Bác Hà giải đáp máu kinh màu nâu đen ra ít nhưng kéo dài nhiều ngày là rối loạn nội tiết đơn thuần hay cảnh báo ứ huyết, bệnh lý tử cung tiềm ẩn cần can thiệp sớm

Theo Đông y, kinh nguyệt là sự biểu hiện trực tiếp của huyết, mà huyết lại chịu sự chi phối của can, tỳ, thận. Khi máu kinh có màu nâu đen, ra ít nhưng kéo dài, Bác Hà thường nghĩ nhiều đến tình trạng huyết hành không thông, có ứ trệ bên trong. Nội tiết có thể rối loạn, nhưng rối loạn nội tiết trong Đông y không tách rời khỏi khí huyết. Vì vậy, nếu chỉ nhìn hiện tượng bên ngoài mà bỏ qua căn nguyên bên trong thì rất dễ điều trị không triệt để.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Trong quá trình thăm khám, Bác Hà nhận thấy đa số chị em gặp tình trạng này đều có một hoặc nhiều yếu tố sau. Thứ nhất là khí trệ huyết ứ. Khi can khí uất kết do căng thẳng, suy nghĩ nhiều, lo âu kéo dài, khí không thông thì huyết cũng bị cản trở. Máu kinh không thoát ra hết trong những ngày đầu mà ứ lại, đến cuối kỳ mới ra lắt nhắt, màu sẫm nâu đen.

Thứ hai là hàn xâm nhập vào tử cung. Bác Hà gặp không ít cháu trẻ có thói quen uống nước lạnh, ăn đồ sống, ngồi điều hòa nhiều, nhất là trong ngày hành kinh. Hàn làm huyết ngưng trệ, máu bị “lạnh lại”, lưu thông kém nên màu sẫm và ra chậm, kéo dài.

Thứ ba là tỳ hư, huyết sinh không đủ. Tỳ yếu khiến việc sinh huyết kém, máu ít, lại không đủ lực để đẩy ra ngoài một cách dứt khoát. Vì vậy, kinh ra ít nhưng dây dưa nhiều ngày. Trong những trường hợp này, Bác Hà thường thấy chị em kèm theo mệt mỏi, ăn uống kém, bụng đầy trướng.

Ngoài ra, Đông y cũng không loại trừ khả năng đã có tổn thương thực thể ở tử cung như u xơ, lạc nội mạc tử cung. Những bệnh lý này dưới góc nhìn Đông y thường quy về huyết ứ lâu ngày, độc tà tích tụ. Bác Hà luôn nhấn mạnh: máu kinh bất thường kéo dài nhiều chu kỳ liên tiếp chính là lời “cảnh báo sớm” của cơ thể.

Các biểu hiện thường gặp đi kèm

Khi máu kinh màu nâu đen ra ít nhưng kéo dài, Bác Hà thường hỏi rất kỹ các biểu hiện đi kèm. Nhiều chị em than phiền đau âm ỉ vùng bụng dưới, cảm giác nặng bụng trước và sau kỳ kinh. Có người đau lưng, mỏi gối, đặc biệt rõ vào những ngày cuối kỳ kinh.

Một số trường hợp khác lại kèm theo khí hư bất thường, màu sẫm, mùi hôi nhẹ. Với những cháu trẻ, Bác Hà còn thấy hay cáu gắt, mất ngủ, da sạm, dễ nổi nám. Đây đều là biểu hiện của can khí uất, huyết không được nuôi dưỡng đầy đủ.

Bác Hà cũng lưu ý rằng, nếu tình trạng này kèm rong kinh kéo dài nhiều tháng, đau tăng dần, hoặc từng có tiền sử can thiệp tử cung, thì nguy cơ bệnh lý tiềm ẩn càng cao và tuyệt đối không nên chủ quan.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Với Đông y, điều quan trọng nhất là điều hòa khí huyết và xử lý gốc rễ. Bác Hà luôn khuyên chị em trước hết phải ổn định tinh thần. Ít ai ngờ rằng stress kéo dài lại là “thủ phạm” hàng đầu gây khí trệ huyết ứ. Ngủ đủ, thư giãn, vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

Về ăn uống, Bác Hà thường dặn cháu và chị em tránh đồ lạnh, sống, nhiều dầu mỡ trong suốt chu kỳ. Nên ưu tiên các món ấm nóng, dễ tiêu, giúp kiện tỳ, dưỡng huyết. Việc giữ ấm vùng bụng dưới, đặc biệt trong ngày kinh, là điều rất quan trọng nhưng hay bị bỏ qua.

Trong điều trị, Đông y có nhiều phương pháp như dùng thảo dược hoạt huyết, hóa ứ, bổ huyết, kết hợp điều can, kiện tỳ. Tuy nhiên, Bác Hà nhấn mạnh rằng mỗi người một cơ địa, một căn nguyên khác nhau. Không nên tự ý dùng thuốc theo truyền miệng vì có thể làm tình trạng rối loạn nặng hơn.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà muốn nhắn nhủ chị em rằng, nếu tình trạng này chỉ xảy ra thoáng qua một chu kỳ do mệt mỏi, thay đổi sinh hoạt thì có thể theo dõi thêm. Nhưng nếu lặp lại nhiều tháng liền, hoặc ngày càng kéo dài, kèm đau và mệt mỏi, thì đó là lúc cần thăm khám nghiêm túc.

Đừng chờ đến khi bệnh nặng mới tìm cách chữa. Đông y coi trọng phòng bệnh hơn chữa bệnh, điều chỉnh sớm sẽ giúp cơ thể tự cân bằng lại, tránh biến chứng về sau. Bác Hà luôn mong chị em lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn, đừng xem nhẹ những thay đổi nhỏ của kinh nguyệt.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —