Bác Hà giải đáp prolactin tăng cao do rối loạn nội tiết hay u tuyến yên và cách hạ an toàn không ảnh hưởng rụng trứng

Theo Đông y, prolactin tăng cao thường liên quan mật thiết đến rối loạn nội tiết, can khí uất kết, tỳ thận hư suy hoặc đàm thấp tích tụ lâu ngày. Bác Hà nhận thấy nếu chỉ nhìn prolactin tăng mà chưa hiểu rõ căn nguyên thì rất dễ điều trị sai hướng, thậm chí ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và khả năng sinh sản về sau.

Lý giải nguyên nhân prolactin tăng cao dưới góc nhìn Đông y

Bác Hà phân tích rằng, trong Đông y không có khái niệm prolactin, nhưng biểu hiện của tình trạng này lại tương đồng với các chứng “nhũ trướng”, “kinh nguyệt bất điều”, “vô kinh”, “hiếm muộn”. Nguyên nhân thường gặp nhất là can khí uất. Khi chị em căng thẳng kéo dài, lo âu, áp lực công việc hoặc chuyện gia đình, can mất chức năng sơ tiết, khí trệ lại hóa hỏa, từ đó ảnh hưởng đến trục nội tiết.

Một nguyên nhân khác là tỳ hư sinh đàm. Bác Hà gặp nhiều chị em ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ lạnh, đồ ngọt, thức khuya khiến tỳ vị suy yếu, sinh đàm thấp. Đàm thấp này lâu ngày có thể “che lấp thanh khiếu”, ảnh hưởng đến vùng đầu não – nơi tương ứng với tuyến yên theo cách hiểu hiện đại.

Riêng với trường hợp u tuyến yên, Đông y nhìn nhận đây là biểu hiện của đàm kết, huyết ứ tích tụ lâu ngày. Bác Hà nhấn mạnh rằng không phải cứ prolactin tăng là do u tuyến yên, và cũng không phải ai có u nhỏ cũng cần quá lo lắng nếu biết cách điều hòa tổng thể cơ thể.

Các biểu hiện thường gặp khi prolactin tăng cao

Từ kinh nghiệm điều trị, Bác Hà thấy chị em có prolactin tăng thường có những biểu hiện rất đặc trưng. Phổ biến nhất là kinh nguyệt thưa, vô kinh hoặc kinh không đều. Có chị em dù chưa mang thai nhưng lại thấy căng tức ngực, thậm chí tiết sữa non.

Ngoài ra, nhiều cháu than phiền hay đau đầu, chóng mặt, mất ngủ, người mệt mỏi, giảm ham muốn. Bác Hà lưu ý rằng những dấu hiệu này phản ánh sự rối loạn sâu bên trong, chứ không đơn thuần là vấn đề riêng của hormone.

Ở những chị em mong con, prolactin tăng còn ức chế rụng trứng, khiến quá trình thụ thai trở nên khó khăn. Đây là điều khiến rất nhiều chị em lo lắng khi tìm đến Bác Hà.

Cách cải thiện prolactin tăng cao an toàn, không ảnh hưởng rụng trứng

Quan điểm của Bác Hà là không vội vàng can thiệp mạnh nếu chưa thật sự cần thiết. Đông y chú trọng điều chỉnh từ gốc, giúp cơ thể tự cân bằng lại nội tiết. Với thể can khí uất, Bác Hà thường ưu tiên pháp sơ can, giải uất, điều hòa khí huyết. Khi khí thông thì huyết hành, nội tiết cũng dần ổn định.

Với thể tỳ hư đàm thấp, cần kiện tỳ, hóa đàm, nâng đỡ chính khí. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng khi tỳ khỏe thì đàm tự tiêu, từ đó giảm áp lực lên vùng đầu não và hệ nội tiết.

Trong ăn uống, Bác Hà khuyên chị em nên ưu tiên thức ăn ấm, dễ tiêu, hạn chế đồ lạnh, sữa lạnh, trà sữa, đồ ngọt công nghiệp. Giấc ngủ trước 23h là yếu tố rất quan trọng để can thận được phục hồi. Đây là điều Bác Hà nhắc đi nhắc lại với hầu hết các cháu.

Bên cạnh đó, việc vận động nhẹ nhàng, thư giãn tinh thần, giữ tâm trạng ổn định giúp can khí được sơ thông. Bác Hà thường nói rằng, khi tâm an thì hormone mới an. 

Đông y nhìn nhận mối liên hệ giữa prolactin và khả năng rụng trứng

Bác Hà muốn chị em yên tâm rằng, nếu điều trị đúng hướng, việc hạ prolactin không những không làm mất rụng trứng mà còn giúp trứng phát triển tốt hơn. Đông y không “ép” hormone giảm nhanh, mà nuôi dưỡng thận khí – yếu tố then chốt quyết định chức năng sinh sản.

Thận vững thì thiên quý đến đúng kỳ, kinh nguyệt đều, trứng mới dễ rụng. Đây là điểm khác biệt lớn giữa cách tiếp cận Đông y và việc chỉ tập trung vào chỉ số xét nghiệm.

Lưu ý dành cho chị em có prolactin tăng cao

Bác Hà lưu ý chị em không nên quá lo lắng hay tự ý dùng thuốc khi chưa hiểu rõ thể bệnh của mình. Mỗi người có căn nguyên khác nhau, không thể áp dụng một cách điều trị cho tất cả. Việc theo dõi prolactin cần kết hợp với tình trạng kinh nguyệt, giấc ngủ, tinh thần và sức khỏe tổng thể.

Chị em cũng không nên chủ quan bỏ qua các dấu hiệu bất thường kéo dài. Sự kết hợp giữa theo dõi y học hiện đại và điều chỉnh bằng Đông y sẽ giúp quá trình hồi phục an toàn và bền vững hơn. Với những trường hợp hiếm muộn liên quan đến nội tiết, chị em có thể tìm hiểu thêm tại chuyên mục hỗ trợ sinh sản theo Đông y để có góc nhìn toàn diện.

Bác Hà luôn tin rằng, khi chị em hiểu đúng về cơ thể mình, biết lắng nghe những tín hiệu nhỏ nhất, thì việc cân bằng nội tiết và gìn giữ thiên chức làm mẹ sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —