Bác Hà giải đáp đau âm ỉ bụng dưới ngay lúc và sau quan hệ không sốt không ra máu là phản ứng sinh lý bình thường hay dấu hiệu bệnh phụ khoa tiềm ẩn cần cảnh giác

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, ngại ngùng khi chia sẻ rằng: mỗi lần gần gũi vợ chồng lại thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới, cơn đau có thể xuất hiện ngay lúc quan hệ hoặc kéo dài sau đó, nhưng lại không sốt, không ra máu bất thường. Cảm giác ấy không dữ dội nhưng đủ khiến chị em bất an, băn khoăn không biết đây chỉ là phản ứng sinh lý thoáng qua hay là dấu hiệu của một bệnh phụ khoa tiềm ẩn nào đó. Với góc nhìn của Đông y, Bác Hà hiểu rất rõ sự lo lắng này và cho rằng không nên chủ quan, nhưng cũng không cần hoảng sợ nếu biết nhìn nhận đúng bản chất vấn đề.

Theo Đông y, mọi biểu hiện đau đều liên quan đến khí huyết, tạng phủ và sự thông suốt của kinh lạc. Đau âm ỉ bụng dưới khi quan hệ, dù không sốt hay không ra máu, cũng là một tín hiệu để cơ thể “lên tiếng”. Bác Hà thường nói với chị em rằng, cơ thể người phụ nữ rất tinh tế, chỉ cần một sự rối loạn nhỏ bên trong cũng có thể biểu hiện ra ngoài bằng cảm giác đau hoặc khó chịu.

Lý giải nguyên nhân dưới góc nhìn Đông y

Từ kinh nghiệm thăm khám nhiều năm, Bác Hà nhận thấy có một số nhóm nguyên nhân thường gặp dẫn đến tình trạng đau âm ỉ bụng dưới khi và sau quan hệ.

Thứ nhất là do khí trệ huyết ứ. Khi khí huyết không lưu thông, đặc biệt ở vùng hạ tiêu (vùng bụng dưới), lúc quan hệ sự co bóp của tử cung và cơ quan sinh dục sẽ làm vùng ứ trệ ấy bị kích thích, sinh ra cảm giác đau âm ỉ. Bác Hà thường gặp tình trạng này ở những chị em hay căng thẳng, uất ức, lo nghĩ nhiều, hoặc sinh hoạt vợ chồng không điều độ.

Thứ hai là do hàn thấp xâm nhập. Đông y cho rằng tử cung rất sợ lạnh. Chị em hay dùng nước lạnh, ngồi điều hòa nhiều, ăn uống đồ sống lạnh hoặc sau sinh, sau sảy thai không được giữ ấm cẩn thận, hàn thấp sẽ tích tụ ở vùng bụng dưới. Khi quan hệ, hàn thấp làm khí huyết vận hành kém, gây đau âm ỉ, dai dẳng. Bác Hà nhấn mạnh rằng, cơn đau kiểu này thường không dữ dội nhưng kéo dài, nhất là sau quan hệ.

Thứ ba là do thận hư, can thận bất túc. Theo Đông y, thận chủ về sinh dục và sinh sản. Khi thận khí suy yếu, tử cung và buồng trứng không được nuôi dưỡng đầy đủ, lúc sinh hoạt vợ chồng dễ phát sinh đau mỏi vùng bụng dưới, thắt lưng. Bác Hà thường gặp nguyên nhân này ở chị em sau sinh nhiều lần, lao lực, thức khuya kéo dài hoặc quan hệ quá sớm khi cơ thể chưa hồi phục.

Cuối cùng, không thể bỏ qua khả năng có bệnh phụ khoa tiềm ẩn. Dù không sốt, không ra máu, nhưng viêm phần phụ, viêm tử cung mạn tính, u xơ nhỏ hay lạc nội mạc tử cung giai đoạn đầu vẫn có thể gây đau âm ỉ khi quan hệ. Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, Đông y nhìn bệnh ở giai đoạn sớm rất coi trọng, vì lúc này điều chỉnh còn nhẹ nhàng và hiệu quả hơn nhiều.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà nhận thấy, ngoài cảm giác đau âm ỉ bụng dưới, nhiều chị em còn có những biểu hiện khác nhưng thường bỏ qua vì nghĩ là chuyện nhỏ.

Có chị em thấy bụng dưới nặng nề, trướng tức, nhất là trước và sau kỳ kinh. Có người lại hay mệt mỏi, đau lưng, lạnh bụng, tay chân lạnh. Một số trường hợp kèm theo khí hư ra nhiều, màu sắc thay đổi, mùi hơi tanh nhưng không quá nặng. Bác Hà cho rằng, chính những dấu hiệu “mờ nhạt” này lại là manh mối quan trọng để nhận diện nguyên nhân sâu xa bên trong.

Nhiều chị em chia sẻ với Bác Hà rằng, cơn đau không xuất hiện lần nào cũng giống lần nào, lúc nhiều lúc ít. Điều này khiến chị em chủ quan, nghĩ rằng do tư thế quan hệ hoặc do mệt. Tuy nhiên, theo Đông y, sự thất thường ấy lại phản ánh sự mất cân bằng âm dương, khí huyết chưa được điều hòa ổn định.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Với những trường hợp đau âm ỉ bụng dưới khi và sau quan hệ, Bác Hà luôn ưu tiên hướng điều chỉnh từ gốc, tức là điều hòa khí huyết, làm ấm hạ tiêu và bồi bổ tạng thận.

Trước hết là điều chỉnh sinh hoạt. Bác Hà thường khuyên chị em nên giữ ấm vùng bụng dưới, hạn chế tối đa đồ lạnh, nước đá, đặc biệt là trong và sau kỳ kinh. Sinh hoạt vợ chồng cần điều độ, tránh quan hệ khi cơ thể mệt mỏi, stress hoặc ngay sau kỳ kinh khi tử cung còn yếu.

Về ăn uống, Đông y rất coi trọng việc “ăn để chữa”. Chị em nên ưu tiên các món ấm, dễ tiêu như cháo, canh hầm, bổ sung gừng, nghệ, đậu đen, ngải cứu ở mức vừa phải. Bác Hà nhận định rằng, chỉ cần ăn uống đúng cách, nhiều trường hợp hàn lạnh đã giảm đau rõ rệt mà không cần dùng thuốc ngay.

Nếu cần dùng đến thuốc Đông y, Bác Hà luôn nhấn mạnh việc phải biện chứng luận trị. Không phải ai đau bụng dưới cũng dùng chung một bài thuốc. Người khí trệ huyết ứ sẽ khác với người thận hư hay hàn thấp. Khi dùng đúng thuốc, đúng thể bệnh, cơ thể sẽ tự điều chỉnh, cơn đau sẽ giảm dần một cách bền vững.

Ngoài ra, xoa bóp, chườm ấm, tập thở và vận động nhẹ nhàng cũng là những phương pháp hỗ trợ rất tốt. Bác Hà thường hướng dẫn chị em cách xoa bụng dưới mỗi tối để giúp khí huyết lưu thông, giảm ứ trệ.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà muốn nhắn nhủ với chị em rằng, đừng vì ngại ngùng mà bỏ qua những dấu hiệu bất thường của cơ thể. Nếu tình trạng đau âm ỉ lặp đi lặp lại nhiều lần, kéo dài hoặc ngày càng tăng, chị em nên đi thăm khám để được đánh giá đầy đủ.

Không tự ý dùng thuốc giảm đau hay thuốc đặt khi chưa rõ nguyên nhân, vì có thể làm triệu chứng che lấp, bệnh âm thầm tiến triển. Bác Hà cũng khuyên chị em nên giữ tâm lý thoải mái, vì cảm xúc uất ức, lo âu kéo dài chính là một trong những nguyên nhân làm khí trệ nặng hơn.

Quan trọng nhất, hãy lắng nghe cơ thể mình. Đông y luôn coi cơ thể là một thể thống nhất, mỗi biểu hiện đều có lý do của nó. Khi chị em biết chăm sóc đúng cách, điều chỉnh sớm, nhiều vấn đề tưởng chừng phức tạp lại có thể cải thiện nhẹ nhàng và bền vững.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —