Bác Hà giải đáp sau mỗi lần quan hệ đau âm ỉ bụng dưới vài giờ là rối loạn sinh lý tạm thời hay dấu hiệu bệnh phụ khoa tiềm ẩn cần kiểm tra sớm

Bác Hà giải đáp: Sau mỗi lần quan hệ đau âm ỉ bụng dưới vài giờ là rối loạn sinh lý tạm thời hay dấu hiệu bệnh phụ khoa tiềm ẩn?

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến với cùng một nỗi băn khoăn: sau khi quan hệ vợ chồng, bụng dưới đau âm ỉ, có khi kéo dài vài giờ, thậm chí sang ngày hôm sau mới dịu đi. Cảm giác không dữ dội nhưng đủ khiến chị em lo lắng, bất an, nhất là khi tình trạng này lặp đi lặp lại. Có người nghĩ do mệt mỏi, có người lại sợ mình mắc bệnh phụ khoa mà chưa dám đi kiểm tra. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà rất thấu hiểu tâm lý ấy và khẳng định rằng: đây không phải là hiện tượng nên xem nhẹ, nhưng cũng không phải lúc nào cũng là bệnh nặng nếu biết nhìn đúng căn nguyên.

Theo Đông y, cơ thể nữ giới là một chỉnh thể chịu ảnh hưởng sâu sắc của khí huyết, tạng phủ và sự điều hòa âm dương. Sau quan hệ, nếu xuất hiện đau âm ỉ vùng bụng dưới vài giờ, Bác Hà cho rằng cần phân biệt rõ đó là rối loạn sinh lý thoáng qua hay dấu hiệu báo động của bệnh phụ khoa tiềm ẩn.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Bác Hà nhận định, nguyên nhân phổ biến nhất gây đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ là khí huyết lưu thông kém ở vùng hạ tiêu. Khi quan hệ, huyết dồn xuống tử cung và vùng chậu để đáp ứng sinh lý. Nếu trước đó cơ thể chị em đã có tình trạng khí trệ, huyết ứ, hoặc hàn khí tích tụ, sự vận động đột ngột này sẽ khiến khí huyết bị “tắc”, sinh ra đau âm ỉ.

Nhiều chị em có cơ địa hàn, thường xuyên lạnh bụng, lạnh chân tay, kinh nguyệt không đều. Bác Hà gặp không ít trường hợp như vậy. Khi quan hệ xong, hàn tà xâm nhập sâu hơn vào tử cung, làm co thắt, từ đó gây đau. Đây là biểu hiện Đông y gọi là “hàn ngưng huyết trệ”.

Một nguyên nhân khác, theo Bác Hà, là do can khí uất kết. Chị em căng thẳng kéo dài, áp lực công việc, chuyện gia đình, cảm xúc bị dồn nén sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tạng Can. Can khí không thông thì huyết không hành, dễ gây đau vùng bụng dưới, đặc biệt rõ rệt sau quan hệ.

Ngoài ra, nếu chị em đã có viêm nhiễm phụ khoa tiềm ẩn như viêm phần phụ, viêm cổ tử cung, u xơ tử cung ở giai đoạn đầu, Đông y nhìn nhận đây là tình trạng “thấp nhiệt” hoặc “huyết ứ” tích tụ lâu ngày. Khi có tác động cơ học từ quan hệ, vùng tổn thương bị kích thích, gây đau âm ỉ kéo dài vài giờ.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng không nên chỉ nhìn vào cơn đau đơn lẻ. Chị em cần quan sát toàn bộ các biểu hiện đi kèm để nhận diện đúng vấn đề. Thường gặp nhất là cảm giác nặng tức vùng bụng dưới, đau lâm râm chứ không quặn dữ. Có chị em mô tả cảm giác như “tức tức”, “âm ỉ khó chịu”.

Một số trường hợp kèm theo khí hư ra nhiều, màu vàng, xanh hoặc có mùi hôi, theo Bác Hà đây là dấu hiệu thấp nhiệt ở hạ tiêu, thường liên quan đến viêm nhiễm phụ khoa. Có chị em lại thấy kinh nguyệt thất thường, lúc sớm lúc muộn, đau bụng kinh nhiều hơn trước, điều này phản ánh khí huyết đã bắt đầu rối loạn.

Bác Hà cũng gặp những cháu trẻ tuổi, chưa sinh nở, nhưng sau quan hệ thường mệt mỏi, lưng đau, bụng dưới nặng nề. Đông y cho rằng đây là biểu hiện thận khí suy, cơ thể chưa đủ khỏe để phục hồi nhanh sau sinh hoạt vợ chồng.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Ở góc độ Đông y, Bác Hà luôn ưu tiên điều chỉnh từ gốc rễ là khí huyết và tạng phủ. Trước hết, chị em cần chú ý giữ ấm vùng bụng dưới, đặc biệt sau quan hệ. Tránh nằm ngay trước quạt lạnh, không tắm nước lạnh khi cơ thể còn đang mệt.

Chế độ sinh hoạt cũng rất quan trọng. Bác Hà khuyên chị em nên điều độ trong quan hệ, không nên quá sức, nhất là khi cơ thể đang mệt mỏi, kinh nguyệt sắp đến hoặc vừa hết kinh. Ăn uống nên thiên về các thực phẩm ấm, dễ tiêu, giúp bổ huyết và hành khí như canh gừng, đậu đỏ, hạt sen, táo tàu.

Với những trường hợp đau lặp đi lặp lại, Bác Hà thường định hướng sử dụng các bài thuốc Đông y có tác dụng hoạt huyết, hành khí, ôn kinh, tán hàn. Việc dùng thuốc cần được gia giảm phù hợp với từng thể trạng, không nên tự ý dùng theo mách bảo.

Bác Hà cũng nhấn mạnh vai trò của tinh thần. Khi tâm lý thư thái, can khí được điều hòa, khí huyết tự nhiên lưu thông tốt hơn, từ đó giảm hẳn cảm giác đau sau quan hệ.

Nhận định của Bác Hà

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà khuyên chị em không nên chủ quan khi thấy cơ thể phát ra tín hiệu bất thường. Nếu tình trạng đau chỉ thoáng qua, không lặp lại, có thể theo dõi thêm và điều chỉnh sinh hoạt. Nhưng nếu đau kéo dài, kèm khí hư bất thường, rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi, thì nên đi kiểm tra sớm để xác định rõ nguyên nhân.

Ở góc nhìn Đông y, việc thăm khám không chỉ để phát hiện bệnh mà còn để hiểu rõ thể trạng, từ đó điều dưỡng phù hợp. Bác Hà luôn mong chị em biết lắng nghe cơ thể mình, yêu thương bản thân đúng cách, bởi sức khỏe phụ khoa chính là gốc rễ của sức khỏe và hạnh phúc gia đình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —