Bác Hà giải đáp tỉ lệ thụ tinh IVF thấp do phôi, sức khỏe mẹ hay nguyên nhân khác

Câu hỏi mà Bác Hà nhận được lặp đi lặp lại là: “Vì sao tỷ lệ thụ tinh lại thấp như vậy, do chất lượng trứng – tinh trùng hay do phác đồ kích trứng chưa phù hợp?”. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rất rõ nỗi lo, sự mệt mỏi và cả áp lực tâm lý mà chị em đang gánh chịu. IVF không chỉ là câu chuyện của kỹ thuật, mà còn là câu chuyện của nền tảng cơ thể, của khí huyết, tạng phủ và sự điều hòa tổng thể bên trong.

Theo kinh nghiệm điều trị nhiều năm, Bác Hà nhận định rằng: tỷ lệ thụ tinh thấp thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ. Phần lớn là sự cộng hưởng giữa chất lượng trứng – tinh trùng suy giảm và phác đồ kích trứng chưa thực sự “thuận” với thể trạng của từng người. Nếu chỉ nhìn một chiều, rất dễ bỏ sót gốc rễ vấn đề.

Lý giải nguyên nhân khiến IVF thụ tinh thấp dưới góc nhìn Đông y

Trong Đông y, trứng và tinh trùng không chỉ là tế bào sinh học mà là kết tinh của “thận tinh”. Thận tinh đầy đủ thì trứng mới tròn đều, tinh trùng mới khỏe, có lực kết hợp. Bác Hà thường chia nguyên nhân thành hai nhóm chính nhưng luôn nhấn mạnh rằng chúng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Thứ nhất là chất lượng trứng và tinh trùng suy giảm. Đông y cho rằng thận hư là gốc. Thận hư có thể do tuổi tác, do lao lực kéo dài, do stress, mất ngủ, ăn uống thất thường hoặc lạm dụng thuốc nội tiết trong thời gian dài. Khi thận tinh không đủ, trứng dễ kém chất lượng, vỏ dày, khả năng thụ tinh thấp; tinh trùng thì yếu, dị dạng, giảm khả năng xâm nhập vào trứng. Bác Hà gặp nhiều cháu còn trẻ nhưng thận tinh đã suy do làm việc quá sức, thức khuya triền miên mà không hề hay biết.

Thứ hai là phác đồ kích trứng chưa phù hợp với thể trạng. Tây y thường dùng một phác đồ chung dựa trên chỉ số xét nghiệm, nhưng Đông y lại nhìn vào “người” nhiều hơn là “con số”. Có chị em thuộc thể âm hư, có người lại đàm thấp, có người khí trệ huyết ứ. Nếu kích trứng mạnh trên một nền khí huyết chưa đầy đủ, trứng có thể nhiều nhưng non, dễ thoái hóa, dẫn đến tỷ lệ thụ tinh thấp. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng: nhiều trứng không đồng nghĩa với trứng tốt.

Các biểu hiện thường gặp cho thấy trứng – tinh trùng hoặc phác đồ đang có vấn đề

Dựa vào thực tế thăm khám, Bác Hà nhận thấy cơ thể thường “báo hiệu” rất rõ trước khi IVF thất bại. Vấn đề là chị em ít khi để ý hoặc không được giải thích cặn kẽ.

Ở nữ giới, những biểu hiện thường gặp gồm: kinh nguyệt không đều, lượng kinh ít hoặc sẫm màu, đau bụng kinh nhiều, người hay mệt mỏi, lạnh tay chân, dễ cáu gắt hoặc lo âu. Đây là dấu hiệu khí huyết kém, can thận không điều hòa. Trong chu kỳ kích trứng, nhiều chị em thấy bụng trướng nặng, khó chịu kéo dài, đó là biểu hiện đàm thấp ứ trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nang noãn.

Ở nam giới, tinh dịch đồ kém thường đi kèm với các biểu hiện như đau lưng mỏi gối, giảm ham muốn, xuất tinh sớm, người uể oải, ngủ không sâu. Bác Hà nhận định rằng nếu chỉ tập trung vào người vợ mà bỏ qua vai trò của người chồng thì khả năng cải thiện IVF sẽ rất hạn chế.

Cách cải thiện tỷ lệ thụ tinh IVF theo hướng Đông y

Bác Hà luôn nói với các cháu rằng: muốn IVF thành công, cần chuẩn bị cơ thể ít nhất vài tháng trước chu kỳ. Đông y không đi đường tắt, nhưng đi con đường bền vững.

Trước hết là điều chỉnh thận tinh và khí huyết. Với nữ giới, cần chú trọng bổ thận, dưỡng huyết, điều kinh. Khi khí huyết sung mãn, trứng tự nhiên sẽ cải thiện về chất lượng. Với nam giới, trọng tâm là bổ thận sinh tinh, ích khí dưỡng huyết để tinh trùng khỏe hơn cả về số lượng lẫn hình thái.

Tiếp theo là điều hòa can khí. Bác Hà nhận thấy rất nhiều ca IVF thất bại liên quan mật thiết đến stress kéo dài. Can khí uất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình rụng trứng và sự kết hợp của tinh – trứng. Việc thư giãn tinh thần, ngủ đủ giấc, kết hợp các phương pháp Đông y giúp sơ can giải uất là yếu tố then chốt mà nhiều người bỏ qua.

Bên cạnh đó, chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đông y coi “ăn uống là thuốc”. Ăn đúng giúp sinh huyết, dưỡng tinh; ăn sai lại làm tổn thương tỳ vị, sinh đàm thấp cản trở quá trình thụ tinh. Bác Hà thường khuyên chị em ăn ấm, tránh đồ lạnh, sống, hạn chế đường và chất béo xấu, đồng thời duy trì vận động nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông.

Cuối cùng, khi bước vào chu kỳ kích trứng, nếu cơ thể đã được chuẩn bị tốt, phác đồ sẽ “ăn” hơn, trứng đáp ứng tốt hơn và tỷ lệ thụ tinh sẽ cải thiện rõ rệt. Đây là điều mà Bác Hà đã chứng kiến ở rất nhiều ca tưởng chừng bế tắc.

Lưu ý dành cho chị em đang chuẩn bị hoặc đã từng làm IVF

Bác Hà muốn nhắn nhủ rằng chị em đừng quá tự trách mình khi IVF chưa thành công. Điều quan trọng là cần nhìn lại cơ thể một cách toàn diện. Đừng vội vàng chạy theo số lượng trứng hay những chỉ số bề ngoài mà quên mất nền tảng bên trong.

Hãy cho cơ thể thời gian nghỉ ngơi và phục hồi giữa các chu kỳ IVF. Lắng nghe những thay đổi dù nhỏ nhất của cơ thể, từ giấc ngủ, tiêu hóa đến cảm xúc hàng ngày. Nếu có thể, hãy chuẩn bị sức khỏe cả hai vợ chồng song song, vì sinh sản là câu chuyện của hai người chứ không chỉ riêng chị em.

Bác Hà luôn đồng cảm sâu sắc với hành trình đầy nước mắt nhưng cũng rất nhiều hy vọng này. Khi đi đúng hướng, kiên trì điều chỉnh từ gốc theo Đông y, Bác Hà tin rằng cánh cửa làm cha mẹ sẽ dần mở ra theo cách nhẹ nhàng và bền vững hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —