Bác Hà giải đáp khói thuốc thụ động tác động thế nào đến trứng, nội tiết và thụ thai

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, băn khoăn chỉ vì một câu hỏi tưởng như rất đời thường: “Bác ơi, cháu không hút thuốc nhưng sống chung hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc, điều này có ảnh hưởng gì đến trứng, nội tiết và khả năng thụ thai không?”. Với góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu nỗi lo ấy hoàn toàn có cơ sở. Khói thuốc thụ động không chỉ là vấn đề của phổi hay đường hô hấp, mà còn âm thầm tác động sâu đến khí huyết, tạng phủ, đặc biệt là can – thận – xung nhâm, những yếu tố then chốt quyết định khả năng sinh sản của người phụ nữ.

Từ kinh nghiệm nhiều năm điều trị hiếm muộn, rối loạn nội tiết theo Đông y, Bác Hà nhận thấy khói thuốc thụ động chính là một “tà khí” hiện đại, len lỏi vào cơ thể mà chị em thường không để ý. Hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp chị em chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản của mình.

Khói thuốc thụ động và nguyên nhân gây ảnh hưởng đến trứng, nội tiết theo Đông y

Theo Đông y, cơ thể con người vận hành nhờ sự điều hòa của khí – huyết – âm – dương. Khói thuốc lá mang tính táo nhiệt, độc hại, khi hít phải lâu ngày sẽ làm tổn thương chính khí. Bác Hà thường giải thích với cháu rằng, khói thuốc đi vào phế trước, nhưng phế lại liên thông mật thiết với thận. Phế khí suy thì thận khí yếu, mà thận chính là gốc của sinh dục, là nơi tàng tinh.

Khi thận tinh bị hao tổn, trứng khó phát triển đầy đủ, chất lượng suy giảm. Đồng thời, khói thuốc còn làm can khí uất kết. Can chủ sơ tiết, chủ điều hòa khí huyết và liên quan trực tiếp đến kinh nguyệt. Can khí uất thì huyết không thông, xung nhâm rối loạn, nội tiết vì thế mà mất cân bằng. Đây là lý do Bác Hà gặp nhiều trường hợp chị em không hút thuốc nhưng vẫn rối loạn kinh nguyệt, khó thụ thai chỉ vì sống chung với người hút thuốc.

Biểu hiện thường gặp ở chị em tiếp xúc khói thuốc thụ động

Trên lâm sàng, Bác Hà nhận thấy những biểu hiện ở chị em chịu ảnh hưởng khói thuốc thụ động khá đa dạng và âm thầm. Nhiều cháu ban đầu chỉ thấy mệt mỏi, da xỉn màu, dễ cáu gắt. Dần dần xuất hiện rối loạn kinh nguyệt: kinh đến muộn, lượng ít, màu sẫm, có cục. Có chị em lại đau bụng kinh dữ dội, cảm giác tức ngực, đầy bụng trước kỳ kinh.

Ở góc nhìn Đông y, đó là dấu hiệu của can khí uất, huyết ứ, thận tinh suy. Khi soi sâu hơn, nhiều trường hợp có trứng nhỏ, trứng phát triển chậm, niêm mạc tử cung mỏng. Bác Hà thường nói với chị em rằng, đây không phải tự nhiên mà có, mà là kết quả của quá trình nhiễm “độc nhiệt” kéo dài từ khói thuốc.

Khói thuốc thụ động ảnh hưởng đến quá trình thụ thai ra sao

Muốn thụ thai, cần hội tụ đủ thiên thời – địa lợi – nhân hòa. Về mặt cơ thể, trứng phải khỏe, nội tiết ổn định, tử cung ấm áp và khí huyết sung mãn. Khói thuốc thụ động làm rối loạn cả ba yếu tố này. Bác Hà nhận định rằng, khói thuốc khiến huyết bị trệ, tử cung lạnh dần, môi trường làm tổ của trứng không còn thuận lợi.

Nhiều chị em đến khám, xét nghiệm Tây y vẫn trong giới hạn cho phép, nhưng mãi không đậu thai. Khi Bác Hà hỏi kỹ mới biết môi trường sống luôn có khói thuốc. Đông y coi đây là yếu tố ngoại tà xâm nhập lâu ngày, làm suy giảm khả năng tiếp nhận thai khí của tử cung.

Cách cải thiện và bảo vệ sức khỏe sinh sản theo Đông y

Theo kinh nghiệm của Bác Hà, điều quan trọng đầu tiên là giảm tối đa việc tiếp xúc với khói thuốc. Đây là nền tảng để cơ thể có cơ hội tự phục hồi. Song song đó, Đông y chú trọng điều hòa can thận, bổ huyết, hoạt huyết và thanh nhiệt giải độc.

Chị em nên chú ý nuôi dưỡng thận tinh bằng chế độ sinh hoạt điều độ, ngủ sớm, tránh căng thẳng kéo dài. Can khí cần được thư giãn, vì vậy giữ tinh thần thoải mái là điều Bác Hà luôn nhắc đi nhắc lại. Trong ăn uống, ưu tiên thực phẩm ấm, dễ tiêu, hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ – những thứ dễ làm nhiệt độc tích tụ thêm.

Trong một số trường hợp, Bác Hà có thể phối hợp các bài thuốc Đông y nhằm điều hòa nội tiết, cải thiện chất lượng trứng và làm ấm tử cung, dựa trên thể trạng cụ thể của từng chị em. Việc này cần được thăm khám kỹ lưỡng, không nên tự ý dùng thuốc.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà mong chị em hiểu rằng, bảo vệ sức khỏe sinh sản không chỉ là uống thuốc hay làm xét nghiệm, mà bắt đầu từ môi trường sống hằng ngày. Nếu buộc phải sống chung với người hút thuốc, chị em cần thẳng thắn chia sẻ, tìm cách hạn chế tối đa việc hít phải khói thuốc. Đồng thời, lắng nghe cơ thể mình, đừng bỏ qua những thay đổi nhỏ của chu kỳ kinh nguyệt hay cảm xúc.

Hành trình làm mẹ là hành trình cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu chính mình. Đông y nhìn con người như một chỉnh thể, nên chỉ khi khí huyết điều hòa, tạng phủ vững vàng thì việc thụ thai mới thuận lợi và bền vững.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —