Bác Hà giải đáp kinh nguyệt ra màu nâu đen, ít nhưng kéo dài nhiều ngày là rối loạn nội tiết hay dấu hiệu bệnh phụ khoa tiềm ẩn cần kiểm tra sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, hoang mang khi kinh nguyệt ra màu nâu đen, lượng ít nhưng lại kéo dài cả tuần, thậm chí hơn. Có chị em thở dài bảo với Bác Hà rằng “không biết đây là rối loạn nội tiết hay mình đang mắc bệnh phụ khoa gì nguy hiểm”. Nghe những lời ấy, Bác Hà rất đồng cảm, bởi kinh nguyệt không chỉ phản ánh sức khỏe sinh sản mà còn là tấm gương soi rõ tình trạng khí huyết, tạng phủ của người phụ nữ theo góc nhìn Đông y.

Với câu hỏi kinh nguyệt ra màu nâu đen, ít nhưng kéo dài nhiều ngày là rối loạn nội tiết hay dấu hiệu bệnh phụ khoa tiềm ẩn, Bác Hà khẳng định: trong Đông y, đây hiếm khi là một hiện tượng “vô hại”. Nó là lời cảnh báo cơ thể đang có sự mất cân bằng bên trong, cần được nhìn nhận nghiêm túc và điều chỉnh sớm.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Theo nhận định của Bác Hà, kinh nguyệt bình thường phải có màu đỏ sẫm, ra đều, không vón cục, không kéo dài lê thê. Khi kinh chuyển sang màu nâu đen, lượng ít mà dai dẳng, Đông y thường quy về các nguyên nhân chính như huyết ứ, hàn ngưng, khí trệ hoặc tỳ thận suy yếu.

Thứ nhất là tình trạng huyết ứ. Khi khí huyết lưu thông kém, máu kinh không được đẩy ra ngoài kịp thời, bị ứ đọng lại trong tử cung, lâu ngày sẽ sẫm màu, chuyển nâu đen. Bác Hà gặp nhiều chị em làm việc căng thẳng, ít vận động, hay suy nghĩ nhiều, đây chính là nhóm rất dễ bị khí trệ huyết ứ.

Thứ hai là hàn tà xâm nhập. Chị em hay uống nước lạnh, ăn đồ sống, hoặc để cơ thể nhiễm lạnh trong kỳ kinh, hàn sẽ làm co mạch, cản trở sự vận hành của huyết. Máu kinh vì thế ra chậm, ra ít, kéo dài và sẫm màu. Bác Hà thường nhấn mạnh rằng, tử cung rất “sợ lạnh”, hễ lạnh là sinh rối loạn.

Thứ ba là tỳ thận hư. Theo Đông y, tỳ chủ sinh huyết, thận chủ tàng tinh và điều hòa sinh sản. Khi tỳ yếu, huyết sinh ra không đủ; khi thận hư, chức năng điều hòa kinh nguyệt suy giảm. Hệ quả là kinh ít, kéo dài, màu sắc bất thường. Nhiều chị em sau sinh, sau nạo phá thai hoặc thức khuya kéo dài thường rơi vào nhóm này.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà lưu ý rằng, kinh nguyệt ra màu nâu đen hiếm khi xuất hiện đơn độc. Chị em thường thấy kèm theo đau âm ỉ bụng dưới, cảm giác nặng vùng chậu, mệt mỏi, sắc mặt xám, tay chân lạnh hoặc dễ cáu gắt, bứt rứt.

Có chị em chia sẻ với Bác Hà rằng trước kỳ kinh hay bị căng tức ngực, đau lưng, kinh ra ít nhưng kéo dài đến 8–10 ngày. Những biểu hiện này trong Đông y cho thấy can khí uất kết, khí không thông thì huyết không hành. Nếu để lâu, Bác Hà lo ngại có thể tiến triển thành các vấn đề phụ khoa mạn tính.

Một số trường hợp khác còn có khí hư bất thường, mùi hôi nhẹ, đau khi quan hệ. Khi ấy, Bác Hà thường khuyên chị em không nên chủ quan, bởi đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa tiềm ẩn kết hợp với rối loạn khí huyết.

Kinh nguyệt nâu đen kéo dài có phải bệnh phụ khoa không?

Đây là câu hỏi Bác Hà nhận được rất nhiều. Theo quan điểm Đông y, hiện tượng này không hoàn toàn đồng nghĩa với bệnh phụ khoa, nhưng chắc chắn phản ánh nền tảng cơ thể đang suy yếu hoặc mất cân bằng. Nếu chỉ điều hòa nội tiết tạm thời mà không xử lý gốc rễ khí huyết, tạng phủ, thì tình trạng rất dễ tái phát.

Bác Hà từng gặp nhiều chị em đi khám Tây y, kết quả siêu âm chưa phát hiện tổn thương rõ ràng nhưng kinh nguyệt vẫn bất thường kéo dài. Khi điều trị theo Đông y, chú trọng hoạt huyết, ôn kinh, bổ tỳ thận, thì kinh dần trở lại ổn định. Điều này cho thấy vai trò rất lớn của việc điều chỉnh tổng thể cơ thể.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh, muốn cải thiện kinh nguyệt nâu đen kéo dài, cần kiên trì và đi từ gốc. Trước hết là điều chỉnh lối sống: giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng bụng dưới; hạn chế đồ lạnh, đồ sống; ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.

Về ăn uống, Đông y coi trọng việc bổ huyết và kiện tỳ. Chị em nên dùng các món ấm nóng, dễ tiêu, giúp sinh huyết và lưu thông khí huyết. Đồng thời, cần giữ tinh thần thư thái, bởi can khí uất là nguyên nhân rất phổ biến mà Bác Hà thường gặp ở chị em hiện đại.

Trong nhiều trường hợp, Bác Hà khuyên nên kết hợp thăm khám và điều trị bài bản theo Đông y, dựa trên thể trạng cụ thể của từng người. Không nên tự ý dùng thuốc hay áp dụng mẹo truyền miệng, vì mỗi người một căn nguyên khác nhau. Chị em có thể tham khảo thêm các kiến thức chăm sóc sức khỏe phụ nữ theo Đông y tại website của Bác Hà để hiểu đúng và đủ.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em đừng vì e ngại hay chủ quan mà bỏ qua những bất thường của kinh nguyệt. Khi thấy tình trạng này lặp lại nhiều chu kỳ, kèm theo đau, mệt mỏi hoặc khí hư bất thường, chị em nên đi kiểm tra sớm.

Theo Bác Hà, chăm sóc kinh nguyệt chính là chăm sóc sức khỏe lâu dài của người phụ nữ. Hiểu đúng, điều chỉnh đúng và kiên trì, chị em sẽ dần lấy lại sự cân bằng tự nhiên cho cơ thể, từ đó kinh nguyệt ổn định, tinh thần nhẹ nhõm và sức khỏe được nâng cao.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —