Bác Hà giải đáp: Xét nghiệm TORCH có cần thiết trong điều trị hiếm muộn?

Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn muốn nói với chị em rằng: xét nghiệm là một phần, còn cơ thể con người là một chỉnh thể sống, cần được nhìn nhận toàn diện, không nên chỉ vì một kết quả mà tự làm mình tuyệt vọng.

Từ thực tế thăm khám, Bác Hà nhận thấy xét nghiệm TORCH thường được chỉ định khá rộng rãi cho các cặp vợ chồng hiếm muộn, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng ý nghĩa của nó. TORCH thực chất là nhóm các tác nhân nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến thai kỳ, bao gồm Toxoplasma, Rubella, Cytomegalovirus và Herpes. Tây y dùng xét nghiệm này để xem cơ thể đã từng tiếp xúc hay đang nhiễm các tác nhân đó hay chưa. Tuy nhiên, trong Đông y, Bác Hà không nhìn bệnh chỉ qua tên vi khuẩn hay virus, mà nhìn vào chính khí – tà khí, khí huyết, tạng phủ của người phụ nữ.

Xét nghiệm TORCH có thực sự cần thiết với vợ chồng hiếm muộn?

Bác Hà cho rằng TORCH không phải là xét nghiệm “bắt buộc cho mọi trường hợp”, mà chỉ thật sự cần thiết khi cơ thể người phụ nữ có những dấu hiệu nghi ngờ nhiễm tà độc, chính khí suy yếu, hoặc từng có tiền sử sảy thai liên tiếp, thai lưu không rõ nguyên nhân. Đông y gọi những tình trạng này là “thai nguyên bất cố”, gốc rễ thường nằm ở thận hư, huyết hư, can uất hoặc thấp nhiệt tích tụ lâu ngày.

Với những chị em cơ thể khỏe mạnh, kinh nguyệt đều, ít ốm vặt, không có biểu hiện viêm nhiễm kéo dài, Bác Hà thường cân nhắc rất kỹ trước khi khuyên làm TORCH. Vì nếu chỉ số IgG dương tính – tức là cơ thể đã từng tiếp xúc và đã có miễn dịch – thì điều này không hề đáng sợ như nhiều người vẫn nghĩ. Bác Hà gặp không ít trường hợp TORCH IgG dương tính nhưng vẫn mang thai và sinh con khỏe mạnh khi cơ thể được điều hòa tốt.

Kết quả TORCH ảnh hưởng thế nào đến hướng điều trị và khả năng đậu thai?

Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà không điều trị “theo xét nghiệm” mà điều trị theo người bệnh. TORCH chỉ là một yếu tố tham khảo để hiểu thêm tình trạng tà khí bên ngoài tác động vào cơ thể. Nếu xét nghiệm cho thấy đang có nhiễm cấp (IgM dương tính), điều đó phản ánh cơ thể đang bị tà độc xâm nhập, chính khí suy. Lúc này, việc vội vàng mang thai là không phù hợp, vì môi trường tử cung chưa đủ “ấm – sạch – vững” để thai làm tổ.

Bác Hà thường định hướng điều trị theo nguyên tắc: phù chính – khu tà. Nghĩa là vừa nâng cao chính khí, bổ thận, dưỡng huyết, điều can tỳ; vừa thanh nhiệt, giải độc, trừ thấp nếu có viêm nhiễm. Khi chính khí mạnh lên, tà khí tự lui, khả năng đậu thai sẽ cải thiện một cách tự nhiên, bền vững hơn rất nhiều so với việc chỉ trông chờ vào thuốc kháng virus hay kháng sinh.

Ngược lại, nếu TORCH chỉ dương tính IgG, Bác Hà thường giải thích rất kỹ để chị em yên tâm. Đây không phải là “án tử” cho khả năng sinh sản. Điều quan trọng hơn là chất lượng khí huyết, độ ấm của tử cung và sự ổn định của nội tiết theo quan niệm Đông y. Bác Hà từng gặp nhiều cháu lo sợ TORCH đến mức stress kéo dài, làm can khí uất, rối loạn kinh nguyệt, chính điều đó mới là rào cản lớn cho việc thụ thai.

Những biểu hiện thường gặp ở người hiếm muộn có liên quan đến TORCH theo Đông y

Qua thăm khám, Bác Hà nhận thấy những chị em có yếu tố nhiễm TORCH hoặc nghi ngờ nhiễm thường có các biểu hiện như: cơ thể mệt mỏi kéo dài, dễ sốt nhẹ, hay nổi mụn nhọt, khí hư nhiều, có mùi, sắc vàng hoặc xanh; kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh nhiều. Đông y quy những biểu hiện này vào thấp nhiệt, huyết nhiệt hoặc chính khí suy yếu.

Nhiều cháu còn có biểu hiện lạnh bụng, tay chân lạnh, đau lưng, tiểu đêm nhiều – đây là dấu hiệu thận dương hư. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng nếu chỉ tập trung “diệt virus” mà không bồi bổ thận khí, điều hòa khí huyết thì khả năng giữ thai vẫn rất mong manh.

Cách cải thiện theo góc nhìn Đông y để tăng khả năng đậu thai

Bác Hà ưu tiên xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa. Với người thấp nhiệt nhiều, cần thanh nhiệt, giải độc, kiện tỳ để loại bỏ môi trường bất lợi cho thai. Với người thận hư, cần ôn bổ thận dương hoặc tư bổ thận âm tùy thể trạng. Khi thận vững, tử cung ấm, huyết đủ, thai tự nhiên dễ bám.

Bên cạnh thuốc, Bác Hà rất coi trọng điều chỉnh lối sống. Chị em cần ngủ sớm, tránh thức khuya, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia. Tâm lý phải được thư giãn, vì can khí uất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trục sinh sản. Bác Hà thường nói vui với các cháu rằng: “Buông bớt lo đi, tử cung mới có chỗ cho con về”.

Lưu ý dành cho chị em hiếm muộn

Bác Hà mong chị em không nên quá hoảng sợ khi nhận kết quả TORCH. Đừng vội tự gán cho mình nhãn “khó có con”. Hãy nhìn lại toàn bộ cơ thể, từ kinh nguyệt, giấc ngủ, tiêu hóa đến cảm xúc hằng ngày. Việc điều trị cần có thời gian, sự kiên nhẫn và niềm tin.

Quan trọng nhất, chị em nên được thăm khám kỹ lưỡng để phân biệt đâu là nhiễm cấp, đâu là miễn dịch cũ. Tránh tự ý dùng thuốc kéo dài gây tổn thương tỳ vị và thận khí. Đông y coi trọng nuôi dưỡng từ gốc, nên càng chậm mà chắc, khả năng đậu thai và giữ thai càng cao.

Bác Hà luôn đồng cảm với nỗi mong con của từng gia đình. Hiếm muộn là hành trình không dễ, nhưng nếu hiểu đúng cơ thể mình và đi đúng hướng, con cái vẫn có thể đến một cách tự nhiên và an lành.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —