điều hòa khí huyết. Khi Can uất, khí trệ, huyết ứ thì chu kỳ kinh rối loạn, trứng bị “kẹt”, không phóng noãn đúng thời điểm. Tỳ chủ vận hóa. Tỳ yếu sinh đàm thấp, lâu ngày tích tụ quanh buồng trứng tạo thành hình ảnh đa nang.

Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em PCOS có nền tảng cơ địa hàn, khí huyết kém lưu thông, kèm theo stress kéo dài. Đây chính là môi trường khiến buồng trứng “mệt mỏi”, khó làm tròn chức năng sinh sản.

Các biểu hiện thường gặp ở chị em PCOS nhiều năm

Không phải ai bị PCOS cũng giống nhau, nhưng Bác Hà thường gặp các biểu hiện điển hình sau:

Kinh nguyệt thưa, có khi vài tháng mới có một lần, lượng kinh ít hoặc lúc nhiều lúc ít bất thường. Nhiều chị em theo dõi chu kỳ rụng trứng nhưng que thử không lên đỉnh LH hoặc lên rất chập chờn.

Cơ thể dễ tăng cân, tích mỡ vùng bụng, cảm giác nặng nề, uể oải. Da dầu, mụn nhiều, rậm lông, rụng tóc – đây là biểu hiện rối loạn nội tiết kéo dài.

Về cảm xúc, Bác Hà thấy chị em PCOS thường hay lo lắng, căng thẳng, dễ cáu gắt hoặc buồn bã, mất ngủ. Đông y gọi đó là Can khí uất, lâu ngày ảnh hưởng trực tiếp đến trứng và tử cung.

PCOS nhiều năm có còn cơ hội mang thai tự nhiên không?

Đây là câu hỏi Bác Hà được nghe nhiều nhất. Bác Hà khẳng định với chị em rằng: vẫn có cơ hội mang thai tự nhiên, ngay cả khi kinh thưa, khó rụng trứng. Nhưng cơ hội này không tự nhiên mà có, nó phụ thuộc vào việc chị em có điều chỉnh cơ thể kịp thời hay không.

Đông y không đi theo hướng kích trứng mạnh hay can thiệp đột ngột, mà tập trung phục hồi nền tảng sinh sản. Khi khí huyết được bổ sung, Can được sơ thông, Thận được bồi dưỡng, Tỳ được kiện toàn, buồng trứng sẽ dần “tỉnh lại”, nang trứng phát triển đều hơn, rụng trứng có quy luật hơn.

Bác Hà từng gặp nhiều trường hợp PCOS 5–7 năm, sau vài tháng điều chỉnh theo Đông y, chu kỳ dần ổn định, trứng rụng tự nhiên và đậu thai mà không cần can thiệp sâu. Tuy nhiên, Bác Hà cũng nhấn mạnh rằng: nếu chị em đã lớn tuổi, hoặc để tình trạng rối loạn kéo dài quá lâu mà không cải thiện, thì thời điểm vàng sinh sản có thể bị bỏ lỡ.

Cách cải thiện PCOS theo hướng Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh: cải thiện PCOS không thể nóng vội. Trước hết là điều hòa khí huyết và nội tiết từ gốc. Đông y chú trọng dưỡng Thận – điều Can – kiện Tỳ, kết hợp hóa đàm, hoạt huyết.

Song song với đó là điều chỉnh lối sống. Ngủ sớm, tránh thức khuya để dưỡng Thận. Ăn uống ấm nóng, hạn chế đồ lạnh, đồ ngọt, thực phẩm chế biến sẵn – những yếu tố làm nặng đàm thấp. Giữ tinh thần thư thái, giảm áp lực tâm lý, bởi Can uất chính là “kẻ thù thầm lặng” của buồng trứng.

Bác Hà cũng thường khuyên chị em nên theo dõi cơ thể một cách mềm mại, không quá ám ảnh chuyện canh trứng từng ngày. Khi cơ thể đủ điều kiện, trứng sẽ rụng một cách tự nhiên và ổn định hơn.

Can thiệp sớm hay chờ mang thai tự nhiên?

Bác Hà không phủ nhận vai trò của y học hiện đại, nhưng dưới góc nhìn Đông y, việc can thiệp sớm hay không cần cá thể hóa. Nếu chị em còn trẻ, dự trữ buồng trứng tốt, có thể ưu tiên điều chỉnh cơ thể trước. Nếu đã ngoài 35 tuổi, hoặc PCOS kèm nhiều yếu tố bất lợi, thì cần phối hợp chặt chẽ giữa điều hòa Đông y và theo dõi y khoa.

Lưu ý dành cho chị em PCOS nhiều năm

Bác Hà muốn nhắn nhủ chị em rằng: PCOS không phải án tử cho thiên chức làm mẹ, nhưng cũng không thể xem nhẹ. Điều quan trọng là hiểu đúng cơ thể mình, kiên trì điều chỉnh từ gốc và không tự tạo thêm áp lực cho bản thân.

Đừng so sánh mình với người khác, bởi mỗi cơ thể có một nền tảng khác nhau. Hãy lắng nghe cơ thể, chăm sóc từ ăn uống, giấc ngủ đến cảm xúc. Khi khí huyết đủ đầy, tâm lý ổn định, buồng trứng sẽ dần hồi đáp lại.

Bác Hà luôn đồng cảm với nỗi lo của chị em trên hành trình tìm con. Chỉ cần đi đúng hướng và không bỏ cuộc, cánh cửa làm mẹ vẫn luôn có thể mở ra theo cách tự nhiên và bền vững nhất.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —