Bác Hà giải đáp thất bại chuyển phôi 2 lần: xét nghiệm cần làm và hướng điều chỉnh phác đồ

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong trạng thái mệt mỏi, hụt hẫng sau khi đã chuyển phôi hai lần nhưng vẫn chưa có kết quả. Có người cố tỏ ra mạnh mẽ, có người vừa ngồi xuống đã bật khóc. Bác Hà rất thấu hiểu, bởi thất bại chuyển phôi không chỉ là câu chuyện kỹ thuật y học mà còn là cú sốc tinh thần lớn, ảnh hưởng sâu sắc đến khí huyết, tạng phủ và niềm tin của người phụ nữ. Với góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng thất bại chuyển phôi 2 lần là dấu hiệu cho thấy cơ thể cháu chưa thực sự sẵn sàng “đón mầm sống”, dù phôi có thể rất tốt.

Có chị em hỏi Bác Hà: “Đã làm IVF đúng phác đồ, phôi đẹp, niêm mạc đạt mà vẫn thất bại, vậy nguyên nhân nằm ở đâu?”. Bác Hà xin chia sẻ rất rõ: trong Đông y, thai không chỉ dựa vào phôi, mà còn phụ thuộc vào thận khí, tỳ vị, can huyết và sự điều hòa toàn thân. Khi gốc rễ chưa vững, việc chuyển phôi nhiều lần chỉ khiến cơ thể thêm hao tổn.

Lý giải nguyên nhân thất bại chuyển phôi 2 lần theo góc nhìn Đông y

Theo nhận định của Bác Hà, nguyên nhân thất bại chuyển phôi thường không chỉ có một yếu tố. Đông y nhìn cơ thể như một chỉnh thể, nên chỉ cần một mắt xích rối loạn cũng đủ ảnh hưởng đến sự làm tổ của phôi.

Thứ nhất là thận hư. Thận trong Đông y chủ sinh dục, chủ thai nghén. Nhiều chị em sau quá trình kích trứng, chọc trứng, dùng nhiều thuốc nội tiết khiến thận âm hoặc thận dương suy yếu. Biểu hiện thường gặp là mệt mỏi kéo dài, đau lưng, lạnh bụng dưới, tiểu đêm nhiều hoặc mất ngủ, hồi hộp. Bác Hà gặp không ít trường hợp thận hư rõ nhưng lại ít được để ý khi làm IVF.

Thứ hai là tỳ hư, khí huyết kém. Tỳ chủ vận hóa, sinh khí huyết. Khi tỳ yếu, cơ thể không tạo đủ huyết để nuôi dưỡng tử cung. Dù niêm mạc đo trên siêu âm đạt độ dày, nhưng “chất” của huyết lại không đủ. Bác Hà thường nhận thấy những chị em hay đầy bụng, ăn kém, đi ngoài phân nát, người nặng nề rất dễ rơi vào nhóm này.

Thứ ba là can uất, huyết ứ. Áp lực tâm lý, căng thẳng kéo dài trong hành trình hiếm muộn khiến can khí uất trệ. Can uất lâu ngày sinh huyết ứ, làm cản trở sự lưu thông khí huyết tại tử cung. Đây là nguyên nhân mà Bác Hà đánh giá rất cao, đặc biệt ở những chị em đã thất bại nhiều lần nhưng kết quả xét nghiệm Tây y gần như bình thường.

Các biểu hiện thường gặp ở chị em thất bại chuyển phôi nhiều lần

Bác Hà luôn quan sát rất kỹ những thay đổi nhỏ của cơ thể, bởi đó là “lời cảnh báo” quan trọng. Nhiều chị em sau hai lần chuyển phôi thất bại thường có biểu hiện rối loạn kinh nguyệt, kinh ít dần, màu sẫm hoặc có cục. Có người lại bị đau bụng kinh nhiều hơn trước.

Về toàn thân, chị em dễ rơi vào trạng thái mất ngủ, lo âu, tim đập nhanh, hay thở dài, cáu gắt vô cớ. Đông y gọi đây là biểu hiện của can khí uất kết. Một số cháu còn thấy lạnh tay chân, sợ lạnh, nhất là vùng bụng dưới – dấu hiệu điển hình của dương khí suy yếu.

Bác Hà nhận thấy, nếu không điều chỉnh sớm, những biểu hiện này sẽ ngày càng nặng, làm giảm khả năng thành công của những lần chuyển phôi tiếp theo.

Xét nghiệm cần làm và cách nhìn nhận dưới góc độ Đông y

Về mặt Tây y, sau thất bại chuyển phôi 2 lần, chị em thường được chỉ định làm thêm các xét nghiệm miễn dịch, đông máu, nội tiết, kiểm tra tử cung – nội mạc, thậm chí xét nghiệm di truyền. Bác Hà tôn trọng những chỉ định này, bởi chúng giúp loại trừ các nguyên nhân thực thể.

Tuy nhiên, Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng: xét nghiệm chỉ phản ánh “hình”, còn Đông y chú trọng “khí – huyết – thần”. Có nhiều trường hợp xét nghiệm đều trong giới hạn bình thường, nhưng cơ thể vẫn không giữ được thai. Khi đó, việc biện chứng luận trị theo Đông y là vô cùng cần thiết.

Bác Hà thường đánh giá dựa trên mạch, sắc mặt, giấc ngủ, ăn uống, đại tiểu tiện và cảm xúc của chị em. Những yếu tố này giúp xác định rõ thể bệnh: thận hư, tỳ hư, can uất hay huyết ứ, từ đó mới có hướng điều chỉnh phù hợp.

Hướng điều chỉnh phác đồ theo Đông y để cải thiện khả năng làm tổ

Theo kinh nghiệm của Bác Hà, điều chỉnh phác đồ không có nghĩa là vội vàng chuyển phôi tiếp, mà cần cho cơ thể thời gian hồi phục. Đông y ưu tiên bồi bổ chính khí, điều hòa tạng phủ trước khi tiếp tục can thiệp.

Với thận hư, cần chú trọng bổ thận, ích tinh, dưỡng âm hoặc ôn dương tùy thể. Với tỳ hư, phải kiện tỳ, bổ khí, giúp cơ thể sinh đủ huyết nuôi tử cung. Trường hợp can uất, huyết ứ, cần sơ can, lý khí, hoạt huyết để tử cung được “thông” và “ấm”.

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, khi khí huyết lưu thông tốt, tử cung được nuôi dưỡng đầy đủ thì phôi mới dễ bám, dễ phát triển. Việc phối hợp điều trị Đông y song song với kế hoạch IVF tiếp theo sẽ giúp nâng cao tỷ lệ thành công một cách bền vững.

Lưu ý dành cho chị em đã thất bại chuyển phôi 2 lần

Bác Hà muốn chị em hiểu rằng, thất bại không có nghĩa là hết hy vọng. Điều quan trọng là không được nóng vội. Cơ thể sau nhiều lần can thiệp cần được nghỉ ngơi, phục hồi khí huyết và tinh thần.

Chị em nên giữ tâm lý ổn định, tránh tự trách bản thân. Trong Đông y, “tâm an thì thai an”. Ăn uống cần thanh đạm, ấm nóng, tránh đồ lạnh, đồ sống. Ngủ đủ giấc, hạn chế suy nghĩ tiêu cực là điều Bác Hà luôn dặn đi dặn lại.

Bác Hà tin rằng, khi được điều chỉnh đúng hướng, cơ thể sẽ tự tạo ra môi trường thuận lợi nhất cho phôi làm tổ. Quan trọng là chị em cần kiên trì và lắng nghe cơ thể mình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —