Con gái uống sữa đậu nành có vô sinh không theo Đông y và thuyết thận tinh khí huyết

Trong suốt những năm làm nghề, Bác Hà đã gặp không ít chị em đến phòng khám với gương mặt lo âu, tay cầm cốc sữa đậu nành nhưng tâm thế đầy bất an. Câu hỏi “Con gái uống sữa đậu nành có vô sinh không?” dường như đã trở thành một “nỗi ám ảnh” âm thầm, khiến nhiều người dù rất thích thức uống này nhưng vẫn phải dè chừng, kiêng khem khổ sở. Bác Hà hiểu, sự lo lắng ấy xuất phát từ bản năng bảo vệ thiên chức làm mẹ thiêng lêng của chị em chúng mình.

1. Phân tích dưới góc nhìn Đông y

Trong y học cổ truyền, đậu nành được gọi là Đại đậu. Đây là một vị thuốc có vị ngọt, tính bình, đi vào các kinh Tỳ, Thận và Đại tràng. Đặc tính của đậu nành là thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và đặc biệt là khả năng bổ trung ích khí.

Dưới lăng kính Đông y, hệ thống sinh sản của phụ nữ phụ thuộc mật thiết vào hai mạch Nhâm và Xung, cùng với sự tinh túy của tạng Thận. Đậu nành với tính chất bổ dưỡng, nhu润 (làm mướt) thực chất lại là nguồn dưỡng chất quý báu giúp nuôi dưỡng phần Âm và Huyết trong cơ thể. Khi Âm huyết đầy đủ, mạch Nhâm Xung mới thông suốt, từ đó hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt và tăng cường khả năng thụ thai.

Nhiều chị em lo ngại các hoạt chất trong đậu nành làm “lệch” nội tiết, nhưng thực tế theo Đông y, nó lại góp phần thiết lập lại trạng thái cân bằng. Nếu cơ thể đang ở trạng thái hư nhược, vị thuốc này giúp bồi bổ; nếu có nhiệt độc, nó giúp thanh lọc. Chính sự điều hòa này mới là gốc rễ của sức khỏe sinh sản bền vững.

2. Thực hư chuyện sữa đậu nành gây vô sinh

Bác Hà xin khẳng định: Quan niệm uống sữa đậu nành gây vô sinh ở nữ giới là thiếu căn cứ khoa học và không phù hợp với lý luận Đông y. Các hợp chất Isoflavone trong đậu nành thường bị nhầm lẫn là có thể gây ức chế nội tiết tố nữ, nhưng thực tế chúng có cấu trúc tương tự estrogen thực vật (Phytoestrogen). Chúng hoạt động theo cơ chế tự điều chỉnh: khi cơ thể thiếu hụt estrogen, chúng bù đắp; khi dư thừa, chúng cạnh tranh nhẹ nhàng để giảm bớt tác động xấu.

Trong các tài liệu y học cổ truyền về Sản phụ khoa, đậu nành và các chế phẩm từ đậu còn được dùng như một liệu pháp để dưỡng nhan và bồi bổ cho những phụ nữ thể trạng gầy yếu, giúp cải thiện chất lượng trứng thông qua việc bổ sung tinh ba cho tạng Thận. Vì vậy, thay vì lo lắng vô sinh, chị em nên nhìn nhận đây là một món quà từ thiên nhiên giúp duy trì nét xuân sắc và sự trẻ trung của hệ sinh sản.

3. Ứng dụng sữa đậu nành trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ

Để sữa đậu nành phát huy tối đa công năng “bổ huyết, dưỡng âm”, chị em có thể ứng dụng theo những cách sau:

Uống sữa đậu nành ấm vào buổi sáng giúp kiện Tỳ, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn để tạo huyết. Nếu chị em hay bị đau bụng kinh do thể hàn, có thể thêm một vài lát gừng tươi vào sữa để làm ấm cung, giúp huyết dịch lưu thông thuận lợi.

Với những người đang trong giai đoạn chuẩn bị mang thai, việc kết hợp đậu nành cùng các loại hạt khác như đậu đen (bổ Thận), hạt sen (an thần) sẽ tạo thành một bài thuốc thực dưỡng tuyệt vời, giúp tinh thần thư thái và nuôi dưỡng tử cung khỏe mạnh.

4. Những lưu ý khi sử dụng

Dù rất tốt, nhưng dưới góc độ Đông y “vật cực tất phản”, cái gì quá cũng không tốt. Chị em cần lưu ý một số điểm sau để sử dụng sữa đậu nành đúng cách:

Không nên uống quá nhiều trong một ngày. Mỗi ngày 1-2 cốc là đủ để cơ thể chuyển hóa. Uống quá nhiều có thể gây trệ khí, đầy bụng, ảnh hưởng đến khả năng vận hóa của Tỳ vị.

Vì đậu nành có tính hàn nhẹ, nên những chị em có thể trạng Tỳ vị hư hàn (hay đi ngoài phân lỏng, bụng lạnh) nên hạn chế uống sữa đậu nành lạnh. Tốt nhất là nên đun sôi kỹ và uống khi còn ấm.

Tuyệt đối không uống sữa đậu nành sống hoặc chưa chín kỹ vì chứa các chất gây ức chế men tiêu hóa, dễ dẫn đến buồn nôn, đi ngoài. Ngoài ra, tránh pha sữa đậu nành với đường đỏ vì các axit hữu cơ trong đường đỏ có thể làm mất đi dưỡng chất quý báu của đậu.

Bác Hà mong rằng qua những chia sẻ này, chị em sẽ trút bỏ được gánh nặng tâm lý và tự tin sử dụng sữa đậu nành như một liệu pháp tự nhiên để chăm sóc bản thân mình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —