Tiểu đường thai kỳ: Nỗi lo của chị em và chia sẻ từ Bác Hà

Chào chị em,

Trong suốt quá trình khám chữa bệnh, bác gặp rất nhiều trường hợp chị em hoang mang, lo lắng khi được chẩn đoán tiểu đường thai kỳ. Có người vừa cầm kết quả xét nghiệm vừa khóc, có người im lặng vì sợ ảnh hưởng tới thai nhi, và cũng không ít người chủ quan, không điều trị kịp thời dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc.

Hôm nay, bác viết bài này để chia sẻ cùng chị em về căn bệnh tiểu đường thai kỳ – một trong những tình trạng rối loạn chuyển hóa thường gặp ở phụ nữ mang thai. Qua bài viết này, bác mong chị em sẽ hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị an toàn, đặc biệt là vai trò hỗ trợ tuyệt vời của Y học cổ truyền trong hành trình vượt qua căn bệnh này.

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Định nghĩa và tầm quan trọng

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng đường huyết tăng cao được phát hiện lần đầu tiên trong thai kỳ, thường xuất hiện ở giai đoạn từ tuần thứ 24 đến 28. Nguyên nhân chủ yếu là do sự thay đổi nội tiết tố, khiến insulin hoạt động không hiệu quả, dẫn đến tích tụ glucose trong máu.

Chị em cần lưu ý rằng, dù tình trạng này có thể biến mất sau khi sinh, nhưng nếu không được kiểm soát tốt trong thai kỳ, nó có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Đối tượng có nguy cơ cao

• Phụ nữ mang thai trên 30 tuổi
• Có tiền sử gia đình bị tiểu đường
• Thừa cân, béo phì trước khi mang thai
• Từng sinh con nặng trên 4kg
• Tiền sử sảy thai, thai lưu không rõ nguyên nhân

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường thai kỳ

Triệu chứng thường gặp

Bác Hà muốn nhấn mạnh rằng, tiểu đường thai kỳ thường diễn tiến âm thầm, rất khó nhận biết nếu không xét nghiệm máu. Tuy nhiên, chị em có thể cảnh giác với một số biểu hiện như:

1. Khát nước liên tục, uống nhiều nhưng vẫn khô miệng
2. Đi tiểu nhiều, đặc biệt là về đêm
3. Luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải
4. Thị lực giảm, mờ mắt
5. Vùng kín dễ bị nhiễm nấm hoặc viêm

Nếu thấy xuất hiện những triệu chứng trên, chị em nên đi khám ngay để được làm xét nghiệm glucose huyết tương và nghiệm pháp dung nạp đường (OGTT) để chẩn đoán chính xác.

Thời điểm nên đi khám

Bác khuyên chị em nên thực hiện xét nghiệm tầm soát tiểu đường thai kỳ từ tuần 24 đến 28 của thai kỳ. Đây là giai đoạn hormone nhau thai bắt đầu ảnh hưởng mạnh đến quá trình chuyển hóa đường, dễ dẫn đến tình trạng kháng insulin.

Đối với những chị em có yếu tố nguy cơ cao, nên tầm soát sớm hơn – khoảng tuần thứ 12 đến 16 để phát hiện kịp thời và có hướng xử lý phù hợp.

Bác Hà chia sẻ: “Nhiều chị em vì chủ quan nên khi phát hiện tiểu đường thai kỳ thì đã quá muộn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi. Hãy lắng nghe cơ thể và đừng ngại đi khám khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.”

Nguyên nhân gây tiểu đường thai kỳ

Rối loạn nội tiết tố trong thai kỳ

Trong quá trình mang thai, cơ thể người mẹ sản sinh ra nhiều loại hormone giúp duy trì thai nhi. Một số hormone như estrogen, progesterone, cortisol… lại làm giảm hiệu quả hoạt động của insulin. Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng kháng insulin và gây ra tiểu đường thai kỳ.

Chế độ sinh hoạt, ăn uống không hợp lý

Chị em khi mang thai thường có xu hướng ăn nhiều để “bồi bổ cho con”, nhưng nếu không kiểm soát tốt lượng tinh bột, đường, chất béo và ít vận động sẽ khiến đường huyết tăng cao bất thường. Đây là yếu tố nguy cơ cao gây ra tiểu đường thai kỳ mà bác thường gặp ở các bệnh nhân.

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không?

Bác Hà hiểu rằng, khi nghe đến chẩn đoán tiểu đường thai kỳ, nhiều chị em cảm thấy hoang mang, thậm chí sợ hãi. Điều này là hoàn toàn dễ hiểu vì nếu không được kiểm soát đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là nhận thức đúng và chủ động trong việc điều trị, chăm sóc.

Biến chứng cho mẹ bầu

Tiểu đường thai kỳ có thể khiến chị em gặp phải các vấn đề như:

• Tăng nguy cơ tiền sản giật – một tình trạng nguy hiểm cần can thiệp y tế kịp thời
• Sinh non, chuyển dạ sớm hoặc cần sinh mổ do thai quá lớn
• Viêm nhiễm vùng kín, tăng nguy cơ nhiễm trùng sau sinh
• Khó kiểm soát cân nặng, tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 sau khi sinh

Ngoài ra, bác cũng từng gặp nhiều trường hợp mẹ bị mất nước, rối loạn điện giải, cơ thể suy nhược nghiêm trọng nếu không phát hiện sớm bệnh. Đó là lý do bác luôn nhấn mạnh việc tầm soát đường huyết định kỳ khi mang thai là vô cùng quan trọng.

Biến chứng cho thai nhi

Không chỉ ảnh hưởng đến mẹ, tiểu đường thai kỳ còn có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho thai nhi nếu không được kiểm soát tốt:

1. Thai phát triển quá lớn (macrosomia), dễ gây sang chấn khi sinh
2. Hạ đường huyết sơ sinh do tụy thai nhi tăng tiết insulin
3. Vàng da kéo dài hoặc suy hô hấp sau sinh
4. Tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường tuýp 2 ở trẻ khi lớn lên

Thậm chí, trong một số trường hợp hiếm gặp, thai nhi có thể bị dị tật bẩm sinh hoặc thai chết lưu mà không có dấu hiệu báo trước. Những rủi ro ấy thực sự rất đáng lo ngại nếu chị em không chủ động điều trị và kiểm soát từ sớm.

Cách kiểm soát và điều trị tiểu đường thai kỳ hiệu quả

Bác Hà khuyên rằng, chìa khóa quan trọng nhất để kiểm soát tiểu đường thai kỳ chính là sự chủ động của chị em từ thói quen ăn uống, sinh hoạt cho đến tâm lý. Với hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Y học cổ truyền, bác xin chia sẻ những phương pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả sau:

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Một chế độ dinh dưỡng khoa học, cân bằng giúp ổn định đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng. Những điểm cần lưu ý gồm:

• Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, ăn đúng giờ
• Hạn chế tinh bột đơn như bánh mì trắng, cơm trắng, đường
• Bổ sung nhiều chất xơ từ rau xanh, củ quả ít ngọt
• Uống đủ nước, tránh đồ ngọt và nước ép trái cây đóng hộp

Chị em có thể tham khảo thêm bài viết chế độ ăn cho mẹ bầu theo Y học cổ truyền để xây dựng thực đơn phù hợp.

Tập luyện và vận động phù hợp

Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga bầu, bài tập thở có tác dụng rất lớn trong việc giảm đường huyết. Tuy nhiên, chị em cần lưu ý:

• Tập đều đặn mỗi ngày khoảng 20–30 phút
• Tránh vận động mạnh hoặc các bài tập gây áp lực vùng bụng
• Tham khảo bác sĩ chuyên khoa trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động thể chất nào

Theo dõi đường huyết định kỳ

Việc theo dõi đường huyết hàng ngày sẽ giúp chị em kiểm soát được sự thay đổi của glucose trong máu và điều chỉnh kịp thời chế độ ăn hoặc dùng thuốc nếu cần. Bác khuyên nên đo đường huyết vào các thời điểm:

• Buổi sáng trước khi ăn
• 2 giờ sau mỗi bữa ăn

Với những chị em có chỉ số đường huyết cao liên tục, nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và hỗ trợ điều trị.

“Tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu chị em tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh.” – Bác sĩ Đỗ Thanh Hà