Bác Hà giải đáp kích trứng có an toàn lâu dài không, có gây suy buồng trứng, rối loạn nội tiết hay làm tăng nguy cơ u nang về sau

Bác Hà gặp rất nhiều cháu và chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng sau khi đã hoặc đang chuẩn bị kích trứng để hỗ trợ sinh sản. Câu hỏi mà Bác Hà nghe lặp đi lặp lại nhiều nhất vẫn là: kích trứng có an toàn lâu dài không, có làm suy buồng trứng, rối loạn nội tiết hay tăng nguy cơ u nang về sau hay không. Những băn khoăn này hoàn toàn chính đáng, bởi buồng trứng không chỉ liên quan đến khả năng sinh con mà còn quyết định sức khỏe nội tiết, khí huyết và tuổi xuân của người phụ nữ.

Theo góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng mọi can thiệp mạnh vào cơ thể nếu không hiểu rõ căn nguyên, thể trạng và sự điều hòa âm dương đều có thể để lại hệ lụy lâu dài. Kích trứng không xấu, nhưng lạm dụng hoặc áp dụng không phù hợp thì cái giá phải trả có khi không đến ngay mà âm thầm tích tụ theo thời gian. Chính vì vậy, cần nhìn vấn đề này một cách toàn diện, sâu sắc và bình tĩnh.

Kích trứng nhìn từ góc độ Đông y

Trong Đông y, buồng trứng không được gọi tên trực tiếp như Tây y mà nằm trong phạm trù của thận, can và xung nhâm. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng thận là gốc của sinh dục, chủ tàng tinh; can chủ sơ tiết và điều hòa khí huyết; còn xung nhâm là biển huyết của phụ nữ. Khi kích trứng, tức là dùng tác động mạnh để buồng trứng huy động nhiều noãn cùng lúc, điều này đồng nghĩa với việc “rút tinh – hao huyết” nếu cơ thể chưa đủ nền tảng.

Bác Hà nhận định rằng, với những cháu có thận khí yếu, can khí uất hoặc huyết hư sẵn từ trước, việc kích trứng nhiều lần dễ làm mất cân bằng âm dương. Ban đầu có thể chưa thấy biểu hiện rõ, nhưng lâu dần sẽ xuất hiện những rối loạn sâu hơn trong cơ thể.

Nguyên nhân vì sao kích trứng có thể gây ảnh hưởng lâu dài

Bác Hà thường giải thích cho chị em rằng buồng trứng giống như một kho dự trữ tinh hoa. Mỗi chu kỳ kinh nguyệt chỉ cần một noãn trưởng thành, phần còn lại là sự chuẩn bị tự nhiên của cơ thể. Khi kích trứng, cơ thể bị thúc ép phải “cho ra” nhiều hơn khả năng điều hòa vốn có.

Theo Đông y, nguyên nhân gây ra các ảnh hưởng lâu dài sau kích trứng thường nằm ở ba điểm chính. Thứ nhất là hao tổn thận tinh do kích thích quá mức. Thứ hai là can khí bị uất hoặc can dương vượng do áp lực nội tiết tăng cao. Thứ ba là huyết không được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến ứ trệ hoặc hư tổn.

Bác Hà nhận định rằng, nếu những yếu tố này không được điều chỉnh kịp thời, buồng trứng sẽ dần suy yếu, nội tiết rối loạn và nguy cơ hình thành u nang là điều khó tránh.

Các biểu hiện thường gặp sau khi kích trứng

Không phải ai kích trứng xong cũng gặp biến chứng rõ ràng ngay. Nhưng Bác Hà đã tiếp xúc với rất nhiều trường hợp có những biểu hiện âm thầm mà chị em thường bỏ qua.

Phổ biến nhất là kinh nguyệt rối loạn: chu kỳ lúc dài lúc ngắn, lượng kinh thay đổi thất thường, màu kinh sẫm hoặc có nhiều cục. Nhiều cháu than phiền rằng sau kích trứng thấy người nóng trong, dễ bốc hỏa, mất ngủ, cáu gắt vô cớ.

Về lâu dài, có chị em xuất hiện đau tức hạ vị, cảm giác nặng bụng dưới, ngực căng tức kéo dài. Bác Hà cho rằng đây là dấu hiệu khí huyết không thông, can thận mất điều hòa. Một số trường hợp khác lại rơi vào tình trạng mệt mỏi, suy nhược, da sạm, tóc rụng nhiều – biểu hiện rõ của thận tinh và huyết khí suy giảm.

Kích trứng có gây suy buồng trứng và u nang không

Bác Hà khẳng định rằng kích trứng không phải lúc nào cũng gây suy buồng trứng, nhưng nếu làm nhiều lần, làm dồn dập hoặc trên nền thể trạng yếu thì nguy cơ là có thật. Đông y gọi đó là “thận hư sớm”, khi thận tinh bị tiêu hao nhanh hơn quá trình bù đắp tự nhiên.

Về u nang, Bác Hà nhìn nhận đây là hệ quả của khí trệ, huyết ứ và đàm thấp tích tụ lâu ngày. Sau kích trứng, nếu khí huyết không được dẫn lưu tốt, các nang trứng không thoái triển hết sẽ dễ hình thành khối nang. Điều này không xảy ra trong một sớm một chiều mà là quá trình tích lũy.

Cách cải thiện và phục hồi sau kích trứng theo Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng sau kích trứng, dù có thành công hay chưa, chị em cũng cần chú trọng phục hồi cơ thể. Đông y không đi theo hướng can thiệp mạnh mà chú trọng bồi bổ và điều hòa.

Nguyên tắc quan trọng nhất là bổ thận – dưỡng huyết – sơ can. Tùy từng thể trạng, Bác Hà thường gia giảm các bài thuốc nhằm nuôi lại thận tinh, làm mềm can khí và giúp huyết lưu thông tốt hơn. Khi khí huyết thông, xung nhâm ổn định thì buồng trứng mới có điều kiện hồi phục.

Bên cạnh đó, sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, tránh lo âu kéo dài cũng là “liều thuốc” quan trọng. Bác Hà nhận thấy nhiều chị em chỉ chăm chăm vào thuốc men mà quên rằng cảm xúc uất ức, căng thẳng chính là thứ làm tổn thương can thận nhanh nhất.

Lưu ý dành cho chị em đang hoặc đã kích trứng

Bác Hà mong chị em hiểu rằng mỗi cơ thể là một cá thể riêng biệt. Trước khi quyết định kích trứng, cần đánh giá kỹ thể trạng, đặc biệt là dấu hiệu thận hư, khí huyết kém hay rối loạn kinh nguyệt từ trước.

Sau kích trứng, đừng chủ quan khi thấy “mọi thứ vẫn ổn”. Hãy lắng nghe cơ thể, theo dõi chu kỳ kinh, giấc ngủ, cảm xúc và sức khỏe tổng thể. Nếu có dấu hiệu bất thường, nên điều chỉnh sớm để tránh hệ quả về sau.

Bác Hà luôn đồng cảm với khát khao làm mẹ của chị em, nhưng cũng mong chị em đừng đánh đổi sức khỏe lâu dài chỉ vì nóng vội. Đông y coi trọng sự bền bỉ, nuôi dưỡng từ gốc rễ, bởi khi thận vững, khí huyết đủ thì không chỉ chuyện sinh con mà cả sức khỏe về sau cũng được bảo toàn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —