Bác Hà giải đáp: Tỳ suy – Thận hư: Chuỗi tổn thương âm thầm khiến chị em khó đậu thai

Chị em thân mến, với những trường hợp ăn uống thất thường, hay dùng đồ lạnh và mong con chưa thành, bác Hà không nhìn đây là một vấn đề riêng lẻ. Trong Đông y, đó là cả một chuỗi rối loạn bắt đầu từ Tỳ, lan sang Thận, rồi ảnh hưởng trực tiếp đến tử cung và khả năng thụ thai. Nếu không nhìn đúng gốc, chị em càng lo lắng thì cơ thể lại càng suy yếu.

Tỳ trong Đông y không chỉ là tiêu hóa

Nhiều chị em nghĩ Tỳ chỉ liên quan đến ăn uống, đầy bụng hay tiêu hóa kém. Nhưng với Đông y, Tỳ là hậu thiên chi bản – tức là gốc rễ nuôi sống toàn bộ cơ thể sau khi sinh ra. Bác Hà vẫn luôn nhấn mạnh: “Tỳ là nơi sinh khí huyết, khí huyết có đầy thì tử cung mới đủ lực để nuôi dưỡng mầm sống”.

Khi Tỳ khỏe:

• Thức ăn được chuyển hóa thành khí và huyết tốt
• Huyết đi nuôi buồng trứng, tử cung đầy đủ
• Kinh nguyệt đều, sắc kinh tươi, nền nội tiết ổn định

Ngược lại, khi Tỳ suy, toàn bộ quá trình này bị gián đoạn. Bác Hà gặp rất nhiều chị em dáng người không hề gầy yếu, nhưng bên trong lại là Tỳ hư – thấp trệ – khí huyết kém chất lượng.

Ăn uống thất thường và đồ lạnh làm Tỳ suy ra sao?

Tỳ thuộc Thổ, sợ nhất là hàn và ẩm. Khi chị em ăn uống thất thường, bữa đói bữa no, hoặc thường xuyên dùng đồ lạnh, Tỳ bị “đóng băng” dần dần. Ban đầu chỉ là mệt sau ăn, đầy bụng nhẹ. Nhưng lâu ngày, Tỳ mất khả năng vận hóa, sinh ra thấp và đàm.

Bác Hà nhận thấy một điểm rất quan trọng: “Tỳ suy không ồn ào, nhưng hậu quả thì kéo dài”. Chị em có thể thấy:

• Cơ thể nặng nề, uể oải, dễ buồn ngủ
• Da tái, sắc mặt xám
• Kinh nguyệt thất thường, có khi kéo dài, có khi thưa
• Khí hư nhiều, loãng, cảm giác lạnh bụng dưới

Đây chính là dấu hiệu cho thấy Tỳ đã yếu từ lâu mà chị em chưa để ý.

Tỳ yếu vì sao kéo theo Thận suy?

Trong Đông y có mối quan hệ rất chặt chẽ giữa Tỳ và Thận. Tỳ sinh khí huyết – Thận tàng tinh. Khí huyết từ Tỳ chính là nguồn “nguyên liệu” để Thận duy trì chức năng sinh sản.

Bác Hà thường ví thế này cho chị em dễ hiểu: “Tỳ giống như nhà bếp, Thận giống như kho chứa. Bếp không nấu ra được đồ ăn thì kho cũng dần trống rỗng”.

Khi Tỳ suy:

• Khí huyết sinh ra ít và yếu
• Thận không được nuôi dưỡng đầy đủ
• Tinh huyết suy giảm, ảnh hưởng rụng trứng và chất lượng trứng

Lúc này, dù chị em có dùng nhiều biện pháp bổ Thận mà không kiện Tỳ, hiệu quả cũng rất hạn chế. Đây là điều bác Hà luôn trăn trở khi gặp các ca hiếm muộn kéo dài.

Tử cung lạnh – hậu quả cuối cùng của Tỳ Thận suy

Tỳ hư sinh thấp, Thận hư sinh hàn. Hai yếu tố này hội tụ lại sẽ đi thẳng xuống vùng hạ tiêu, nơi tử cung cư trú. Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em tử cung lạnh nhưng không hề có triệu chứng đau dữ dội, nên dễ chủ quan.

Tử cung lạnh thường biểu hiện:

• Bụng dưới lạnh, sờ vào thấy mát
• Kinh đau âm ỉ, thích chườm ấm
• Máu kinh sẫm màu, có cục
• Khó đậu thai hoặc dễ sảy sớm

Bác Hà luôn nói với chị em rằng: “Tử cung cũng như mảnh đất gieo hạt, đất lạnh thì hạt khó nảy mầm”.

Điều chỉnh từ gốc theo góc nhìn của bác Hà

Muốn cải thiện khả năng thụ thai, bác Hà không khuyên chị em vội vàng dùng thuốc, mà trước hết cần chỉnh lại nền tảng.

Nuôi Tỳ trước, rồi mới dưỡng Thận
Ăn chín, uống ấm, ưu tiên cháo, canh, món hầm. Mỗi bữa ăn là một lần bồi dưỡng Tỳ. Bác Hà thấy nhiều chị em chỉ sau vài tháng ăn uống đúng, kinh nguyệt đã thay đổi rõ rệt.

Tránh hàn để giữ ấm tử cung
Không chỉ tránh đồ lạnh, mà còn tránh để bụng dưới, thắt lưng bị nhiễm lạnh. Đặc biệt là buổi tối và khi ngủ.

Sinh hoạt điều độ để giữ tinh huyết
Ngủ đủ, tránh thức khuya kéo dài. Đông y cho rằng thức khuya hao Thận tinh, mà Thận tinh lại là gốc của sinh sản.

Giữ tâm lý ổn định
Lo nghĩ nhiều làm Can uất, Can uất lại khắc Tỳ. Đây là vòng luẩn quẩn mà rất nhiều chị em mong con đang mắc phải. Bác Hà luôn đồng cảm và nhắc chị em học cách buông bớt áp lực.

Lời chia sẻ từ bác Hà

Khó có thai không phải là lỗi của chị em. Phần lớn là do cơ thể đã suy yếu âm thầm trong nhiều năm. Khi chị em hiểu và quay về chăm sóc Tỳ – Thận đúng cách, cơ thể sẽ tự điều chỉnh lại theo hướng thuận lợi cho việc mang thai.

Bác Hà tin rằng, mỗi chị em đều có khả năng làm mẹ, chỉ là cần được dẫn đúng đường và đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng lại gốc rễ bên trong.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —