Bác Hà giải đáp: Prolactin cao kéo dài dù kinh đều vẫn âm thầm ức chế rụng trứng gây vô sinh

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng vừa hy vọng vừa hoang mang: chu kỳ kinh nguyệt vẫn đều, không rong kinh, không tắc kinh, vậy mà nhiều năm mong con vẫn chưa thể đậu thai. Khi đi xét nghiệm, chỉ số prolactin lại tăng cao kéo dài. Nhiều chị em thắc mắc: “Chu kỳ vẫn đều thì làm sao lại khó có thai?”. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rất rõ nỗi lo này và cũng xin khẳng định một điều quan trọng: prolactin cao dù chu kỳ đều vẫn có thể âm thầm ức chế rụng trứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thụ thai nếu không được xử lý đúng cách.

Với Đông y, cơ thể người phụ nữ là một chỉnh thể thống nhất giữa khí – huyết – tạng phủ. Kinh nguyệt đều chỉ phản ánh được một phần bề mặt, còn sâu bên trong, sự vận hành của can, tỳ, thận và xung nhâm mới quyết định khả năng sinh sản. Bác Hà chia sẻ điều này để chị em hiểu rằng, không phải cứ thấy kinh đều là buồng trứng hoạt động tốt.

Lý giải nguyên nhân prolactin cao kéo dài theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, prolactin cao không được gọi tên trực tiếp như Tây y, mà được xếp vào nhóm rối loạn do “can khí uất kết”, “đàm thấp nội sinh” và “thận tinh bất túc”. Bác Hà nhận thấy đa phần chị em có prolactin cao kéo dài thường rơi vào tình trạng căng thẳng tinh thần, lo nghĩ nhiều, áp lực chuyện con cái, công việc, gia đình.

Khi can khí uất, khí huyết không thông, sẽ ảnh hưởng đến xung mạch và nhâm mạch – hai mạch chủ đạo điều hòa kinh nguyệt và sinh sản. Lúc này, dù kinh nguyệt vẫn đến đúng ngày, nhưng sự phóng noãn có thể bị ức chế âm thầm. Bác Hà vẫn thường nói với chị em rằng: trứng có thể không rụng hoặc rụng không đạt chất lượng, mà bên ngoài mình không hề hay biết.

Mặt khác, tỳ yếu sinh đàm, đàm thấp tích tụ lâu ngày sẽ cản trở sự vận hành của khí huyết lên não, tác động ngược trở lại trục nội tiết. Đông y nhìn nhận đây là căn nguyên sâu xa khiến prolactin tăng dai dẳng. Nếu chỉ tập trung nhìn vào con số xét nghiệm mà bỏ qua gốc rễ khí huyết, tạng phủ thì rất khó cải thiện triệt để.

Các biểu hiện thường gặp khi prolactin cao dù chu kỳ đều

Bác Hà nhận thấy nhiều chị em chủ quan vì không có biểu hiện rầm rộ. Tuy nhiên, cơ thể luôn có những tín hiệu cảnh báo rất tinh tế. Thường gặp nhất là cảm giác tức ngực, đầy ngực trước kỳ kinh, đôi khi có tiết dịch đầu vú dù không mang thai. Một số chị em hay đau đầu âm ỉ, chóng mặt nhẹ, ngủ không sâu giấc.

Về tinh thần, dễ cáu gắt, lo âu, suy nghĩ nhiều, đặc biệt là những chị em đang mong con lâu ngày. Bác Hà rất đồng cảm, bởi chính tâm lý này lại làm can khí uất thêm, khiến prolactin càng khó hạ. Có những trường hợp rụng trứng thất thường, trứng nhỏ, nội mạc tử cung mỏng, nhưng chu kỳ vẫn đều nên dễ bị bỏ sót.

Bác Hà nhấn mạnh rằng: prolactin cao kéo dài giống như một “lực cản vô hình”, không làm mất kinh ngay nhưng lại làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Nếu không để ý sớm, chị em có thể bỏ lỡ thời điểm vàng để can thiệp.

Cách cải thiện prolactin cao để sớm có thai theo Đông y

Ở góc nhìn Đông y, điều trị prolactin cao không chỉ nhằm hạ chỉ số, mà quan trọng hơn là khôi phục sự cân bằng của cơ thể. Bác Hà luôn ưu tiên nguyên tắc sơ can giải uất, kiện tỳ hóa đàm và bổ thận điều xung nhâm.

Với những chị em can khí uất rõ rệt, Bác Hà thường tập trung điều hòa cảm xúc, giúp khí huyết lưu thông. Khi can thông thì huyết mới hành, trứng mới có điều kiện phát triển và rụng đúng thời điểm. Nếu tỳ yếu, ăn uống kém, hay đầy bụng, mệt mỏi, cần kiện tỳ để hạn chế sinh đàm – đây là bước rất quan trọng mà nhiều chị em hay bỏ qua.

Bác Hà cũng luôn nhắc chị em rằng, bổ thận không chỉ là uống thuốc bổ, mà là nuôi dưỡng thận tinh một cách bền vững. Khi thận tinh đầy đủ, xung nhâm vững, nội tiết tự nhiên sẽ ổn định hơn, prolactin cũng dần được điều chỉnh từ gốc.

Bên cạnh đó, lối sống đóng vai trò rất lớn. Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, hạn chế căng thẳng là điều Bác Hà luôn nhấn mạnh. Nhiều chị em chỉ chú trọng thuốc men mà quên rằng chính sinh hoạt sai lệch mới là yếu tố khiến prolactin khó giảm.

Nhận định của Bác Hà: Prolactin cao kéo dài không phải là “án vô sinh”, nhưng nếu xem nhẹ và xử lý sai hướng, nó sẽ âm thầm làm giảm chất lượng trứng và cản trở quá trình thụ thai một cách bền bỉ và dai dẳng.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà muốn chị em hiểu rằng, khi phát hiện prolactin cao, đừng quá hoảng sợ nhưng cũng không nên chủ quan. Điều quan trọng là theo dõi tổng thể sức khỏe sinh sản, không chỉ nhìn vào chu kỳ kinh. Nếu đã mong con trên một năm chưa có kết quả, chị em nên đánh giá kỹ chất lượng trứng, sự rụng trứng và trạng thái nội mạc.

Trong quá trình điều chỉnh, cần kiên trì và đồng hành lâu dài. Đông y không đi theo con đường tác động nhanh, mà chú trọng sửa gốc. Bác Hà luôn nói với chị em rằng: khi cơ thể đã cân bằng, việc có thai sẽ đến một cách tự nhiên và bền vững hơn.

Đặc biệt, chị em hãy học cách lắng nghe cơ thể mình, đừng tự tạo thêm áp lực tâm lý. Chính sự lo lắng quá mức lại là yếu tố khiến can khí uất nặng hơn. Bác Hà rất mong chị em giữ cho mình một tinh thần an hòa, tin tưởng vào quá trình điều chỉnh đúng đắn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —