Bác Hà giải đáp: Lộ tuyến cổ tử cung do rối loạn nội tiết hay sinh nở/nạo hút, viêm kéo dài—vì sao dễ tái phát dù đã điều trị?

Có cháu thì hỏi thẳng: “Bác Hà ơi, lộ tuyến là do rối loạn nội tiết hay do sinh nở/nạo hút ạ? Sao cháu điều trị rồi mà cứ quay lại hoài?” Bác Hà hiểu câu hỏi này chạm đúng vào “nút thắt” của bệnh: chị em thường chỉ nhìn thấy phần “viêm” ở bề mặt, trong khi gốc rễ lại nằm ở nền tảng khí huyết – tạng phủ – Xung Nhâm bị rối loạn lâu ngày.

Theo góc nhìn Đông y, lộ tuyến và viêm lộ tuyến không đơn thuần là một điểm tổn thương tại cổ tử cung. Nó là biểu hiện “bên ngoài” của một trạng thái “bên trong”: thấp – nhiệt – uất – ứ đan xen với hư suy (tỳ hư, thận hư, khí huyết hư), nên rất dễ tái phát nếu chị em chưa chỉnh được cơ địa và nếp sống. 🌿

Bác Hà giải đáp: Lộ tuyến cổ tử cung do đâu và vì sao dễ tái phát?

Bác Hà nói thật với chị em: câu trả lời thường là “có cả hai”, nhưng sâu hơn nữa là “cơ địa và nền tảng Xung Nhâm”.

Với rối loạn nội tiết, nếu chiếu theo Đông y, thường liên quan đến Can – Thận – Tỳ cùng trục Xung Nhâm. Khi Can uất (stress, lo nghĩ, tức giận), khí cơ bế tắc làm huyết không lưu thông, dịch tiết dễ ứ đọng. Khi Thận hư (thận tinh suy, âm dương mất cân bằng), vùng hạ tiêu dễ “hư mà sinh nhiệt”, niêm mạc nhạy cảm, dễ viêm, dễ “lộ” và khó phục hồi. Khi Tỳ hư, vận hóa kém, thấp sinh ra nhiều; thấp lâu ngày hóa nhiệt, dẫn tới đới hạ (khí hư) nhiều, đặc, hôi.

Với sinh nở, nạo hút, can thiệp cổ tử cung, Đông y nhìn ở hai tầng: tổn thương khí huyết và huyết ứ tại hạ tiêu. Sau sinh hoặc sau thủ thuật, nếu khí huyết suy, mạch lạc tại vùng cổ tử cung hồi phục chậm; nếu lại kèm ứ trệ (ra sản dịch không hết, huyết ứ), “ứ” là nền cho “nhiệt”, “nhiệt” kéo “thấp”, khiến viêm dai dẳng. Bác Hà hay nói vui với chị em: “vết thương không chỉ nằm ở chỗ nhìn thấy, mà còn nằm ở sức hồi phục của cơ thể”.

Vì sao dễ tái phát dù đã điều trị? Bác Hà thường gặp 4 nguyên do chính:

• Chỉ xử lý “ngọn” mà chưa chỉnh “gốc”: khí hư giảm tạm thời nhưng nền tỳ hư – thận hư – can uất vẫn còn, thấp nhiệt lại sinh.
• Thấp nhiệt bám rễ lâu ngày: hạ tiêu ẩm nóng, môi trường thuận lợi cho viêm kéo dài, cứ gặp kích thích (thức khuya, stress, ăn cay nóng, quan hệ mạnh, dùng dung dịch vệ sinh/rửa sâu) là bùng lên.
• Huyết ứ – khí trệ sau sinh/nạo hút: ứ không hóa thì viêm khó dứt, niêm mạc khó lành “đúng nghĩa”.
• Chính khí suy: cơ thể yếu, miễn dịch tại chỗ kém, dễ “tái nhiễm – tái viêm”. Bác Hà luôn nhắc: “khi chính khí mạnh, tà khó xâm”.

Test nhanh viêm lộ tuyến CTC

Bạn đang gặp vấn đề phụ khoa nào?

Khí hư ra nhiều bất thường

Vùng kín có mùi hôi

Bị tiểu buốt, tiểu rắt

Kinh nguyệt không đều

Khí hư của bạn có màu sắc như thế nào?

Nhầy nhầy như dịch mũi/ sữa chua

Trắng đục hoặc vàng nhạt

Vàng đậm/ xanh + mùi khó chịu

Khí hư lợn cợn như bã đậu

Các biểu hiện khác đi kèm bạn gặp phải là?

Chảy máu âm đạo

Đau rát khi quan hệ

Đau âm ỉ bụng dưới

Ngứa vùng kín kéo dài

Lần gần đây nhất đi khám phụ khoa của bạn là?

1 - 3 tháng

6 tháng

1 năm

Không nhớ khi nào

Giải đáp 1-1 cùng Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Gửi BÀI TEST

Các biểu hiện thường gặp khiến chị em nhận ra tình trạng đang tái phát

Tùy cơ địa và thể bệnh, biểu hiện có thể khác nhau. Nhưng Bác Hà thấy chị em hay gặp các nhóm dấu hiệu sau:

• Khí hư ra nhiều: có thể loãng hoặc đặc dính, màu trắng đục, vàng, xanh nhạt; đôi khi lợn cợn như bã đậu (thấp nhiệt kèm tỳ hư).
• Mùi hôi, tanh: thường rõ hơn sau kỳ kinh hoặc sau quan hệ (thấp nhiệt uẩn kết).
• Ngứa rát, nóng vùng kín: cảm giác “nóng ẩm”, khó chịu, dễ tái đi tái lại.
• Đau âm ỉ bụng dưới, thắt lưng mỏi: hay gặp ở nhóm thận hư – huyết ứ, nhất là chị em sau sinh hoặc sau can thiệp.
• Đau khi quan hệ, ra máu sau quan hệ: niêm mạc nhạy cảm, viêm kéo dài, mạch lạc dễ tổn thương.
• Kèm rối loạn kinh nguyệt: kinh sớm/muộn, lượng ít hoặc nhiều, có cục, đau bụng kinh (can uất, huyết ứ, xung nhâm bất điều).

Bác Hà lưu ý thêm: nếu chị em có ra máu bất thường nhiều, đau dữ dội, sốt, hoặc triệu chứng tăng nhanh bất thường thì cần đi khám ngay để loại trừ các vấn đề nguy hiểm và có hướng xử trí kịp thời. Đông y đồng hành, nhưng phải đi đúng đường và đúng thời điểm.

Cách cải thiện theo Đông y để giảm tái phát và phục hồi bền vững

Bác Hà luôn nhấn mạnh: muốn bền, phải “vừa dọn môi trường – vừa dựng nền”. Đông y làm tốt ở chỗ này nếu chị em kiên trì và được biện chứng đúng thể.

Chỉnh đúng thể bệnh (đây là điểm quyết định):

• Thấp nhiệt hạ tiêu: khí hư vàng, hôi, ngứa rát, cảm giác nóng ẩm. Hướng thường là thanh nhiệt, táo thấp, giải độc, điều khí.
• Tỳ hư sinh thấp: khí hư trắng nhiều, loãng, người mệt, ăn kém, dễ đầy bụng. Hướng thường là kiện tỳ, hóa thấp, thăng đề, cố sáp vừa phải.
• Thận hư – Xung Nhâm suy: khí hư kéo dài, lưng gối mỏi, lạnh hoặc nóng âm ỉ, rối loạn kinh. Hướng thường là bổ thận (tùy âm/dương), cố Xung Nhâm, dưỡng huyết.
• Can uất – huyết ứ: đau tức bụng dưới, đau khi hành kinh, kinh có cục, dễ cáu gắt, mất ngủ. Hướng thường là sơ can lý khí, hoạt huyết hóa ứ, điều kinh.

Dùng thuốc Đông y theo cơ địa, không “một toa cho tất cả”: Bác Hà không khuyến khích chị em tự mua theo mạng. Vì cùng là “lộ tuyến/viêm”, nhưng người cần thanh thấp nhiệt mạnh; người lại cần kiện tỳ bổ thận; người thì phải thông ứ trước rồi mới dưỡng. Nếu làm sai nhịp, bệnh có thể “lì” hơn hoặc đỡ trước rồi bùng lại.

Kết hợp chăm tại chỗ một cách an toàn: Đông y có thể phối hợp các phương pháp làm sạch nhẹ nhàng, hỗ trợ giảm ẩm nóng, nhưng Bác Hà thường dặn chị em tránh rửa sâu, tránh lạm dụng dung dịch có tính sát khuẩn mạnh, tránh đặt/rửa kéo dài khi chưa rõ thể bệnh. Vùng hạ tiêu cần “khô thoáng – cân bằng”, không cần “tẩy rửa quá đà”.

Nuôi lại nền miễn dịch và khí huyết: Đây là phần nhiều chị em bỏ quên nên tái phát. Bác Hà thường hướng chị em:

• Ngủ sớm, giảm thức khuya (thức khuya là “kẻ đốt âm”, làm hư hỏa và khô niêm mạc).
• Ăn ấm, giảm cay nóng – rượu bia – đồ ngọt – sữa béo nếu đang nhiều khí hư (những thứ này dễ sinh thấp/nhiệt).
• Uống đủ nước ấm, tăng rau xanh, ngũ cốc dễ tiêu; ưu tiên thực phẩm giúp kiện tỳ.
• Giữ tinh thần thư thái: can uất là “mồi lửa” làm bệnh phụ khoa dai dẳng. Bác Hà gặp không ít trường hợp chỉ cần chị em ổn lại giấc ngủ và stress, triệu chứng giảm rõ rệt.
• Quan hệ điều độ, tránh “gắng” khi đang viêm rát; vệ sinh trước – sau đúng cách, đồ lót thoáng, thay thường xuyên.

Lưu ý dành cho chị em để hạn chế tái phát

• Đừng tự chẩn đoán theo triệu chứng giống nhau: khí hư nhiều không có nghĩa ai cũng “nhiệt”; có người lại là tỳ hư sinh thấp. Bác Hà mong chị em đi theo hướng biện chứng rõ ràng.
• Không lạm dụng rửa/đặt kéo dài: càng “tẩy” mạnh càng dễ mất cân bằng môi trường, niêm mạc nhạy cảm hơn, tái phát nhanh hơn.
• Kiên trì theo liệu trình: Đông y đi từ gốc nên cần thời gian để “dọn thấp nhiệt – hóa ứ – dưỡng phục”. Thấy đỡ sớm cũng đừng vội bỏ, vì bỏ giữa chừng là “mở cửa” cho bệnh quay lại.
• Giữ nếp sống ổn định: ngủ, ăn, vận động nhẹ, quản trị stress. Bác Hà chứng kiến nhiều ca khỏi bền nhờ chị em nghiêm túc thay đổi thói quen.
• Chủ động kiểm tra định kỳ: chị em nên duy trì thăm khám và tầm soát cổ tử cung theo khuyến nghị y tế để an tâm và phát hiện sớm các bất thường.

Bác Hà hiểu điều chị em cần không chỉ là “hết triệu chứng”, mà là cảm giác yên tâm rằng bệnh sẽ không lặp lại nữa. Với lộ tuyến/viêm lộ tuyến, chị em càng bình tĩnh và đi đúng hướng “chữa gốc – dưỡng nền”, cơ thể càng sớm trở lại trạng thái cân bằng, nhẹ nhõm và khỏe bền.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —