Bác Hà giải đáp IVF thất bại có do yếu tố miễn dịch và hướng khắc phục hiệu quả

Bác Hà đã gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong trạng thái mệt mỏi, hoang mang sau 2–3 lần làm IVF không thành công. Có người đã chuyển phôi đẹp, niêm mạc tốt, chỉ số nội tiết không quá xấu nhưng kết quả vẫn là thất bại lặp đi lặp lại. Điều khiến chị em day dứt nhất là không hiểu vì sao mình đã cố gắng đến vậy mà con vẫn chưa về. Trong những trường hợp như thế, Bác Hà thường nghĩ nhiều đến yếu tố miễn dịch – một nguyên nhân âm thầm nhưng lại ảnh hưởng rất sâu đến khả năng làm tổ và giữ thai.

Theo góc nhìn Đông y, cơ thể người phụ nữ không chỉ là nơi tiếp nhận phôi mà còn là một chỉnh thể thống nhất giữa khí – huyết – âm – dương. Khi sự cân bằng này bị rối loạn, chính cơ thể sẽ “từ chối” phôi thai dù phôi có tốt đến đâu. Vì vậy, việc IVF thất bại nhiều lần hoàn toàn có thể liên quan đến rối loạn miễn dịch, nhưng điều quan trọng là phải hiểu đúng bản chất của vấn đề để can thiệp cho phù hợp.

IVF thất bại nhiều lần dưới góc nhìn miễn dịch và Đông y

Y học hiện đại cho rằng rối loạn miễn dịch sinh sản xảy ra khi hệ miễn dịch của người mẹ nhận diện phôi thai như một “vật lạ” và sinh ra các phản ứng tấn công, cản trở quá trình làm tổ hoặc gây sảy thai sớm. Tuy nhiên, Đông y nhìn vấn đề này sâu hơn. Bác Hà nhận định rằng miễn dịch rối loạn thực chất là biểu hiện bên ngoài của tình trạng chính khí suy yếu, can thận hư tổn, khí huyết bất túc hoặc huyết ứ nội sinh.

Khi thận khí không đủ, tử cung mất khả năng ôn dưỡng; khi tỳ hư, sinh hóa khí huyết kém; khi can khí uất kết, huyết hành không thông. Những yếu tố này cộng lại khiến môi trường tử cung không còn “thân thiện” với phôi thai. Lúc đó, dù làm IVF nhiều lần, kết quả vẫn khó như mong muốn. Bác Hà vẫn thường nói với chị em rằng: “Không phải phôi không tốt, mà là đất chưa sẵn sàng để gieo mầm”.

Các biểu hiện thường gặp khi IVF thất bại do nghi ngờ rối loạn miễn dịch

Trong quá trình thăm khám, Bác Hà nhận thấy những chị em có yếu tố miễn dịch thường có một số biểu hiện rất đặc trưng, dù đôi khi xét nghiệm Tây y chưa chỉ ra rõ ràng. Chị em có thể thấy cơ thể hay mệt mỏi, dễ cảm lạnh, tay chân lạnh, đau lưng mỏi gối – dấu hiệu của thận dương hư. Một số khác lại hay cáu gắt, mất ngủ, tức ngực, kinh nguyệt không đều – biểu hiện của can khí uất.

Nhiều trường hợp có tiền sử sảy thai sớm liên tiếp, thai sinh hóa, hoặc chuyển phôi nhiều lần nhưng không đậu dù phôi đạt chất lượng tốt. Có chị em còn mắc kèm các bệnh tự miễn như viêm tuyến giáp Hashimoto, lupus, viêm khớp dạng thấp… Theo kinh nghiệm của Bác Hà, đây là những tín hiệu rất đáng lưu tâm vì chúng phản ánh sự mất cân bằng sâu bên trong hệ miễn dịch và khí huyết.

Khi nghi ngờ yếu tố miễn dịch, nên làm xét nghiệm và can thiệp như thế nào?

Về mặt Tây y, khi IVF thất bại nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như kháng thể kháng phospholipid, ANA, NK cells, HLA, hoặc các xét nghiệm về đông máu. Những xét nghiệm này giúp phát hiện phần “ngọn” của vấn đề. Tuy nhiên, Bác Hà luôn nhấn mạnh với chị em rằng xét nghiệm chỉ là một phần, quan trọng hơn là điều chỉnh lại cơ thể từ gốc.

Đông y không can thiệp trực tiếp vào hệ miễn dịch theo kiểu ức chế hay kích thích mạnh, mà tập trung vào việc điều hòa chính khí. Bác Hà thường lựa chọn các phương pháp bổ thận, kiện tỳ, dưỡng huyết, hoạt huyết tùy theo thể trạng từng người. Có chị em cần ôn thận dương để làm ấm tử cung, có người lại cần tư âm thanh nhiệt để giảm phản ứng viêm âm ỉ trong cơ thể.

Bên cạnh thuốc thang, việc điều chỉnh lối sống cũng rất quan trọng. Bác Hà thường khuyên chị em ngủ sớm, tránh căng thẳng kéo dài, ăn uống đủ chất, hạn chế đồ lạnh và thực phẩm gây viêm. Khi khí huyết được nuôi dưỡng đầy đủ, hệ miễn dịch tự khắc sẽ trở nên “hiền hòa” hơn, tạo điều kiện cho phôi làm tổ bền vững.

Trong nhiều trường hợp, Bác Hà phối hợp điều trị Đông y song song với quá trình chuẩn bị IVF, giúp cơ thể ổn định trước khi chuyển phôi. 

Cách cải thiện khả năng thành công IVF theo quan điểm Đông y

Bác Hà nhận định rằng muốn cải thiện tỷ lệ thành công IVF, không nên chỉ tập trung vào mỗi lần chuyển phôi mà cần một quá trình chuẩn bị đủ dài. Đông y coi trọng việc “dưỡng trước khi cầu”, tức là nuôi dưỡng cơ thể đủ khí huyết, làm mạnh thận khí và ổn định tâm lý trước khi can thiệp sinh sản.

Việc dùng thuốc Đông y cần được cá nhân hóa, không có một bài thuốc chung cho tất cả. Có chị em đáp ứng rất tốt khi khí huyết được điều hòa, chu kỳ kinh cải thiện, niêm mạc tử cung dày và đều hơn. Khi đó, IVF không còn là một cuộc “đánh cược” mà trở thành bước đi thuận theo tự nhiên của cơ thể.

Bác Hà cũng đặc biệt lưu ý đến yếu tố tinh thần. Tâm lý lo âu, sợ hãi sau nhiều lần thất bại chính là một dạng “can khí uất”, ảnh hưởng trực tiếp đến miễn dịch. Khi chị em được giải tỏa, được lắng nghe và đồng hành, kết quả điều trị thường khả quan hơn rất nhiều.

Lưu ý dành cho chị em đang làm IVF nhiều lần chưa thành công

Bác Hà mong chị em đừng vội tuyệt vọng khi IVF thất bại. Mỗi lần không thành công đều để lại manh mối giúp ta hiểu rõ hơn về cơ thể mình. Đừng chạy theo quá nhiều phác đồ cùng lúc, cũng đừng tự ý dùng thuốc khi chưa được thăm khám kỹ lưỡng.

Hãy kiên nhẫn điều chỉnh từ gốc, cho cơ thể thời gian hồi phục và tái cân bằng. Khi chính khí vững, khí huyết đủ đầy, miễn dịch được điều hòa, khả năng đón nhận phôi thai sẽ tăng lên một cách tự nhiên và bền vững. Đó là con đường mà Bác Hà đã và đang đồng hành cùng rất nhiều chị em trên hành trình tìm con.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —