Bác Hà giải đáp AMH thấp bổ sung DHEA có cải thiện chất lượng trứng không

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, thậm chí hoang mang khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm AMH thấp. Có chị em vừa làm IVF thất bại, có cháu còn rất trẻ nhưng dự trữ buồng trứng đã suy giảm nhanh, và cũng không ít người hỏi Bác Hà rằng: “AMH thấp thì uống DHEA có cải thiện được chất lượng trứng không?”. Bác Hà hiểu, đằng sau câu hỏi đó là nỗi sợ mất đi cơ hội làm mẹ và sự bối rối trước quá nhiều thông tin trái chiều.

Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng không thể trả lời câu hỏi này theo kiểu “có” hay “không” một cách đơn giản. AMH thấp không chỉ là một con số, mà phản ánh cả một quá trình suy giảm chức năng tạng phủ, đặc biệt là Thận – gốc của sinh sản nữ giới. Việc bổ sung DHEA nếu không hiểu rõ cơ chế bệnh sinh thì rất dễ đi sai hướng.

AMH thấp – Đông y nhìn nhận từ gốc rễ

Trong Đông y, dự trữ buồng trứng và chất lượng trứng thuộc phạm trù của “Thận tinh”. Bác Hà thường giải thích với chị em rằng: trứng chính là tinh hoa của Thận, được nuôi dưỡng bởi Khí huyết và điều hòa bởi Can – Tỳ. Khi AMH thấp, điều đó cho thấy Thận tinh đã suy, nguồn lực để sinh và dưỡng noãn không còn dồi dào như trước.

Bác Hà nhận thấy rất nhiều trường hợp AMH thấp xuất hiện ở những người có tiền sử lao lực kéo dài, căng thẳng tinh thần, thức khuya nhiều năm, lạm dụng thuốc nội tiết hoặc can thiệp sinh sản sớm. Những yếu tố này làm hao tổn Thận âm, Thận dương hoặc cả hai, khiến trứng vừa ít về số lượng, vừa kém về chất lượng.

Biểu hiện thường gặp ở chị em AMH thấp

Theo kinh nghiệm lâm sàng của Bác Hà, AMH thấp hiếm khi xuất hiện đơn độc. Chị em thường đi kèm nhiều biểu hiện khác mà nếu chỉ nhìn bằng Tây y sẽ dễ bỏ qua. Đó có thể là kinh nguyệt thưa dần, lượng kinh ít, màu sẫm hoặc nhạt bất thường. Có chị em lại hay đau lưng mỏi gối, tay chân lạnh, giảm ham muốn, da khô sạm, tóc rụng nhiều.

Bác Hà cũng gặp không ít trường hợp AMH thấp nhưng kinh nguyệt vẫn đều, song khi đi sâu hỏi kỹ thì thấy rõ dấu hiệu huyết hư, khí trệ hoặc Can uất. Chính những rối loạn này âm thầm làm chất lượng trứng suy giảm mà người phụ nữ không hề hay biết.

DHEA là gì và Đông y nhìn nhận ra sao?

DHEA là một tiền hormone được tuyến thượng thận tiết ra, có vai trò tham gia vào quá trình tạo hormone sinh dục. Trong Tây y, DHEA thường được khuyến nghị cho một số phụ nữ AMH thấp với mục tiêu cải thiện đáp ứng buồng trứng.

Tuy nhiên, Bác Hà nhìn DHEA dưới lăng kính Đông y thì thấy đây là một chất mang tính kích thích dương khí và chuyển hóa hormone. Nếu dùng đúng người, đúng thể bệnh, nó có thể hỗ trợ phần nào quá trình sinh noãn. Nhưng nếu dùng tràn lan, đặc biệt ở người âm hư, huyết hư hoặc Can uất, thì DHEA lại dễ gây mất cân bằng âm dương, khiến cơ thể nóng trong, rối loạn kinh nguyệt và trứng càng kém chất lượng.

Bổ sung DHEA có thực sự cải thiện chất lượng trứng?

Bác Hà xin nói thẳng với chị em rằng: DHEA không phải là “thần dược” cho AMH thấp. Trong một số trường hợp, DHEA có thể giúp cải thiện số lượng nang đáp ứng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc trứng khỏe hơn. Chất lượng trứng phụ thuộc vào nền tảng Thận tinh, khí huyết và sự điều hòa tổng thể của cơ thể.

Bác Hà từng gặp nhiều chị em uống DHEA một thời gian thì xét nghiệm có cải thiện nhẹ, nhưng khi đi vào chu kỳ kích trứng hoặc IVF, trứng vẫn kém, phôi yếu, thậm chí không tạo được phôi. Điều này cho thấy việc chỉ tác động hormone bên ngoài mà không bồi bổ từ gốc là chưa đủ.

Cách cải thiện AMH thấp theo hướng Đông y

Theo quan điểm của Bác Hà, muốn cải thiện AMH và chất lượng trứng cần đi từ căn nguyên. Trước hết là bổ Thận – dưỡng tinh, nhưng không phải ai cũng dùng cùng một cách. Có người cần bổ Thận âm, có người cần ôn Thận dương, có người phải vừa bổ vừa thông.

Bác Hà luôn nhấn mạnh vai trò của điều hòa Can khí để giúp trứng phát triển thuận lợi. Khi Can khí uất, huyết không thông, trứng dù có cũng khó trưởng thành tốt. Bên cạnh đó, kiện Tỳ để sinh huyết là yếu tố then chốt giúp nuôi dưỡng nang noãn một cách bền vững.

Chế độ sinh hoạt cũng là một phần của điều trị. Bác Hà thường khuyên chị em ngủ sớm, giảm áp lực tinh thần, ăn uống ấm bụng, tránh đồ lạnh và hạn chế các chất kích thích. Đây là những điều tưởng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến Thận tinh.

Lưu ý dành cho chị em AMH thấp

Bác Hà muốn nhắn nhủ với chị em rằng, khi cân nhắc sử dụng DHEA hay bất kỳ biện pháp hỗ trợ nào, cần được đánh giá thể trạng cụ thể. Không nên tự ý dùng theo lời truyền miệng hay kinh nghiệm của người khác. Mỗi cơ thể là một chỉnh thể riêng, đặc biệt trong vấn đề sinh sản.

Chị em cũng đừng quá ám ảnh với con số AMH. Bác Hà từng đồng hành với nhiều trường hợp AMH rất thấp nhưng vẫn có thai tự nhiên hoặc hỗ trợ sinh sản thành công khi điều chỉnh đúng hướng. Quan trọng nhất là hiểu cơ thể mình đang thiếu gì và cần phục hồi ra sao.

Ở góc độ Đông y, Bác Hà luôn tin rằng khi Thận tinh được nuôi dưỡng đầy đủ, khí huyết điều hòa, tâm lý ổn định thì trứng sẽ có điều kiện tốt nhất để phát triển. Đó mới là con đường bền vững cho chị em đang mong con.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —