Bác Hà giải đáp huyệt Xung Dương điều hòa khí Vị, tránh ợ chua kéo dài

Ợ chua kéo dài, nóng rát thượng vị, đầy tức sau ăn là tình trạng Bác Hà gặp rất nhiều ở chị em trong quá trình thăm khám. Có người chịu đựng vài tháng, thậm chí vài năm, uống đủ loại thuốc mà vẫn tái đi tái lại. Theo quan điểm Đông y, đây không đơn thuần là “thừa axit” mà là biểu hiện của rối loạn khí cơ Tỳ Vị, trong đó huyệt Xung Dương có vai trò rất quan trọng trong việc điều hòa khí Vị, giáng nghịch, giảm ợ chua.

Nguyên nhân gây ợ chua kéo dài dưới góc nhìn Đông y

Đông y cho rằng Vị chủ thu nạp và giáng trọc. Khi khí Vị thuận thì thức ăn được tiêu hóa, trọc khí được giáng xuống. Khi khí Vị nghịch lên trên sẽ gây ợ hơi, ợ chua, nóng rát cổ họng.

Bác Hà nhận thấy phần lớn chị em bị ợ chua kéo dài rơi vào các thể bệnh sau:

Vị nhiệt tích tụ: Do ăn nhiều đồ cay nóng, chiên rán, uống rượu bia, thức khuya. Nhiệt làm tổn thương tân dịch, Vị khí bị nung đốt mà bốc ngược lên trên.

Can khí phạm Vị: Căng thẳng, lo âu, suy nghĩ nhiều khiến Can mất điều đạt, uất kết, xung khắc sang Vị làm khí nghịch. Bác Hà gặp rất nhiều chị em làm việc áp lực cao, ợ chua nặng hơn mỗi khi stress.

Tỳ Vị hư yếu: Ăn uống thất thường, giảm cân quá mức, sau sinh hoặc cơ thể suy nhược khiến Tỳ không vận hóa tốt, thức ăn đình trệ sinh trệ khí, khí nghịch sinh ợ.

Trong tất cả các thể trên, điểm chung là khí Vị không được điều hòa. Và đây chính là lý do vì sao huyệt Xung Dương lại có ý nghĩa quan trọng.

Huyệt Xung Dương và vai trò điều hòa khí Vị

Huyệt Xung Dương thuộc kinh Vị, nằm ở mu bàn chân, chỗ lõm giữa xương bàn chân thứ hai và thứ ba, nơi có thể bắt được mạch đập của động mạch mu chân.

Theo lý luận kinh lạc, kinh Vị đi từ mặt, xuống ngực bụng và xuống chân. Huyệt Xung Dương là Nguyên huyệt của kinh Vị, có tác dụng điều hòa toàn bộ khí huyết của kinh này. Khi kích thích đúng cách, huyệt giúp:

• Giáng nghịch khí Vị, giảm ợ chua, ợ hơi.
• Thanh nhiệt ở Vị.
• Cải thiện đầy trướng, khó tiêu.
• Hỗ trợ giảm đau vùng thượng vị.

Bác Hà thường giải thích với chị em rằng: khi khí Vị bị “bốc ngược”, ta cần một điểm để “kéo” khí xuống. Xung Dương chính là một trong những điểm then chốt giúp điều hòa cơ chế này.

Biểu hiện thường gặp ở chị em bị rối loạn khí Vị

Qua thực tế thăm khám, Bác Hà nhận thấy chị em thường có các biểu hiện sau:

• Ợ chua nhiều lần trong ngày, nhất là sau ăn no.
• Nóng rát thượng vị, có thể lan lên cổ họng.
• Đầy bụng, chướng hơi.
• Miệng đắng hoặc chua.
• Dễ tái phát khi căng thẳng.

Nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây viêm thực quản, tổn thương niêm mạc dạ dày. Nhưng Bác Hà nhấn mạnh: gốc rễ vẫn là sự mất cân bằng khí cơ. Nếu chỉ ức chế axit mà không điều chỉnh khí Vị, bệnh rất dễ tái phát.

Cách cải thiện ợ chua nhờ tác động huyệt Xung Dương

Xác định vị trí huyệt: Chị em sờ mu bàn chân, tìm chỗ lõm giữa xương bàn chân thứ hai và thứ ba, nơi có mạch đập rõ.

Cách day bấm:

• Dùng ngón tay cái ấn giữ huyệt với lực vừa phải.
• Day tròn trong 1–2 phút, đến khi có cảm giác tức nhẹ.
• Thực hiện 2–3 lần mỗi ngày, đặc biệt sau bữa ăn.

Bác Hà thường hướng dẫn chị em kết hợp thêm huyệt Nội Quan và Túc Tam Lý để tăng hiệu quả giáng nghịch và kiện Tỳ Vị.

Bên cạnh bấm huyệt, việc điều chỉnh ăn uống là bắt buộc. Bác Hà luôn khuyên chị em:

• Ăn đúng giờ, không bỏ bữa.
• Hạn chế đồ cay nóng, chua, cà phê.
• Không nằm ngay sau ăn.
• Giữ tinh thần ổn định.

Bác Hà khẳng định rằng: nếu chỉ bấm huyệt mà không điều chỉnh lối sống thì hiệu quả sẽ không bền vững. Đông y luôn coi trọng sự toàn diện – điều hòa cả thân và tâm.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà đặc biệt lưu ý chị em những điểm sau:

• Không tự ý lạm dụng thuốc giảm tiết axit kéo dài.
• Nếu ợ chua kèm sụt cân, nôn ra máu, đau dữ dội cần đi khám chuyên khoa.
• Phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi day bấm mạnh.
• Kiên trì thực hiện ít nhất 2–4 tuần để đánh giá hiệu quả.

Qua nhiều năm điều trị, Bác Hà nhận thấy rằng những chị em hiểu rõ cơ thể mình, kiên trì điều chỉnh từ gốc thì bệnh cải thiện rõ rệt và ít tái phát. Đông y không chạy theo triệu chứng nhất thời mà hướng đến cân bằng lâu dài.

Ợ chua kéo dài khiến chị em mệt mỏi, khó chịu, ảnh hưởng chất lượng sống. Nhưng khi hiểu đúng nguyên nhân và biết cách điều hòa khí Vị, cơ thể sẽ dần trở lại trạng thái ổn định tự nhiên. Bác Hà luôn mong chị em lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn, đừng để những biểu hiện nhỏ kéo dài thành bệnh mạn tính.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —