Bác Hà giải đáp canh trứng khi kinh nguyệt thất thường: dấu hiệu, que thử, Đông y

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng vừa lo lắng vừa hy vọng, bởi chu kỳ kinh thất thường khiến việc canh trứng trở nên mơ hồ, càng mong con lại càng sốt ruột. Có chị em dùng que thử rụng trứng liên tục mà vẫn không thấy tín hiệu rõ ràng, có người lại dựa vào cảm giác cơ thể nhưng kết quả vẫn chưa như mong muốn. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rất rõ nỗi băn khoăn này và cho rằng: muốn tăng khả năng thụ thai tự nhiên khi kinh nguyệt không đều, không thể chỉ trông chờ vào một dấu hiệu đơn lẻ mà cần nhìn tổng thể cả khí huyết, tạng phủ và sự biến động trong cơ thể người phụ nữ.

Lý giải nguyên nhân chu kỳ kinh thất thường theo Đông y

Theo Đông y, chu kỳ kinh nguyệt phản ánh trực tiếp tình trạng khí huyết và sự điều hòa của Can – Tỳ – Thận. Bác Hà nhận định rằng, kinh nguyệt không đều thường bắt nguồn từ ba nhóm nguyên nhân chính: khí huyết hư, khí trệ huyết ứ và thận hư.

Khi khí huyết hư, cơ thể không đủ “nguyên liệu” để nuôi dưỡng tử cung, dẫn tới trứng phát triển chậm, rụng trứng không đúng thời điểm. Với nhóm khí trệ huyết ứ, thường gặp ở chị em hay căng thẳng, lo âu kéo dài, khí không thông khiến huyết ứ trệ, chu kỳ vì thế lúc sớm lúc muộn. Riêng thận hư – đặc biệt là thận âm hoặc thận dương hư – lại ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản, làm rối loạn quá trình phóng noãn.

Bác Hà vẫn thường nói với chị em rằng, kinh nguyệt không đều không chỉ là vấn đề “tháng có tháng không”, mà là tín hiệu cơ thể đang mất cân bằng từ bên trong.

Các biểu hiện thường gặp khi canh trứng ở người kinh nguyệt thất thường

Ở những chị em có chu kỳ không ổn định, việc canh trứng bằng phương pháp thông thường thường gặp nhiều trở ngại. Bác Hà quan sát thấy một số biểu hiện rất hay gặp như: dịch nhầy cổ tử cung ra thất thường, lúc nhiều lúc ít, khó xác định thời điểm “trong – dai – kéo sợi”; thân nhiệt cơ bản tăng giảm không theo quy luật; cảm giác căng tức ngực hoặc đau lâm râm bụng dưới xuất hiện nhưng không trùng với ngày rụng trứng thực sự.

Với que thử rụng trứng, nhiều chị em phản ánh que lên hai vạch mờ kéo dài nhiều ngày, hoặc có tháng hoàn toàn không lên đỉnh LH. Theo Bác Hà, điều này không có nghĩa là không rụng trứng, mà là nội tiết chưa ổn định nên tín hiệu sinh học không rõ ràng.

Nên canh trứng theo dấu hiệu nào là chính xác?

Bác Hà khẳng định rằng, không có một dấu hiệu nào là “chuẩn tuyệt đối” nếu tách rời bối cảnh cơ thể. Với chị em kinh nguyệt đều, que thử và lịch ngày có thể khá hiệu quả. Nhưng với kinh nguyệt thất thường, cần kết hợp nhiều yếu tố.

Thứ nhất là lắng nghe cơ thể: cảm giác ham muốn tăng nhẹ, âm đạo ẩm hơn, dịch nhầy thay đổi là những dấu hiệu tự nhiên rất quan trọng. Thứ hai là theo dõi thân nhiệt cơ bản để nhận biết xu hướng rụng trứng đã xảy ra hay chưa. Thứ ba là sử dụng que thử rụng trứng như một công cụ hỗ trợ, không phải yếu tố quyết định.

Theo quan điểm Đông y, Bác Hà đặc biệt nhấn mạnh việc quan sát sắc mặt, giấc ngủ, cảm xúc và tình trạng mệt mỏi của chị em. Khi khí huyết lưu thông tốt, tinh thần thư thái, khả năng thụ thai tự nhiên cũng thuận lợi hơn rất nhiều.

Có cần kết hợp que thử rụng trứng không?

Bác Hà không phủ nhận giá trị của que thử rụng trứng, nhưng luôn nhắc chị em rằng: que thử chỉ đo một khoảnh khắc của nội tiết, trong khi cơ thể là một quá trình liên tục. Với người kinh nguyệt thất thường, que thử nên được dùng để tham khảo, giúp khoanh vùng thời điểm dễ thụ thai, chứ không nên phụ thuộc hoàn toàn.

Nhiều trường hợp Bác Hà gặp, chị em quá căng thẳng vì que thử, thử ngày nhiều lần, tâm lý áp lực lại càng làm khí trệ, ảnh hưởng ngược đến quá trình rụng trứng. Vì vậy, Bác Hà thường khuyên kết hợp que thử với việc điều chỉnh cơ thể từ gốc.

Điều chỉnh theo Đông y để tăng khả năng thụ thai tự nhiên

Ở góc nhìn Đông y, muốn canh trứng hiệu quả thì trước hết phải “chỉnh” lại chu kỳ. Bác Hà ưu tiên nguyên tắc bổ khí huyết, điều can khí, dưỡng thận, tùy từng thể trạng cụ thể.

Với người khí huyết hư, cần chú trọng ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, kết hợp bài thuốc hoặc thảo dược giúp sinh huyết, dưỡng huyết. Với người khí trệ, việc giải tỏa căng thẳng, điều hòa cảm xúc, kết hợp các vị thuốc hành khí hoạt huyết là rất quan trọng. Riêng nhóm thận hư, cần kiên trì dưỡng thận, không nóng vội, bởi sinh sản là quá trình cần thời gian.

Bác Hà thường nhấn mạnh rằng, khi khí huyết đầy đủ, tạng phủ điều hòa, cơ thể sẽ tự “báo hiệu” rụng trứng rõ ràng hơn, lúc đó việc canh trứng trở nên nhẹ nhàng và chính xác hơn rất nhiều. 

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà muốn nhắn nhủ với chị em rằng, đừng quá tự trách hay lo lắng khi kinh nguyệt thất thường. Tâm lý bất an chính là một yếu tố làm bệnh kéo dài hơn. Hãy kiên nhẫn lắng nghe cơ thể, đừng lạm dụng que thử, cũng đừng ép mình phải “đúng ngày” một cách máy móc.

Chị em cần giữ sinh hoạt điều độ, ngủ sớm, ăn uống ấm nóng, tránh lạnh bụng dưới, hạn chế làm việc quá sức. Đặc biệt, hãy để tinh thần được thư giãn, bởi theo Đông y, tâm an thì khí huyết mới hòa, tử cung mới đủ điều kiện đón thai.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —