Bác Hà giải đáp metformin trong PCOS giúp rụng trứng và tăng cơ hội thai tự nhiên, IVF

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng vừa hy vọng vừa lo lắng khi được chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), đặc biệt là những cháu đang dùng metformin và băn khoăn liệu thuốc này có thực sự giúp rụng trứng, tăng khả năng mang thai tự nhiên hay hỗ trợ tốt cho IVF hay không. Ở góc nhìn của Bác Hà – một bác sĩ Đông y – câu hỏi này không chỉ dừng ở “thuốc có tác dụng hay không”, mà sâu xa hơn là: cơ thể người phụ nữ đang gặp rối loạn gì, và làm sao để điều chỉnh lại từ gốc rễ.

Theo Đông y, PCOS không phải là một bệnh danh riêng lẻ, mà là biểu hiện của sự mất cân bằng lâu ngày giữa tỳ, can và thận. Bác Hà thường nói với chị em rằng: khi khí huyết không thông, đàm thấp tích tụ, nội tiết rối loạn thì dù có dùng thuốc Tây hỗ trợ, hiệu quả cũng chỉ mang tính tạm thời nếu không điều chỉnh toàn diện.

Vì sao metformin thường được chỉ định trong PCOS?

Metformin là thuốc thường dùng cho người kháng insulin. Với PCOS, rất nhiều chị em có tình trạng đường huyết và insulin rối loạn, khiến buồng trứng bị “ức chế” không thể rụng trứng đều đặn. Về mặt y học hiện đại, metformin giúp cải thiện độ nhạy insulin, từ đó gián tiếp hỗ trợ quá trình rụng trứng.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Bác Hà, metformin chỉ đang “gỡ một nút thắt” ở phần ngọn. Đông y cho rằng gốc rễ vẫn là tỳ hư sinh đàm, đàm thấp ứ trệ ở hạ tiêu, làm can khí uất, thận tinh suy. Khi những yếu tố này chưa được điều hòa, việc rụng trứng sẽ rất thất thường, có tháng có, tháng không.

Những biểu hiện thường gặp ở chị em PCOS

Bác Hà gặp nhiều cháu đến khám với những biểu hiện rất điển hình: kinh nguyệt thưa hoặc vô kinh, tăng cân khó kiểm soát, nhiều mụn, rậm lông, tâm trạng dễ cáu gắt, lo âu. Có cháu đã dùng metformin nhiều tháng nhưng kinh nguyệt vẫn không đều, siêu âm buồng trứng vẫn đa nang.

Đông y nhìn những biểu hiện này như một bức tranh tổng thể: tỳ yếu nên chuyển hóa kém, sinh đàm; can uất khiến khí huyết không lưu thông; thận hư làm suy giảm khả năng sinh sản. Bác Hà luôn nhấn mạnh với chị em rằng: nếu chỉ tập trung vào một triệu chứng mà bỏ qua toàn bộ cơ địa thì rất khó đạt kết quả bền vững.

Metformin có giúp tăng khả năng mang thai tự nhiên và IVF không?

Ở một số chị em, metformin có thể giúp chu kỳ rụng trứng đều hơn, từ đó tăng khả năng mang thai tự nhiên. Với IVF, thuốc này đôi khi được dùng để cải thiện đáp ứng buồng trứng và giảm nguy cơ quá kích.

Nhưng Bác Hà cũng thẳng thắn chia sẻ: không phải ai dùng metformin cũng đạt kết quả như mong muốn. Có những trường hợp rụng trứng trở lại nhưng chất lượng trứng không tốt, niêm mạc tử cung mỏng, dẫn đến khó đậu thai hoặc sảy thai sớm. Đây chính là điểm mà Đông y có thể hỗ trợ rất tốt – đó là bồi bổ khí huyết, dưỡng thận, điều can, để “đất tốt thì hạt giống mới nảy mầm”.

Cách cải thiện PCOS theo góc nhìn Đông y

Bác Hà thường tư vấn cho chị em một hướng đi song song: nếu đang dùng metformin theo chỉ định bác sĩ Tây y thì vẫn tiếp tục, nhưng đồng thời cần điều chỉnh cơ thể từ bên trong bằng Đông y.

Trước hết là điều hòa tỳ vị, giảm đàm thấp bằng chế độ ăn phù hợp, hạn chế đồ lạnh, ngọt, dầu mỡ. Tiếp theo là sơ can, giải uất, giúp khí huyết lưu thông, từ đó kinh nguyệt dễ về hơn. Cuối cùng là bổ thận, dưỡng huyết để cải thiện chất lượng trứng và nội mạc tử cung.

Lưu ý dành cho chị em đang điều trị PCOS

Bác Hà muốn nhắn nhủ với chị em rằng: PCOS là tình trạng mạn tính, không thể nóng vội. Metformin có thể là một công cụ hỗ trợ, nhưng không nên xem đó là giải pháp duy nhất. Việc tự ý dùng hoặc ngừng thuốc đều không tốt.

Chị em cần lắng nghe cơ thể mình, theo dõi chu kỳ, cân nặng, tâm trạng, và đặc biệt là chất lượng giấc ngủ. Đông y rất coi trọng yếu tố tinh thần, bởi “can khí uất” chính là nguyên nhân khiến bệnh dai dẳng.

Bác Hà cũng đồng cảm với những lo lắng của các cháu đang mong con. Hành trình này có thể dài, nhưng khi đi đúng hướng, điều chỉnh từ gốc, cơ thể sẽ dần hồi phục khả năng sinh sản tự nhiên của mình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —