Bác Hà giải đáp u nang buồng trứng khi đang mong con nên ưu tiên theo dõi hay phẫu thuật và tiêu chí nào giúp mổ không làm giảm dự trữ buồng trứng

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em đang mong con nhưng phát hiện u nang buồng trứng, tâm trạng lo lắng xen lẫn hoang mang: theo dõi hay nên mổ ngay, mổ rồi liệu còn khả năng sinh con không, dự trữ buồng trứng có bị ảnh hưởng không. Đây không phải là câu hỏi đơn giản, bởi mỗi cơ thể là một “tiểu vũ trụ” riêng, không thể áp một quyết định chung cho tất cả. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn cho rằng: hiểu đúng bản chất của u nang, hiểu đúng thể trạng của mình thì mới chọn được con đường an toàn nhất cho hành trình làm mẹ.

Trong Đông y, buồng trứng không chỉ là một cơ quan giải phẫu, mà còn gắn chặt với thận khí, can huyết và sự điều hòa của xung – nhâm. Vì vậy, khi nói đến u nang buồng trứng ở người đang mong con, Bác Hà không chỉ nhìn vào kích thước khối u, mà còn nhìn vào “gốc rễ” là khí huyết đang vận hành ra sao trong cơ thể cháu.

Vì sao phụ nữ mong con lại dễ phát hiện u nang buồng trứng?

Theo nhận định của Bác Hà, đa số chị em chỉ đi khám kỹ khi chuẩn bị mang thai hoặc đã mong con một thời gian chưa có kết quả. Lúc này, u nang buồng trứng mới “lộ diện”, chứ không hẳn là nó vừa mới hình thành. Đông y gọi tình trạng này là đàm thấp, huyết ứ tích tụ lâu ngày.

Nguyên nhân sâu xa thường bắt nguồn từ can khí uất kết do stress kéo dài, ăn uống thất thường, thức khuya nhiều; thận khí suy khiến chức năng sinh sản yếu đi; khí huyết không thông thì sinh ra ứ trệ, lâu ngày kết lại thành nang. Bác Hà gặp không ít cháu còn rất trẻ, nhưng sinh hoạt đảo lộn, áp lực công việc lớn, dẫn đến kinh nguyệt rối loạn và u nang hình thành lúc nào không hay.

Vì vậy, nếu chỉ nhìn u nang như một “khối u cần cắt bỏ”, theo Bác Hà là chưa đủ. Quan trọng là phải hỏi: vì sao cơ thể lại sinh ra u nang đó.

Những biểu hiện thường gặp của u nang buồng trứng khi đang mong con

Không phải chị em nào có u nang cũng có triệu chứng rầm rộ. Nhiều trường hợp Bác Hà thăm khám, cháu hoàn toàn không đau, chỉ thấy khó có thai. Tuy nhiên, một số biểu hiện thường gặp mà chị em cần lưu ý gồm:

Kinh nguyệt không đều, có thể chậm kinh, rong kinh hoặc lượng kinh lúc nhiều lúc ít. Cảm giác tức nặng vùng hạ vị, nhất là trước kỳ kinh. Một số chị em thấy bụng dưới căng trướng, đầy hơi, mệt mỏi kéo dài. Có cháu còn đau âm ỉ vùng thắt lưng, lạnh bụng, sợ lạnh – đây là dấu hiệu thận dương hư theo Đông y.

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, triệu chứng dù nhẹ cũng là tiếng “cầu cứu” của cơ thể. Đừng đợi đến khi u nang to lên mới cuống cuồng tìm cách xử lý.

Nên ưu tiên theo dõi hay phẫu thuật khi có u nang buồng trứng?

Đây là câu hỏi mà Bác Hà nhận được nhiều nhất. Dưới góc nhìn Đông y kết hợp thực tế lâm sàng, không phải cứ có u nang là phải mổ, nhất là với chị em đang mong con.

Nếu u nang kích thước nhỏ, dạng cơ năng, không có dấu hiệu xoắn, vỡ hay nghi ngờ ác tính, Bác Hà thường thiên về hướng theo dõi và điều chỉnh cơ thể. Bởi nhiều u nang là hệ quả của rối loạn nội tiết tạm thời, khi khí huyết được điều hòa thì nang có thể tự tiêu hoặc nhỏ dần.

Ngược lại, nếu u nang lớn, phát triển nhanh, gây đau nhiều, ảnh hưởng đến buồng trứng hoặc có nguy cơ biến chứng, thì phẫu thuật là điều không thể tránh. Tuy nhiên, Bác Hà luôn nhấn mạnh: mổ khi thật sự cần và mổ đúng cách.

Tiêu chí giúp phẫu thuật không làm giảm dự trữ buồng trứng

Bác Hà hiểu nỗi lo lớn nhất của chị em là sau mổ, buồng trứng yếu đi, khó mang thai hơn. Thực tế, điều này phụ thuộc rất nhiều vào chỉ định và kỹ thuật mổ.

Thứ nhất, chỉ mổ khi thật sự cần thiết, tránh mổ sớm hoặc mổ lặp đi lặp lại. Mỗi lần can thiệp là một lần tổn thương khí huyết của buồng trứng.

Thứ hai, ưu tiên kỹ thuật bảo tồn mô buồng trứng tối đa. Lấy nang nhưng giữ lại phần mô lành, tránh đốt điện quá nhiều làm “cháy” buồng trứng – điều mà Bác Hà thường gọi là “hao thận khí sau mổ”.

Thứ ba, chăm sóc và phục hồi sau mổ cực kỳ quan trọng. Theo Đông y, sau phẫu thuật là thời điểm khí huyết suy yếu nhất. Nếu không được bồi bổ đúng cách, buồng trứng khó phục hồi dự trữ noãn.

Cách cải thiện và hỗ trợ khả năng sinh sản theo Đông y

Bác Hà luôn nói với chị em rằng: dù theo dõi hay đã mổ, việc điều chỉnh cơ thể từ bên trong vẫn là then chốt. Đông y tập trung vào bổ thận, dưỡng huyết, sơ can, hóa đàm.

Chị em cần giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài. Ăn uống ấm nóng, hạn chế đồ lạnh, đồ ngọt béo sinh đàm. Ngủ đủ giấc để thận khí được phục hồi. Một số bài thuốc và phương pháp Đông y phù hợp có thể giúp điều hòa kinh nguyệt, cải thiện chất lượng trứng và làm nền tảng tốt cho việc thụ thai.

Quan trọng hơn cả, Bác Hà luôn đồng hành và theo sát từng giai đoạn, bởi mỗi người có một thể trạng khác nhau, không thể dùng một đơn thuốc cho tất cả.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà mong chị em nhớ rằng, đừng quá hoảng loạn khi nghe đến hai chữ “u nang”. Hãy thăm khám định kỳ, lắng nghe cơ thể và chọn hướng điều trị phù hợp với thể trạng của mình. Đừng tự ý dùng thuốc, cũng đừng vội vàng quyết định mổ khi chưa có chỉ định rõ ràng.

Với Đông y, điều trị là một quá trình, cần sự kiên nhẫn và tin tưởng. Bác Hà luôn tin rằng, khi khí huyết được điều hòa, thận khí được bồi bổ, thì khả năng làm mẹ sẽ dần mở ra một cách tự nhiên và bền vững.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —