Bác Hà giải đáp: Sảy thai liên tiếp dù kiêng cữ, do nội tiết, huyết ứ hay cơ địa yếu?

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em đến trong tâm trạng vừa lo lắng, vừa tự trách bản thân vì đã kiêng cữ rất kỹ mà thai vẫn không giữ được. Có người đã sảy thai hai, ba lần liên tiếp, tinh thần suy sụp, cơ thể mệt mỏi, niềm tin vào việc làm mẹ dần lung lay. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rằng sảy thai liên tiếp không đơn thuần là “xui rủi” hay chỉ do một yếu tố riêng lẻ, mà thường bắt nguồn từ sự mất cân bằng sâu bên trong cơ thể, kéo dài nhiều năm mà chị em không nhận ra.

Theo Đông y, thai nhi là kết quả của tinh huyết, khí lực và tạng phủ – đặc biệt là thận, tỳ, can – cùng nuôi dưỡng. Khi những yếu tố này suy yếu hoặc rối loạn, dù chị em có kiêng cữ cẩn thận đến đâu, thai kỳ vẫn khó bền vững. Đây là điều Bác Hà luôn phải giải thích rất kỹ để chị em hiểu và bớt day dứt, tự trách mình.

Lý giải nguyên nhân sâu xa gây sảy thai liên tiếp theo Đông y

Từ kinh nghiệm thăm khám thực tế, Bác Hà nhận thấy có ba nhóm nguyên nhân chính thường gặp.

Thứ nhất, thận hư – gốc rễ của nhiều ca sảy thai liên tiếp. Đông y quan niệm “thận tàng tinh, chủ sinh dục”. Khi thận hư, tinh huyết không đủ để nuôi thai, tử cung khó giữ được bào thai ổn định. Bác Hà gặp nhiều chị em còn trẻ nhưng làm việc quá sức, thức khuya kéo dài, căng thẳng tinh thần hoặc từng dùng nhiều thuốc nội tiết, dẫn đến thận khí suy mà không hay biết.

Thứ hai, huyết ứ và khí trệ. Khí huyết lưu thông kém khiến tử cung không được nuôi dưỡng đầy đủ, thai dễ bong, dễ động. Những chị em có tiền sử đau bụng kinh dữ dội, kinh nguyệt sẫm màu, có cục, thường nằm trong nhóm này. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng huyết ứ không chỉ gây đau mà còn là “kẻ thù thầm lặng” của thai kỳ.

Thứ ba, tỳ vị suy yếu, không sinh đủ huyết. Tỳ là nguồn sinh hóa khí huyết. Nhiều chị em ăn uống thất thường, kiêng khem quá mức, hoặc tiêu hóa kém kéo dài làm tỳ hư. Khi huyết không đủ, thai khó được nuôi dưỡng bền vững. Theo Bác Hà, đây là nguyên nhân rất hay bị bỏ sót vì chị em thường chỉ tập trung vào nội tiết mà quên mất vai trò của tỳ vị.

Các biểu hiện thường gặp ở chị em hay sảy thai liên tiếp

Bác Hà luôn khuyên chị em nên lắng nghe cơ thể mình, bởi trước khi sảy thai, cơ thể thường đã phát ra nhiều tín hiệu.

Chị em có thể thấy người mệt mỏi kéo dài, hay đau lưng, lạnh bụng dưới, tay chân lạnh, nhất là vào buổi sáng sớm. Kinh nguyệt thường không đều, lúc sớm lúc muộn, lượng ít hoặc màu sẫm. Có người dễ hồi hộp, mất ngủ, hay lo âu, tâm trạng bất ổn – đây là dấu hiệu can khí uất ảnh hưởng đến thai.

Bác Hà cũng gặp không ít trường hợp chị em vừa đậu thai đã có cảm giác nặng bụng dưới, lâm râm đau, ra huyết nâu hoặc đỏ sẫm. Theo Đông y, đó là biểu hiện của khí huyết không giữ được thai, cần được điều chỉnh sớm chứ không nên chủ quan.

Cách cải thiện và điều hòa cơ thể để giữ thai bền vững

Với những trường hợp sảy thai liên tiếp, Bác Hà luôn nhấn mạnh: không nên vội vàng mang thai lại khi cơ thể chưa được điều chỉnh. Điều quan trọng là phải phục hồi nền tảng khí huyết và tạng phủ.

Trước hết, cần bồi bổ thận khí và thận tinh. Theo Bác Hà, việc này không chỉ dựa vào thuốc mà còn ở lối sống: ngủ sớm, tránh lao lực, hạn chế căng thẳng tinh thần. Khi thận được nuôi dưỡng tốt, khả năng giữ thai sẽ cải thiện rõ rệt.

Song song đó, cần hoạt huyết, hóa ứ nhưng phải đúng thời điểm và thể trạng. Bác Hà thường giải thích rất kỹ cho chị em rằng không phải cứ hoạt huyết là tốt, mà phải cân nhắc cơ địa từng người để tránh làm hao huyết.

Việc kiện tỳ, dưỡng huyết cũng vô cùng quan trọng. Ăn uống điều độ, dễ tiêu, không kiêng khem cực đoan giúp tỳ vị khỏe, sinh huyết tốt hơn. Theo kinh nghiệm của Bác Hà, khi tỳ vị ổn, chị em không chỉ khỏe hơn mà tinh thần cũng nhẹ nhàng, bớt lo âu – điều này rất có lợi cho thai kỳ.

Bác Hà cho rằng sảy thai liên tiếp là lời cảnh báo cho thấy cơ thể chị em đang mất cân bằng nghiêm trọng. Nếu chỉ tập trung giữ thai mà không điều chỉnh gốc rễ khí huyết, thận – tỳ – can thì nguy cơ lặp lại vẫn rất cao.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà mong chị em hiểu rằng hành trình làm mẹ không chỉ là chuyện mang thai, mà là quá trình chuẩn bị lâu dài cho sức khỏe toàn thân. Đừng tự trách mình hay quá hoảng sợ khi đã từng sảy thai. Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể và điều chỉnh đúng cách.

Chị em nên thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, không nên tự ý dùng thuốc hoặc nghe theo kinh nghiệm truyền miệng. Giữ tinh thần ổn định, tránh lo âu quá mức, bởi Đông y rất coi trọng mối liên hệ giữa tâm và thân. Theo Bác Hà, khi tâm an thì khí huyết mới điều hòa, thai mới dễ yên.

Cuối cùng, Bác Hà luôn nhắc chị em rằng mỗi cơ địa là khác nhau, không có một cách chung cho tất cả. Việc điều trị và bồi bổ cần cá nhân hóa, kiên trì và đúng hướng thì cơ hội giữ thai khỏe mạnh sẽ cao hơn rất nhiều.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —