Bác Hà giải đáp đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ nhiều giờ dù không sốt không ra máu có liên quan tử cung phần phụ hay bệnh phụ khoa tiềm ẩn cần kiểm tra sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em nhắn hỏi với cùng một nỗi lo: sau quan hệ vài giờ, vùng bụng dưới âm ỉ khó chịu, không sốt, không ra máu, nhưng cảm giác đau cứ lẩn khuất khiến tâm lý bất an. Bác Hà rất đồng cảm, bởi những biểu hiện này tuy không rầm rộ nhưng lại dễ che giấu nhiều vấn đề bên trong, nhất là liên quan đến tử cung, phần phụ hoặc bệnh phụ khoa tiềm ẩn. Theo góc nhìn Đông y, cơ thể người phụ nữ sau quan hệ là thời điểm khí huyết biến động rõ rệt, nếu chính khí suy yếu hoặc tà khí tồn lưu thì cảm giác đau âm ỉ sẽ xuất hiện.

Với câu hỏi này, Bác Hà khẳng định: không phải cứ đau bụng dưới sau quan hệ là bệnh nặng, nhưng cũng tuyệt đối không nên chủ quan. Đông y luôn coi “đau là do tắc, thông thì không đau”, vì vậy cần nhìn thẳng vào căn nguyên để giải đáp triệt để cho chị em.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, vùng bụng dưới là nơi hội tụ của kinh Can, Tỳ, Thận và mạch Xung – Nhâm, trực tiếp chi phối tử cung và phần phụ. Khi sau quan hệ nhiều giờ xuất hiện đau âm ỉ, Bác Hà thường nghĩ đến các nguyên nhân sau:

Thứ nhất là khí trệ huyết ứ. Quan hệ tình dục làm khí huyết vận hành mạnh hơn, nếu trước đó chị em đã có tình trạng khí trệ (do stress, suy nghĩ nhiều, can khí uất) thì sau quan hệ, khí không thông sẽ gây đau âm ỉ. Bác Hà nhận thấy nhóm này thường đau không dữ dội, ấn vào thấy tức, kèm cảm giác đầy bụng dưới.

Thứ hai là hàn thấp tích tụ ở hạ tiêu. Nhiều chị em có cơ địa lạnh, hay ngồi điều hòa, ăn đồ lạnh, hoặc sau quan hệ không giữ ấm cơ thể. Hàn tà xâm nhập vào tử cung sẽ làm huyết mạch co lại, gây đau âm ỉ kéo dài. Bác Hà thường gặp những cháu trẻ tuổi, không sốt, không ra máu nhưng đau dai dẳng chính là do hàn thấp.

Thứ ba là thận khí suy, huyết hư. Với những chị em đã sinh nở, lao lực nhiều, hoặc quan hệ khi cơ thể mệt mỏi, Đông y gọi là “phòng sự bất tiết”. Khi thận khí không đủ để ôn dưỡng tử cung, sau quan hệ dễ sinh đau, mỏi lưng kèm bụng dưới âm ỉ. Bác Hà nhấn mạnh đây là nguyên nhân rất hay gặp nhưng thường bị bỏ qua.

Cuối cùng, không loại trừ khả năng tà độc, thấp nhiệt âm thầm tồn tại – tương ứng với các bệnh phụ khoa tiềm ẩn như viêm phần phụ, viêm tử cung ở giai đoạn nhẹ. Đông y không gọi tên bệnh như Tây y, nhưng nhìn vào biểu hiện đau sau quan hệ là đã thấy dấu hiệu “tà khí chưa được thanh trừ”.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà luôn dặn chị em không nên chỉ chú ý đến cơn đau mà cần quan sát toàn thân. Những biểu hiện thường đi kèm đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ gồm:

Đau xuất hiện sau vài giờ, không đau ngay lập tức, cảm giác âm ỉ, tức nặng vùng hạ vị. Có chị em mô tả như “có vật gì đè xuống”.

Kèm theo mỏi lưng, nặng vùng thắt lưng hoặc cảm giác lạnh bụng dưới. Đây là dấu hiệu hàn – thận khí suy mà Bác Hà gặp rất nhiều.

Khí hư có thể nhiều hơn bình thường, màu trắng đục hoặc hơi vàng nhạt nhưng không mùi nặng. Đông y coi đây là biểu hiện của thấp khí.

Một số chị em còn thấy người mệt, uể oải, dễ cáu gắt, bụng dưới đau tăng khi căng thẳng. Bác Hà nhận định yếu tố tâm lý và can khí uất đóng vai trò rất lớn.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh: cải thiện không chỉ là giảm đau trước mắt mà là điều hòa lại toàn bộ khí huyết và tạng phủ.

Trước hết, cần chú trọng giữ ấm vùng bụng dưới. Sau quan hệ, chị em nên nghỉ ngơi, tránh tắm nước lạnh, tránh ngồi điều hòa quá lâu. Theo Đông y, “hàn nhập thì đau”, giữ ấm chính là cách đơn giản mà hiệu quả.

Thứ hai, điều chỉnh sinh hoạt phòng sự. Bác Hà thường khuyên chị em không nên quan hệ khi cơ thể mệt mỏi, đang stress hoặc trong thời điểm gần kỳ kinh. Việc này giúp bảo vệ thận khí và tử cung.

Thứ ba, ăn uống theo hướng ôn bổ. Hạn chế đồ lạnh, nước đá, đồ sống. Có thể dùng các món ấm như cháo gừng, canh đậu đen, ngải cứu vừa phải để hỗ trợ hành khí, hoạt huyết. Bác Hà nhận thấy nhiều chị em chỉ cần điều chỉnh ăn uống đã giảm đau rõ rệt.

Với trường hợp đau tái đi tái lại, Đông y cần biện chứng luận trị cụ thể: người hàn thì ôn kinh tán hàn, người khí trệ thì sơ can lý khí, người huyết ứ thì hoạt huyết hóa ứ. Bác Hà luôn nhấn mạnh không nên tự ý dùng thuốc theo truyền miệng.

Nhận định của Bác Hà

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà muốn chị em đặc biệt ghi nhớ: đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ dù không sốt, không ra máu vẫn là dấu hiệu cơ thể đang “lên tiếng”. Nếu cơn đau kéo dài, lặp lại nhiều lần, hoặc kèm khí hư bất thường, chị em nên đi kiểm tra sớm để loại trừ bệnh phụ khoa tiềm ẩn.

Đừng chủ quan nghĩ rằng “không đau dữ dội thì không sao”. Đông y rất coi trọng những biểu hiện âm thầm, bởi khi tà khí đã vào sâu thì việc điều trị sẽ lâu hơn. Bác Hà luôn mong chị em lắng nghe cơ thể mình, chăm sóc từ sớm để bảo vệ thiên chức làm mẹ và chất lượng cuộc sống.

Sự an tâm của chị em không đến từ việc bỏ qua triệu chứng, mà đến từ việc hiểu đúng và xử lý đúng. Đây là điều Bác Hà luôn trăn trở và chia sẻ trong suốt quá trình khám chữa bệnh Đông y cho phụ nữ.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —