Bác Hà giải đáp: Lạc nội mạc tử cung nhiều năm, đau bụng kinh và trứng kém

Bác Hà gặp rất nhiều chị em mang trong mình nỗi lo lắng suốt nhiều năm vì lạc nội mạc tử cung, tháng nào cũng đau bụng kinh dữ dội, đi khám thì được thông báo trứng kém, khó có thai. Có cháu còn tâm sự rằng cảm giác bất lực lớn nhất không phải là cơn đau, mà là sự chờ đợi mỏi mòn và áp lực tinh thần khi mong con mãi chưa thành. Với góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng câu hỏi “nên ưu tiên cải thiện yếu tố nào theo hướng tự nhiên để tăng cơ hội có thai” là một câu hỏi rất đúng, rất trúng vào cốt lõi vấn đề.

Trong Đông y, sinh sản không phải chỉ là câu chuyện của tử cung hay buồng trứng, mà là sự phối hợp nhịp nhàng của toàn bộ tạng phủ, đặc biệt là can – thận – tỳ và sự thông suốt của khí huyết. Vì vậy, muốn trả lời trọn vẹn câu hỏi này, cần nhìn sâu vào nguyên nhân gốc rễ, biểu hiện toàn diện và hướng điều chỉnh phù hợp với thể trạng từng chị em.

Lạc nội mạc tử cung và trứng kém dưới góc nhìn Đông y

Bác Hà vẫn thường chia sẻ với chị em rằng, Đông y không gọi tên “lạc nội mạc tử cung” như Tây y, nhưng bệnh này thường nằm trong phạm vi các chứng như thống kinh, huyết ứ, tích tụ, bào cung trở trệ. Cốt lõi của vấn đề là khí huyết không thông, huyết ứ lâu ngày sinh đau, sinh viêm và làm tổn thương môi trường nuôi dưỡng trứng.

Trứng kém, theo Đông y, phần nhiều liên quan đến thận hư và huyết hư. Thận tàng tinh, tinh sinh huyết, huyết lại nuôi dưỡng bào cung và trứng. Khi thận suy, tinh không đủ, huyết không đầy thì trứng khó phát triển tốt cả về số lượng lẫn chất lượng. Bác Hà nhận thấy nhiều chị em bị lạc nội mạc tử cung lâu năm thường đi kèm biểu hiện thận hư, can khí uất và huyết ứ đan xen.

Điều đáng nói là, nếu chỉ tập trung vào một yếu tố đơn lẻ, ví dụ chỉ bổ trứng mà không hóa ứ, hoặc chỉ giảm đau mà không bồi bổ thận huyết, thì rất khó cải thiện khả năng thụ thai một cách bền vững.

Những biểu hiện thường gặp mà chị em hay bỏ qua

Bác Hà gặp không ít trường hợp chỉ chú ý đến đau bụng kinh mà bỏ qua các dấu hiệu khác của cơ thể. Trong Đông y, những biểu hiện tưởng chừng nhỏ lại là manh mối rất quan trọng.

Chị em bị lạc nội mạc tử cung thường có kinh nguyệt sẫm màu, có cục, trước kỳ kinh hay căng tức bụng dưới, đau tăng dần theo năm tháng. Nhiều chị em kèm theo mệt mỏi kéo dài, đau lưng, lạnh bụng, tay chân lạnh, rối loạn tiêu hóa, dễ cáu gắt hoặc hay buồn bực.

Với những trường hợp trứng kém, Bác Hà thường thấy chu kỳ kinh không đều, lượng kinh ít dần, màu nhạt hoặc loãng, cơ thể nhanh xuống sức, da dẻ kém tươi, giảm ham muốn. Đây đều là dấu hiệu cho thấy thận khí, thận tinh và huyết đang suy yếu.

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, nếu chỉ nhìn vào kết quả siêu âm hay xét nghiệm mà bỏ qua những biểu hiện này thì sẽ rất khó điều chỉnh đúng hướng.

Ưu tiên cải thiện yếu tố nào để tăng cơ hội có thai theo hướng tự nhiên

Với câu hỏi của chị em, Bác Hà xin khẳng định một cách rõ ràng: ưu tiên số một là điều hòa khí huyết và phục hồi nền tảng thận – can – tỳ, sau đó mới bàn đến việc nuôi trứng và hỗ trợ thụ thai.

Thứ nhất, cần giải quyết huyết ứ và khí trệ tại bào cung. Khi huyết còn ứ, môi trường tử cung còn viêm đau, thì dù trứng có cải thiện cũng rất khó làm tổ. Đông y chú trọng hoạt huyết, hóa ứ, hành khí nhưng phải đi kèm với bổ huyết, tránh làm cơ thể suy thêm. Đây là điểm mà Bác Hà luôn cân nhắc rất kỹ khi tư vấn cho từng chị em.

Thứ hai, phải bồi bổ thận tinh và thận khí. Thận là gốc của sinh sản. Bác Hà thường nói với cháu rằng, trứng kém không thể cải thiện trong ngày một ngày hai, mà cần thời gian nuôi dưỡng lại từ gốc. Việc này đòi hỏi sự kiên trì, kết hợp ăn uống, sinh hoạt và điều chỉnh cơ thể theo đúng thể bệnh.

Thứ ba, điều hòa can khí và ổn định tinh thần. Nhiều chị em bị lạc nội mạc tử cung kèm stress kéo dài, lo âu, áp lực con cái. Can khí uất lâu ngày sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh nguyệt và quá trình rụng trứng. Bác Hà luôn dành thời gian lắng nghe, bởi tinh thần ổn thì khí huyết mới dễ điều hòa.

Cách cải thiện theo Đông y mà Bác Hà thường khuyên chị em

Bác Hà không đưa ra một công thức chung cho tất cả, nhưng có những nguyên tắc cốt lõi mà chị em nào cũng cần hiểu. Trước hết là ăn uống ấm, dễ tiêu, tránh lạnh, tránh đồ sống, đồ cay nóng quá mức. Bào cung rất sợ lạnh, lạnh sinh ứ, ứ sinh đau.

Thứ hai là sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài. Đông y cho rằng ban đêm là thời gian thận và can phục hồi. Thức khuya nhiều năm sẽ làm thận tinh hao tổn nhanh chóng.

Thứ ba là vận động nhẹ nhàng, đều đặn để giúp khí huyết lưu thông. Bác Hà thường khuyên chị em chọn các hình thức vận động chậm, sâu, tập trung vào hơi thở.

Cuối cùng là điều chỉnh bằng phương pháp Đông y phù hợp với từng thể trạng, không tự ý dùng thuốc, không nóng vội. Bác Hà luôn nhắc rằng, chữa để có thai là một quá trình nuôi dưỡng, không phải là “ép” cơ thể sinh sản.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà mong chị em hiểu rằng, mỗi cơ thể là một thể bệnh khác nhau. Không nên so sánh mình với người khác, cũng không nên nghe theo những kinh nghiệm truyền miệng thiếu cơ sở. Điều quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể mình và lựa chọn hướng đi phù hợp, an toàn.

Chị em cũng cần kiên nhẫn với chính mình. Đông y không hứa hẹn kết quả tức thì, nhưng nếu đi đúng hướng, cơ thể sẽ thay đổi dần từ bên trong. Bác Hà đã chứng kiến nhiều trường hợp tưởng như vô vọng, nhưng khi cơ thể được điều chỉnh đúng, cơ hội làm mẹ vẫn có thể mở ra.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —