Bác Hà giải đáp: Huyệt Thái Khích tác động ù tai, đau lưng, tiểu tiện và nguy cơ hư hỏa

Ù tai kéo dài, đau lưng âm ỉ, tiểu tiện bất thường và cảm giác bốc hỏa trong người là những vấn đề Bác Hà gặp rất nhiều ở chị em sau tuổi 30, đặc biệt là giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh. Không ít chị em thắc mắc vì sao chỉ tác động vào một huyệt nhỏ ở bàn chân – huyệt Thái Khích – lại có thể ảnh hưởng đến tai, lưng, thận và cả tình trạng hư hỏa. Dưới góc nhìn Đông y, đây không phải điều ngẫu nhiên mà hoàn toàn có cơ sở lý luận chặt chẽ.

Huyệt Thái Khích và mối liên hệ mật thiết với thận – tai – lưng

Huyệt Thái Khích là huyệt Nguyên của kinh Thận, nằm ở chỗ lõm giữa mắt cá trong và gân gót chân. Trong Đông y, “Thận khai khiếu ra tai”, “Thận chủ cốt tủy”, “Thận chủ nhị tiện”. Vì vậy, mọi rối loạn ở tai, cột sống thắt lưng hay tiểu tiện đều có liên hệ mật thiết đến tạng Thận.

Theo nhận định của Bác Hà, khi chị em xuất hiện ù tai kéo dài, nghe kém, đau lưng mỏi gối, tiểu đêm nhiều lần hoặc tiểu không kiểm soát, thì gốc rễ thường nằm ở Thận khí suy hoặc Thận âm hư. Huyệt Thái Khích chính là “cửa ngõ” để điều chỉnh khí huyết của kinh Thận, từ đó tác động sâu đến toàn bộ cơ thể.

Không phải ngẫu nhiên mà trong nhiều phác đồ điều trị Đông y, Bác Hà thường kết hợp day bấm huyệt Thái Khích cùng các bài thuốc bổ thận âm hoặc ôn thận dương tùy thể bệnh. Việc tác động đúng cách sẽ giúp điều hòa âm dương của thận, cải thiện dần các triệu chứng khó chịu.

Vì sao ù tai, đau lưng, tiểu tiện rối loạn lại liên quan đến hư hỏa?

Trong Đông y, “hư hỏa” thường xuất phát từ Thận âm hư. Khi âm dịch suy giảm, không đủ để chế ước dương khí, dương khí bốc lên sinh ra hỏa. Hỏa này không phải thực hỏa do nhiệt tà xâm nhập, mà là hỏa do cơ thể thiếu âm để cân bằng.

Bác Hà gặp rất nhiều chị em than phiền về tình trạng:

• Ù tai như tiếng ve kêu, nhất là về đêm.
• Đau lưng âm ỉ, mỏi gối, cảm giác yếu sức.
• Tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu vàng, lượng ít.
• Nóng trong người, bốc hỏa, khô miệng, mất ngủ.

Theo nhận định của Bác Hà, đây là biểu hiện điển hình của Thận âm hư sinh hư hỏa. Khi Thận âm không đủ nuôi dưỡng tai, tai sẽ phát sinh ù. Khi thận tinh suy, lưng – vốn là “phủ của thận” – sẽ đau mỏi. Khi thận khí không vững, chức năng khí hóa bàng quang rối loạn, dẫn đến tiểu tiện bất thường.

Việc day bấm huyệt Thái Khích trong trường hợp này có tác dụng bổ thận âm, tiềm dương, giáng hỏa. Tuy nhiên, nếu chị em tự ý day ấn quá mạnh hoặc tác động sai thể bệnh, có thể làm hao tổn thêm chính khí, khiến hư hỏa nặng hơn. Đây là điều Bác Hà luôn lưu ý.

Các biểu hiện thường gặp khi huyệt Thái Khích “phản ánh” tình trạng thận hư

Khi ấn vào huyệt Thái Khích, nếu chị em thấy đau tức nhiều, lan lên mắt cá hoặc dọc cẳng chân, đó thường là dấu hiệu kinh Thận đang ứ trệ hoặc suy yếu. Bác Hà thường xem đây như một “điểm báo động” của cơ thể.

Những biểu hiện thường đi kèm gồm:

• Ù tai kéo dài, nghe kém, dễ chóng mặt.
• Đau lưng dưới, đặc biệt khi đứng lâu hoặc thay đổi thời tiết.
• Tiểu đêm nhiều, tiểu són, tiểu không hết.
• Tóc rụng nhiều, da khô, sắc mặt sạm.
• Mất ngủ, hay mộng mị, lòng bàn tay bàn chân nóng.

Theo kinh nghiệm điều trị của Bác Hà, nếu chỉ xử lý triệu chứng ở tai hoặc lưng mà không điều chỉnh tận gốc thận khí, bệnh rất dễ tái phát. Đông y luôn chú trọng “trị bản” – tức là xử lý căn nguyên trước, rồi mới “trị tiêu” – tức là làm giảm triệu chứng.

Cách cải thiện từ góc nhìn Đông y

Trước hết, chị em cần xác định rõ mình thuộc thể Thận âm hư hay Thận dương hư. Bác Hà nhấn mạnh, không phải ai ù tai cũng giống nhau. Có người ù tai kèm sợ lạnh, chân tay lạnh – đó là thiên về dương hư. Có người ù tai kèm nóng trong, bốc hỏa – đó là thiên về âm hư.

Với trường hợp Thận âm hư sinh hư hỏa, Bác Hà thường định hướng:

• Day bấm nhẹ huyệt Thái Khích mỗi ngày 1–2 lần, mỗi lần 2–3 phút, lực vừa phải.
• Kết hợp xoa ấm vùng thắt lưng để dưỡng thận.
• Sử dụng các vị thuốc bổ thận âm như thục địa, sơn thù, kỷ tử… theo chỉ định.
• Ngủ sớm trước 23h để bảo tồn thận tinh.

Bác Hà nhận thấy rằng, khi chị em kiên trì điều dưỡng trong 1–3 tháng, tình trạng ù tai và tiểu đêm cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, Đông y là quá trình điều chỉnh cân bằng, không thể nóng vội.

Lưu ý dành cho chị em khi tác động huyệt Thái Khích

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, huyệt Thái Khích tuy nhỏ nhưng liên quan trực tiếp đến tạng Thận – một tạng vô cùng quan trọng. Vì vậy:

• Không day bấm quá mạnh, đặc biệt khi cơ thể đang suy nhược.
• Không tự ý kết hợp nhiều phương pháp khi chưa rõ thể bệnh.
• Phụ nữ đang mang thai nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi tác động huyệt.
• Khi ù tai kèm đau đầu dữ dội, huyết áp cao cần kiểm tra để loại trừ nguyên nhân khác.

Theo quan điểm của Bác Hà, điều quan trọng nhất không phải là tác động vào một huyệt, mà là nhìn nhận toàn diện cơ thể. Đông y coi con người là một chỉnh thể thống nhất. Khi thận được nuôi dưỡng đầy đủ, tai sẽ sáng, lưng sẽ vững, tiểu tiện sẽ điều hòa và hư hỏa tự nhiên lắng xuống.

Chị em đừng chủ quan với những dấu hiệu tưởng chừng nhỏ. Cơ thể luôn gửi tín hiệu trước khi bệnh tiến triển nặng. Lắng nghe và điều chỉnh sớm chính là cách bảo vệ sức khỏe bền vững nhất.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —