Bác Hà giải đáp: Soi cổ tử cung gợi viêm lộ tuyến độ 2—khi nào cần làm HPV/Pap và dấu hiệu nào phải sinh thiết để loại trừ tổn thương tiền ung thư?

Bác Hà gặp rất nhiều chị em đi soi cổ tử cung xong là “đứng tim” khi thấy kết luận gợi viêm lộ tuyến độ 2. Cảm giác lo lắng là rất thật, vì chị em nghe đâu đó “cổ tử cung” là nghĩ ngay đến ung thư. Nhưng cháu yên tâm, viêm lộ tuyến là tình trạng lành tính—vấn đề nằm ở chỗ: khi cổ tử cung đang viêm và tiết dịch nhiều, nó có thể che lấp tổn thương sớm nếu có, nên tầm soát đúng thời điểm mới là mấu chốt.

Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà thường coi viêm lộ tuyến như một “tín hiệu đèn vàng” của cơ thể: vùng hạ tiêu (tử cung – cổ tử cung – âm đạo) đang bị thấp nhiệt, hoặc khí huyết vận hành kém khiến niêm mạc dễ tổn thương và viêm dai dẳng. Nhiều chị em chữa “đợt này đỡ” nhưng vài tháng lại tái—đó là vì mình mới dập triệu chứng, chưa chỉnh được gốc.

Câu hỏi “khi nào làm HPV/Pap, khi nào phải sinh thiết” là câu hỏi rất chuyên môn. Bác Hà sẽ trả lời triệt để để chị em biết khi nào theo dõi, khi nào cần kiểm tra sâu, và khi nào phải coi là tín hiệu đỏ ⚠️

Soi cổ tử cung gợi viêm lộ tuyến độ 2 nghĩa là gì?

“Lộ tuyến” là hiện tượng các tế bào tuyến vốn nằm trong ống cổ tử cung “lộ” ra mặt ngoài cổ tử cung. Các tế bào này tiết dịch mạnh, nên vùng cổ tử cung dễ ẩm ướt, dễ viêm, dễ ra khí hư. “Độ 2” thường hiểu là diện tích lộ tuyến mức vừa (không phải nhỏ như độ 1, cũng chưa lan rộng như độ 3).

Nhận định của Bác Hà: cháu đừng mặc định “độ 2” là nặng hay nguy hiểm. Điều quan trọng là: (1) có viêm hoạt động không, (2) có chảy máu bất thường/đau rát khi quan hệ không, (3) lịch tầm soát HPV/Pap của mình ra sao, và (4) bác sĩ soi có nhìn thấy vùng chuyển tiếp rõ không (vì đây là vùng dễ phát sinh tổn thương tiền ung thư).

Vì sao lại bị viêm lộ tuyến? Đông y nhìn “gốc” ở đâu?

Theo y học hiện đại, lộ tuyến hay gặp ở chị em trong độ tuổi sinh sản, liên quan đến nội tiết, sinh nở, can thiệp cổ tử cung, viêm nhiễm kéo dài… Còn Đông y không gọi tên “lộ tuyến”, nhưng quy về nhóm chứng đới hạ (khí hư bất thường), âm dương mất điều hòa ở hạ tiêu.

Bác Hà thường gặp 4 “gốc” chính:

• Thấp nhiệt hạ tiêu: ăn nhiều cay nóng, ngọt béo, thức khuya; môi trường ẩm; vệ sinh sai cách… làm “ẩm + nóng” tích lại, khí hư vàng/đặc/mùi, ngứa rát.
• Tỳ hư sinh thấp: cơ địa mệt, tiêu hóa kém, hay lạnh bụng, khí hư trắng loãng dai dẳng—thấp sinh ra từ tỳ yếu.
• Can uất – khí trệ: stress kéo dài làm khí trệ, huyết vận hành kém, dễ đau tức bụng dưới, rối loạn kinh, viêm “lì”.
• Thận hư – xung nhâm bất ổn: sau sinh, sau nhiều năm lao lực, ngủ kém… thận khí suy, niêm mạc yếu, dễ tái viêm, dễ ra máu lấm tấm sau quan hệ.

Nhận định của Bác Hà: nếu chỉ nhìn vào “cổ tử cung đang viêm” mà quên mất “đất” bên trong đang ẩm nóng hay suy yếu, thì chữa mãi sẽ vòng lặp. Đông y làm tốt phần “chỉnh đất”—giảm thấp nhiệt, nâng tỳ, dưỡng thận, điều can—để cổ tử cung tự bền lên.

Biểu hiện thường gặp khi viêm lộ tuyến độ 2

• Khí hư ra nhiều hơn bình thường, có thể loãng hoặc quánh.
• Khí hư đổi màu: trắng đục, vàng, xanh nhạt; đôi khi kèm mùi hôi/khắm.
• Ngứa rát vùng kín, rát khi tiểu hoặc nóng râm ran vùng âm hộ.
• Đau rát khi quan hệ; có thể chảy máu sau quan hệ hoặc ra máu lấm tấm.
• Đau âm ỉ bụng dưới, thắt lưng mỏi, nhất là trước kỳ kinh.

Nhận định của Bác Hà: riêng dấu hiệu “ra máu sau quan hệ” hoặc “khí hư lẫn máu tái đi tái lại” thì chị em tuyệt đối không chủ quan, vì đây là nhóm triệu chứng cần loại trừ tổn thương cổ tử cung bằng tầm soát và, khi cần, sinh thiết.

Test nhanh viêm lộ tuyến CTC

Bạn đang gặp vấn đề phụ khoa nào?

Khí hư ra nhiều bất thường

Vùng kín có mùi hôi

Bị tiểu buốt, tiểu rắt

Kinh nguyệt không đều

Khí hư của bạn có màu sắc như thế nào?

Nhầy nhầy như dịch mũi/ sữa chua

Trắng đục hoặc vàng nhạt

Vàng đậm/ xanh + mùi khó chịu

Khí hư lợn cợn như bã đậu

Các biểu hiện khác đi kèm bạn gặp phải là?

Chảy máu âm đạo

Đau rát khi quan hệ

Đau âm ỉ bụng dưới

Ngứa vùng kín kéo dài

Lần gần đây nhất đi khám phụ khoa của bạn là?

1 - 3 tháng

6 tháng

1 năm

Không nhớ khi nào

Giải đáp 1-1 cùng Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Gửi BÀI TEST

Khi nào cần làm HPV và Pap khi đang viêm lộ tuyến độ 2?

HPV/Pap không phải để “chẩn đoán viêm lộ tuyến”, mà để tầm soát tổn thương tế bào cổ tử cung. Bác Hà hay nói với chị em: xét nghiệm tầm soát giống như “bản đồ an toàn”—mình biết đường, mình bớt hoang mang.

Bác Hà gợi ý chị em nên làm HPV/Pap (hoặc làm lại) trong các trường hợp sau ✅:

• Chưa từng tầm soát HPV/Pap, hoặc đã quá hạn so với lịch tầm soát thông thường (thường gặp nhất là nhiều năm chưa làm).
• Khí hư bất thường kéo dài, điều trị viêm nhiều đợt không dứt, hoặc viêm tái phát nhanh.
• Chảy máu sau quan hệ, ra máu giữa kỳ, khí hư lẫn máu (đặc biệt lặp lại).
• Kết quả soi cổ tử cung khiến bác sĩ nghi ngờ có vùng bất thường, hoặc vùng chuyển tiếp nhìn không rõ.
• Nguy cơ cao: nhiều bạn tình, bạn tình có nguy cơ; hút thuốc; suy giảm miễn dịch; từng có bất thường Pap/HPV trước đó.

Về “thời điểm”: nếu đang viêm rầm rộ, nhiều dịch, dễ làm mẫu Pap kém rõ. Bác Hà thường khuyên chị em kiểm soát đợt viêm cấp (giảm khí hư, giảm mùi, bớt ngứa rát) rồi làm Pap/HPV sẽ cho kết quả sạch và đáng tin hơn. Tuy nhiên, nếu chị em có ra máu sau quan hệ hoặc bác sĩ soi nhìn thấy vùng nghi ngờ, thì không nên trì hoãn tầm soát chỉ vì “đang viêm”.

Nhận định của Bác Hà: viêm lộ tuyến độ 2 không “bắt buộc” ai cũng phải làm ngay HPV/Pap trong ngày, nhưng nếu cháu đang lo vì chưa từng tầm soát hoặc đã lâu chưa làm, thì làm sớm sẽ giúp mình yên tâm và có hướng theo dõi rõ ràng.

Dấu hiệu nào cần sinh thiết để loại trừ tổn thương tiền ung thư?

Sinh thiết không phải vì “lộ tuyến độ 2” mà vì có nghi ngờ tổn thương tiền ung thư (loạn sản/các bất thường tế bào). Bác Hà nhấn mạnh: sinh thiết là bước để “chốt” chẩn đoán khi tầm soát hoặc soi cho thấy nguy cơ.

Chị em cần đi theo hướng sinh thiết (theo chỉ định bác sĩ sản phụ khoa) khi có một hoặc nhiều nhóm dấu hiệu sau ⚠️:

• Kết quả Pap bất thường mức độ cao (ví dụ nghi ngờ tổn thương nặng, tế bào tuyến bất thường…): đây là nhóm bắt buộc phải đánh giá sâu.
• HPV nguy cơ cao dương tính, đặc biệt khi đi kèm thay đổi tế bào trên Pap hoặc tồn tại dai dẳng qua các lần kiểm tra.
• Soi cổ tử cung thấy hình ảnh nghi ngờ: vùng trắng bất thường sau thử nghiệm, bờ không đều, dạng khảm/chấm bất thường, mạch máu “lạ”, vùng tổn thương lan vào ống cổ tử cung hoặc che khuất khó đánh giá.
• Chảy máu sau quan hệ dai dẳng hoặc ra máu bất thường không giải thích được, nhất là khi đã xử trí viêm mà không hết.
• Tổn thương nhìn thấy bằng mắt thường: sùi/loét, bề mặt gồ ghề, dễ chảy máu khi chạm.

Nhận định của Bác Hà: sinh thiết không phải để “làm cho sợ”, mà để “làm cho chắc”. Cái đáng sợ nhất là chị em lo lắng kéo dài nhưng không có bằng chứng rõ ràng; còn khi đã có kết quả chuẩn, mình mới biết cần theo dõi hay can thiệp ở mức nào.

Cách cải thiện theo Đông y: giảm viêm – bền niêm mạc – hạn chế tái phát

Với viêm lộ tuyến độ 2, Đông y không chỉ nhắm “hết khí hư”, mà hướng tới 3 mục tiêu: hóa thấp (giảm ẩm), thanh nhiệt (giảm nóng viêm), và phục hồi khí huyết nuôi dưỡng niêm mạc để cổ tử cung bền lại.

• Chỉnh thấp nhiệt: Bác Hà thường dặn chị em giảm đồ cay nóng, rượu bia, trà sữa – đồ ngọt; ưu tiên món ấm, thanh, dễ tiêu. Khi “thấp nhiệt” giảm, khí hư và mùi thường dịu xuống rõ.
• Kiện tỳ để hết “đới hạ dai dẳng”: chị em hay mệt, bụng yếu, ăn không ngon mà khí hư cứ ra nhiều—thì gốc là tỳ. Tỳ khỏe lên thì “thấp” mới rút.
• Sơ can giải uất: nhiều cháu trẻ áp lực công việc, mất ngủ, cáu gắt; viêm cũng lì hơn. Bác Hà nhận thấy chỉ cần ngủ lại được, tâm trạng dịu, thì đáp ứng cải thiện nhanh hơn hẳn.
• Bổ thận – điều xung nhâm: nhất là chị em sau sinh, hoặc kinh nguyệt thất thường, lưng mỏi, tay chân lạnh. Khi thận khí vững, niêm mạc bền, dễ giảm chảy máu lấm tấm.

Về chăm sóc tại chỗ: Bác Hà không khuyến khích chị em tự ý thụt rửa sâu hay dùng dung dịch sát khuẩn mạnh kéo dài vì dễ làm mất cân bằng môi trường âm đạo. Nếu muốn hỗ trợ, hãy ưu tiên giữ khô thoáng, vệ sinh đúng, mặc đồ lót cotton, thay quần lót khi ẩm, và quan hệ an toàn trong giai đoạn đang viêm.

Nếu chị em muốn đọc thêm các bài cùng chủ đề theo góc nhìn Đông y của Bác Hà, có thể tham khảo:
Đông y chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung,
Bài thuốc thảo dược trị viêm lộ tuyến,
Ra khí hư lẫn máu: khi nào cần cẩn trọng.

Lưu ý dành cho chị em

• Đừng tự suy diễn “lộ tuyến = ung thư”, nhưng cũng đừng bỏ qua tầm soát. Việc của chị em là đi đúng bước: kiểm soát viêm + làm HPV/Pap theo lịch + sinh thiết khi có chỉ định.
• Nếu có ra máu sau quan hệ, khí hư lẫn máu lặp lại, đau rát khi quan hệ kèm chảy máu—hãy coi là tín hiệu đỏ, đi khám sớm.
• Không lạm dụng thụt rửa sâu hay dung dịch mạnh kéo dài; giữ cân bằng môi trường âm đạo là then chốt để tránh tái.
• Chăm “gốc” từ ăn – ngủ – stress: Bác Hà thấy chị em chỉ cần ngủ muộn kéo dài, ăn ngọt cay thường xuyên là viêm dễ lì hơn rõ rệt.
• Phối hợp đúng: Đông y mạnh ở điều hòa cơ địa, giảm tái phát, phục hồi niêm mạc; còn HPV/Pap/sinh thiết là “bằng chứng” để loại trừ nguy cơ. Đi song song sẽ an tâm và hiệu quả.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —