Bác Hà giải đáp RIF trong IVF: do phôi hay nội mạc và khi nào cần xét nghiệm chuyên sâu

Với góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng RIF không bao giờ chỉ do một yếu tố đơn lẻ. Phôi và nội mạc là hai mặt của một mối quan hệ “thiên – địa – nhân”, nếu chỉ nhìn một phía thì rất dễ bỏ sót gốc rễ vấn đề.

RIF trong IVF: hiểu đúng bản chất để không điều trị sai hướng

RIF (Recurrent Implantation Failure) thường được hiểu là tình trạng thất bại làm tổ từ hai đến ba chu kỳ IVF trở lên, dù phôi được đánh giá là tốt. Trong thực tế lâm sàng, Bác Hà nhận thấy nhiều chị em bị gắn mác RIF quá sớm, trong khi cơ thể chưa được chuẩn bị đúng cách để đón phôi.

Đông y nhìn RIF không chỉ là “phôi không bám” mà là biểu hiện của sự mất cân bằng toàn thân: khí huyết suy yếu, thận hư, can uất, tỳ kém vận hóa. Khi “đất” không đủ ấm, không đủ dinh dưỡng, thì dù “hạt giống” tốt đến đâu cũng khó nảy mầm.

Nguyên nhân RIF: do phôi hay do nội mạc tử cung?

Rất nhiều cháu hỏi Bác Hà: “Nếu phôi đã là phôi ngày 5, chất lượng tốt, vậy tại sao vẫn không đậu?”. Ở đây cần nhìn thẳng vào hai nhóm nguyên nhân chính.

Về phía phôi, Tây y tập trung vào bất thường nhiễm sắc thể, chất lượng phân chia tế bào, khả năng phát triển thành phôi nang. Nhưng Đông y cho rằng chất lượng phôi chịu ảnh hưởng rất lớn từ khí huyết của người mẹ trước và trong quá trình kích trứng. Khí huyết hư, thận tinh suy thì trứng khó đạt chất lượng cao, dù hình thái phôi nhìn bên ngoài vẫn “đẹp”.

Về phía nội mạc tử cung, đây là yếu tố Bác Hà đặc biệt nhấn mạnh. Nội mạc không chỉ cần đủ độ dày mà còn cần “đủ khí – đủ huyết – đủ ấm”. Rất nhiều chị em nội mạc đạt 8–9mm nhưng vẫn là nội mạc lạnh, huyết kém lưu thông, dễ bong sớm hoặc không tiếp nhận được phôi.

Bác Hà nhận định rằng trong đa số ca RIF, nội mạc tử cung và môi trường toàn thân đóng vai trò quyết định nhiều hơn phôi, nhất là khi phôi đã được sàng lọc tốt.

Những biểu hiện thường gặp ở chị em bị RIF theo góc nhìn Đông y

Không phải RIF chỉ biểu hiện khi chuyển phôi thất bại. Trước đó, cơ thể đã âm thầm phát tín hiệu nhưng thường bị bỏ qua.

Bác Hà thường gặp các biểu hiện như: kinh nguyệt thất thường, lượng kinh ít, màu sẫm hoặc loãng nhạt; đau bụng kinh âm ỉ; tay chân lạnh; mệt mỏi kéo dài; mất ngủ, lo âu; tiêu hóa kém, đầy bụng. Đây đều là dấu hiệu khí huyết hư, thận dương suy hoặc can khí uất trệ.

Đặc biệt, nhiều chị em sau nhiều lần IVF thất bại rơi vào trạng thái “tâm bất an”, mà Đông y gọi là tâm – thận không giao. Khi tinh thần không ổn định, khí huyết càng suy, nội mạc càng khó cải thiện.

Khi nào cần xét nghiệm chuyên sâu và khi nào nên dừng lại để điều chỉnh cơ thể?

Bác Hà không phủ nhận vai trò của xét nghiệm chuyên sâu như ERA, NK cell, miễn dịch, đông máu. Tuy nhiên, Bác Hà luôn nhấn mạnh: xét nghiệm chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chỉ định đúng thời điểm.

Nếu cháu hoặc chị em liên tục thất bại, nội mạc mỏng kéo dài, sảy sớm nhiều lần, hoặc có tiền sử bệnh lý miễn dịch, lúc đó xét nghiệm chuyên sâu là cần thiết. Nhưng nếu cơ thể đang suy nhược, khí huyết kém, tinh thần căng thẳng, thì dù có làm bao nhiêu xét nghiệm, kết quả cũng khó cải thiện cục diện.

Cách cải thiện RIF theo góc nhìn Đông y của Bác Hà

Đông y không can thiệp trực tiếp vào phôi, mà tập trung cải thiện “đất”. Bác Hà luôn nhấn mạnh ba trụ cột: dưỡng thận – bổ huyết – điều khí.

Dưỡng thận giúp tăng cường nền tảng sinh sản, cải thiện chất lượng trứng và khả năng tiếp nhận phôi. Bổ huyết giúp nội mạc dày, mềm, giàu dinh dưỡng. Điều khí giúp khí huyết lưu thông, giảm co thắt tử cung, tạo môi trường yên ổn cho phôi làm tổ.

Bên cạnh thuốc thang cá nhân hóa, Bác Hà luôn khuyên chị em điều chỉnh sinh hoạt: ngủ sớm, giữ ấm cơ thể, ăn uống dễ tiêu, hạn chế đồ lạnh, giảm áp lực tâm lý. Những điều tưởng chừng nhỏ này lại quyết định rất lớn đến kết quả IVF.

Lưu ý dành cho chị em đang đối mặt với RIF

Bác Hà mong chị em hiểu rằng không nên vội vàng chuyển phôi liên tiếp khi cơ thể chưa hồi phục. Mỗi lần thất bại là một lần khí huyết hao tổn, nếu không bù đắp kịp thời sẽ càng khó đậu thai.

Đừng chỉ hỏi “phôi có tốt không” mà hãy hỏi “cơ thể mình đã đủ điều kiện để đón phôi chưa”. Đừng chạy theo xét nghiệm khi chưa điều chỉnh lối sống và nền tảng sức khỏe. Và quan trọng nhất, hãy cho bản thân thời gian để hồi phục cả thể chất lẫn tinh thần.

Bác Hà luôn đồng cảm sâu sắc với nỗi lo, sự mệt mỏi và cả những giọt nước mắt thầm lặng của chị em trên hành trình này. Đông y không hứa hẹn điều kỳ diệu tức thì, nhưng nếu đi đúng hướng, kiên trì và thấu hiểu cơ thể, cánh cửa làm mẹ vẫn luôn có cơ hội mở ra.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —