Bác Hà giải đáp day bấm huyệt Đại Trữ sai có hại cột sống ngực, hô hấp?

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em vì nghe theo hướng dẫn trên mạng đã tự day bấm huyệt Đại Trữ tại nhà để cải thiện đau lưng, tức ngực, khó thở. Tuy nhiên sau một thời gian lại xuất hiện đau tăng lên vùng cột sống ngực, cảm giác tức nặng lồng ngực, thậm chí mệt mỏi khi hít sâu. Điều này khiến chị em lo lắng liệu day bấm huyệt Đại Trữ sai có gây hại cho cột sống ngực và hệ hô hấp hay không. Với kinh nghiệm nhiều năm trong điều trị bằng Đông y, Bác Hà khẳng định: nếu tác động sai kỹ thuật, sai lực hoặc sai đối tượng, huyệt Đại Trữ hoàn toàn có thể gây ảnh hưởng bất lợi.

Huyệt Đại Trữ trong Đông y có vai trò gì?

Trong Đông y, huyệt Đại Trữ thuộc kinh Bàng Quang, nằm ở vùng lưng trên, ngang mức đốt sống ngực D1 – D2, cách đường giữa lưng khoảng 1,5 thốn. Đây là huyệt có tác dụng quan trọng trong điều hòa khí huyết vùng lưng trên, khai thông phế khí, hỗ trợ chức năng hô hấp và làm thư cân hoạt lạc.

Bác Hà nhận định rằng huyệt Đại Trữ không đơn thuần là huyệt giảm đau lưng. Nó còn liên quan mật thiết đến tạng Phế và sự lưu thông khí ở lồng ngực. Vì vậy, khi tác động đúng cách sẽ giúp giảm ho, giảm tức ngực, cải thiện đau vai gáy và cột sống ngực. Nhưng nếu tác động sai, hệ quả không chỉ dừng lại ở đau cơ đơn thuần.

Vì sao day bấm huyệt Đại Trữ sai có thể gây hại?

Theo quan điểm Đông y, vùng lưng trên là nơi tập trung nhiều đường kinh đi qua, đặc biệt là kinh Bàng Quang và các du huyệt của tạng phủ. Khi chị em day ấn quá mạnh, ấn sai vị trí hoặc day trong thời gian quá lâu, có thể gây tổn thương cân cơ, làm khí huyết ứ trệ thay vì lưu thông.

Bác Hà từng gặp những trường hợp chị em dùng vật cứng để ấn sâu vào điểm nghi là huyệt Đại Trữ. Điều này dễ gây vi chấn thương cơ cạnh sống, thậm chí kích thích quá mức vùng cột sống ngực. Khi cơ cạnh sống co cứng, đốt sống ngực bị kéo lệch nhẹ, sẽ làm chị em cảm thấy đau lan ra hai bên bả vai hoặc đau tăng khi hít sâu.

Về mặt hô hấp, Đông y cho rằng Phế chủ khí, hợp bì mao. Huyệt Đại Trữ có tác dụng tuyên phế. Nếu tác động sai làm khí nghịch, chị em có thể thấy tức ngực, khó thở nhẹ, thở không sâu. Bác Hà nhấn mạnh: những biểu hiện này không phải do “huyệt xấu”, mà do cách làm sai khiến khí cơ bị rối loạn.

Biểu hiện thường gặp khi day bấm sai huyệt Đại Trữ

Qua thực tế thăm khám, Bác Hà nhận thấy các biểu hiện thường gặp gồm:

Đau tăng vùng cột sống ngực, nhất là khi xoay người hoặc cúi lưng.

Cảm giác tức nặng lồng ngực, hít vào không sâu, đôi khi kèm mỏi vai gáy.

Căng cứng cơ hai bên cột sống, sờ vào thấy đau chói.

Một số chị em có cơ địa hư nhược còn thấy mệt mỏi, chóng mặt nhẹ sau khi tự bấm huyệt quá mạnh.

Bác Hà cho rằng nếu chỉ đau nhẹ và giảm sau 1–2 ngày thì chủ yếu là phản ứng cơ học. Nhưng nếu đau kéo dài, lan rộng hoặc kèm khó thở tăng lên, chị em cần đi kiểm tra sớm để loại trừ tổn thương cột sống hoặc bệnh lý phổi.

Cách cải thiện khi đã lỡ day bấm sai

Điều đầu tiên Bác Hà luôn khuyên chị em là ngừng ngay việc tự day ấn nếu thấy đau tăng. Không nên tiếp tục ấn mạnh hơn với suy nghĩ “đau mới hiệu quả”. Trong Đông y, nguyên tắc là điều hòa – không phải cưỡng ép.

Chị em có thể chườm ấm vùng lưng trên để thư giãn cơ, giúp khí huyết lưu thông trở lại. Xoa bóp nhẹ nhàng toàn bộ vùng lưng thay vì tập trung vào một điểm. Kết hợp hít thở sâu, chậm, đều để điều hòa phế khí.

Bác Hà đánh giá cao việc kết hợp các bài thuốc thảo dược có tác dụng bổ phế, hoạt huyết, thư cân. Những cây thuốc Nam quen thuộc trong dân gian như lá lốt, ngải cứu, quế chi nếu dùng đúng cách có thể hỗ trợ giảm đau cơ và lưu thông khí huyết. Chị em có thể tham khảo thêm kiến thức về cây thuốc tại đây: cây thuốc Nam trong điều trị đau lưng.

Quan trọng hơn cả là nên được thầy thuốc Đông y thăm khám trực tiếp. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng mỗi người có thể trạng khác nhau: người hư, người thực, người khí trệ, người huyết ứ. Nếu không biện chứng luận trị mà tự làm theo hướng dẫn chung, rất dễ gặp tác dụng ngược.

Lưu ý dành cho chị em khi bấm huyệt Đại Trữ

Nhận định của Bác Hà: Huyệt Đại Trữ không gây hại nếu được tác động đúng phương pháp, đúng lực và đúng người. Nguy cơ chỉ xảy ra khi chị em tự ý thực hiện mà không hiểu rõ cơ địa và nguyên lý vận hành khí huyết của cơ thể.

Bác Hà khuyên chị em không nên tự ý bấm huyệt nếu đang có bệnh lý cột sống ngực như thoái hóa nặng, thoát vị đĩa đệm vùng ngực hoặc loãng xương. Những trường hợp này cần được đánh giá kỹ trước khi can thiệp.

Không dùng lực quá mạnh. Day ấn chỉ nên ở mức cảm giác tức nhẹ, lan tỏa dễ chịu, không đau chói.

Không bấm huyệt khi cơ thể đang quá mệt, đói hoặc sau khi vận động nặng.

Không nên tin hoàn toàn vào các video hướng dẫn đại trà trên mạng. Theo quan điểm của Bác Hà, Đông y là nghệ thuật điều chỉnh cơ thể dựa trên biện chứng cá thể hóa, không thể áp dụng một công thức chung cho tất cả.

Nếu chị em đang gặp tình trạng đau lưng trên, tức ngực hoặc khó thở sau khi day bấm huyệt, đừng quá hoang mang. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện nếu xử lý sớm và đúng cách. Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể và tìm đến người có chuyên môn.

Bác Hà luôn mong chị em hiểu rằng chăm sóc sức khỏe bằng Đông y cần sự kiên trì và hiểu biết, không nên nóng vội. Khi tác động đúng, huyệt Đại Trữ là huyệt rất tốt cho cột sống ngực và hệ hô hấp. Nhưng khi làm sai, cơ thể sẽ lên tiếng cảnh báo. Hãy coi đó là tín hiệu để điều chỉnh lại phương pháp chăm sóc của mình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —