Bác Hà giải đáp kinh nguyệt màu nâu đen ra rất ít nhiều kỳ liền, không đau nhưng hay mệt là rối loạn nội tiết, ứ huyết hay dấu hiệu bệnh tử cung tiềm ẩn

Bác Hà đã từng gặp trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng vì kinh nguyệt có màu nâu đen, ra rất ít, kéo dài nhiều kỳ liền nhưng lại không đau bụng dữ dội, chỉ thấy cơ thể hay mệt mỏi, uể oải.Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng không nên vội vàng quy kết ngay là bệnh nặng, nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua.

Có trường hợp là rối loạn nội tiết đơn thuần, có người lại do ứ huyết kéo dài, thậm chí cũng có cháu mang trong mình những dấu hiệu sớm của bệnh lý tử cung tiềm ẩn. Điều quan trọng là phải hiểu rõ căn nguyên thì mới có hướng điều chỉnh đúng và bền vững.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, kinh nguyệt là sự biểu hiện ra ngoài của huyết và sự vận hành của can, tỳ, thận. Bác Hà thường nói với cháu rằng: “Kinh nguyệt không chỉ là chuyện của tử cung mà là tấm gương phản chiếu toàn bộ khí huyết trong cơ thể”.

Kinh nguyệt có màu nâu đen, ra ít, kéo dài nhiều kỳ thường liên quan đến các nguyên nhân chính sau:

Thứ nhất, khí huyết hư và huyết hành không thông. Khi cơ thể suy nhược, ăn uống kém, làm việc quá sức, lo nghĩ nhiều, tỳ vị yếu đi sẽ không sinh đủ huyết. Huyết đã ít lại không được khí đẩy đi mạnh mẽ nên lưu lại lâu trong tử cung, bị oxy hóa, dẫn đến màu nâu đen và lượng kinh rất ít.

Thứ hai, can khí uất kết gây ứ huyết. Bác Hà gặp rất nhiều chị em căng thẳng kéo dài, áp lực công việc, cảm xúc bị dồn nén. Can chủ sơ tiết, khi can uất thì khí trệ, khí trệ lâu ngày sinh huyết ứ. Huyết ứ chính là nguyên nhân khiến kinh ra chậm, ra ít, màu sẫm nhưng không nhất thiết phải đau bụng dữ dội.

Thứ ba, thận hư – nền tảng của rối loạn nội tiết. Đông y coi thận là gốc của sinh dục. Khi thận âm hoặc thận dương suy yếu, nội tiết bị rối loạn, trục kinh nguyệt mất điều hòa. Bác Hà nhận định rằng nhiều trường hợp mệt mỏi kéo dài, kinh ít, màu sẫm chính là biểu hiện sớm của thận hư mà chị em chưa để ý.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà nhận thấy những cháu có kinh nguyệt màu nâu đen, ra ít thường không chỉ có một triệu chứng đơn lẻ. Cơ thể sẽ phát ra nhiều “tín hiệu nhỏ” khác:

Cháu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức sống, ngủ dậy vẫn uể oải dù không làm việc nặng. Một số chị em kèm theo chóng mặt nhẹ, da dẻ nhợt nhạt hoặc sạm hơn trước.

Có người hay bị lạnh bụng dưới, tay chân lạnh, nhất là vào gần kỳ kinh. Cũng có chị em thấy tức nhẹ vùng hạ vị, cảm giác nặng nề nhưng không đau quặn.

Về cảm xúc, Bác Hà thường thấy chị em dễ cáu gắt, lo âu, hay suy nghĩ nhiều. Đây chính là dấu hiệu của can khí uất và huyết không đủ nuôi dưỡng tâm thần.

Đây là rối loạn nội tiết, ứ huyết hay dấu hiệu bệnh tử cung?

Rất nhiều cháu hỏi Bác Hà rằng liệu tình trạng này có phải là bệnh tử cung nguy hiểm hay không. Bác Hà luôn trả lời một cách thẳng thắn nhưng trấn an:

Phần lớn các trường hợp kinh ít, màu nâu đen, không đau nhiều là do rối loạn nội tiết kết hợp với huyết hư, huyết ứ. Đây là rối loạn chức năng, chưa hẳn là tổn thương thực thể.

Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, kèm theo mệt mỏi tăng dần, khí hư bất thường, đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc tiền sử viêm nhiễm phụ khoa, thì Đông y gọi đó là “huyết ứ nhập cung”. Lúc này, nguy cơ có bệnh lý tử cung tiềm ẩn là điều không thể loại trừ.

Bác Hà nhấn mạnh rằng Đông y luôn coi trọng phòng bệnh hơn chữa bệnh. Khi cơ thể đã phát tín hiệu mất cân bằng, việc điều chỉnh sớm sẽ giúp tránh được những tổn thương sâu hơn về sau.

Cách cải thiện theo quan điểm Đông y

Bác Hà thường khuyên chị em không nên chỉ chăm chăm “gọi kinh cho ra nhiều” mà phải điều chỉnh từ gốc.

Trước hết là dưỡng khí huyết. Ăn uống cần đủ chất, ấm nóng, tránh đồ lạnh, sống, cay nóng quá mức. Nghỉ ngơi hợp lý, không thức khuya kéo dài vì thận và can rất sợ hao tổn vào ban đêm.

Thứ hai là hành khí, hoạt huyết. Giữ tinh thần thư thái, học cách giải tỏa stress. Với Đông y, một tinh thần u uất thì dù uống thuốc tốt đến đâu, huyết cũng khó mà lưu thông.

Thứ ba là bồi bổ can thận đúng cách. Bác Hà luôn lưu ý rằng mỗi người một thể trạng, không thể tự ý dùng thuốc bổ tràn lan. Bổ sai không những không cải thiện kinh nguyệt mà còn làm ứ trệ nặng hơn.

Cách cải thiện thói quen sinh hoạt hằng ngày

Bên cạnh điều chỉnh bên trong, sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò rất quan trọng. Bác Hà khuyên chị em nên giữ ấm bụng dưới, đặc biệt trong những ngày gần kỳ kinh.

Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, khí công giúp khí huyết lưu thông. Tránh ngồi lâu một chỗ vì Đông y cho rằng “tĩnh quá thì huyết trệ”.

Ngủ đủ giấc, hạn chế dùng điện thoại khuya cũng là cách dưỡng thận và ổn định nội tiết tự nhiên mà nhiều người thường xem nhẹ.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em không nên chủ quan khi thấy “không đau thì chắc không sao”. Đông y coi đau chỉ là một biểu hiện, còn không đau nhưng kéo dài mới là điều đáng suy ngẫm.

Chị em cũng không nên tự ý dùng thuốc nội tiết hay thuốc hoạt huyết theo lời truyền miệng. Mỗi thể trạng khác nhau, dùng sai sẽ làm rối loạn thêm.

Quan trọng nhất, hãy lắng nghe cơ thể mình. Khi kinh nguyệt thay đổi màu sắc, số lượng và kèm theo mệt mỏi kéo dài, đó là lúc chị em nên nghiêm túc xem lại sức khỏe tổng thể, chứ không chỉ riêng vấn đề phụ khoa.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —