Đông y lý giải uống thuốc tránh thai nhiều có bị vô sinh không và cách dưỡng khí huyết phục hồi

Bác Hà đã gặp không ít trường hợp chị em tìm đến trong trạng thái lo âu vì đã trót dùng thuốc tránh thai quá lâu, giờ đây khi muốn có con thì mãi vẫn chưa thấy tin vui. Câu hỏi “uống thuốc tránh thai nhiều có bị vô sinh không” không đơn thuần là một thắc mắc y khoa, mà nó còn chứa đựng cả một nỗi niềm trăn trở của những người phụ nữ đang khao khát thiên chức làm mẹ.

Phân tích dưới góc nhìn đông y

Trong Đông y, khả năng sinh sản của người phụ nữ phụ thuộc mật thiết vào sự sung túc của Thận tinh, sự điều hòa của hai mạch Nhâm – Xung và sự lưu thông của khí huyết. Tử cung (Bào cung) chính là nơi tiếp nhận tinh cha huyết mẹ để hình thành thai nhi.

Việc sử dụng thuốc tránh thai trong thời gian dài, theo góc nhìn chuyên môn của Bác Hà, tác động trực tiếp đến sự cân bằng này. Thuốc tránh thai mang tính chất “ức chế” tự nhiên, từ đó có thể dẫn đến tình trạng Thận hư và Huyết hư. Khi Thận tinh bị suy giảm, “nguồn nhựa sống” để nuôi dưỡng bào cung không còn dồi dào, mạch Nhâm và mạch Xung (vốn được coi là bể của huyết) bị khô cạn, dẫn đến tình trạng kinh nguyệt ra ít hoặc thậm chí là vô kinh.

Ngoài ra, thuốc tránh thai lâu ngày dễ gây ra tình trạng khí trệ, huyết ứ. Khi khí huyết không lưu thông, tử cung trở nên “lạnh” và trì trệ, tạo nên một môi trường không thuận lợi cho việc thụ thai và nuôi dưỡng thai nhi.

Thực hư về nguy cơ vô sinh khi dùng thuốc tránh thai

Thực tế, không thể khẳng định chắc chắn 100% rằng cứ uống thuốc tránh thai là sẽ vô sinh. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc dùng quá kéo dài sẽ gây ra những hệ lụy không nhỏ. Đông y không nhìn nhận đây là một tổn thương thực thể ngay lập tức, mà là một sự suy kiệt dần dần về mặt công năng.

Khi các cơ quan như Tỳ (nơi sinh hóa khí huyết) và Thận (nơi chủ về sinh dục) bị suy yếu do tác động của thuốc, cơ thể sẽ mất đi khả năng tự điều chỉnh. Một số chị em khi dừng thuốc có thể gặp tình trạng “vô kinh thứ phát”, nghĩa là cơ thể quên mất cách vận hành chu kỳ tự nhiên. Nếu không được bồi bổ và điều đạt kịp thời để phục hồi lại Thận khí và làm đầy mạch Xung – Nhâm, khả năng thụ thai sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ứng dụng Đông y trong phục hồi khả năng sinh sản

Để giải quyết gốc rễ của vấn đề này, Bác Hà thường tập trung vào nguyên tắc: “Bổ thận, dưỡng huyết, điều kinh”. Mục tiêu là đánh thức lại chức năng tự nhiên của cơ thể thay vì cưỡng ép bằng các nội tiết tố nhân tạo.

Chị em có thể được chỉ định các bài thuốc quý giúp ôn ấm tử cung và bồi bổ thận dương. Các vị thuốc như Đỗ trọng, Tục đoạn giúp bổ thận, vững bền bào cung; Bạch truật giúp kiện tỳ, hóa thấp để khí huyết sinh hóa dồi dào. Với những trường hợp có biểu hiện huyết ứ, các vị thuốc như Đan sâm, Xích thược, Hương phụ sẽ được phối ngũ để hoạt huyết, hành khí, giúp thông kinh mạch.

Việc kết hợp châm cứu vào các huyệt đạo như Quan nguyên, Khí hải, Tam âm giao cũng rất hiệu quả trong việc thúc đẩy khí huyết dâng cao, nuôi dưỡng lại hệ thống sinh sản sau thời gian dài bị ức chế.

Những lưu ý quan trọng cho chị em

Nếu chị em đang có ý định mang thai sau một thời gian dài dùng thuốc tránh thai, lời khuyên chân thành của Bác Hà là hãy cho cơ thể thời gian để hồi phục. Tốt nhất là nên chuẩn bị sức khỏe trước ít nhất 6 tháng đến 1 năm.

Trong thời gian này, chị em cần chú ý chế độ ăn uống, tránh thực phẩm quá lạnh hoặc đồ chiên xào nhiều dầu mỡ vì dễ sinh đờm thấp, làm cản trở mạch đạo. Hãy giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng vì lo âu sẽ làm tổn thương tạng Tâm và Tỳ, khiến việc sinh hóa huyết dịch càng khó khăn hơn.

Quan trọng nhất, khi thấy kinh nguyệt có dấu hiệu bất thường như quá ít, quá thưa hoặc màu sắc biến đổi, hãy tìm đến những cơ sở y học cổ truyền uy tín để được thăm khám và điều chỉnh tạng phủ kịp thời, tránh để tình trạng suy kiệt kéo dài dẫn đến những hệ quả đáng tiếc trên hành trình tìm kiếm con yêu.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —