Bệnh viêm phụ khoa – Những chia sẻ từ bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Hơn 90% phụ nữ Việt Nam bị mắc bệnh viêm phụ khoa. Trong quá trình công tác của mình tôi đã chứng kiến nhiều chị em phụ nữ quá chủ quan, chưa điều trị bệnh đúng cách dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng như: Tắc vòi trứng, vô sinh, ung thư buồng trứng, ung thư cổ tử cung… Để giảm thiểu những nguy cơ trên, tôi sẽ cung cấp cho chị em và các bạn những thông tin tổng quan nhất về bệnh, những thói quen hình thành bệnh viêm phụ khoa và cách thức để giúp chị em phòng chữa bệnh. 

>>Xem thêm: Bác sĩ Đỗ Thanh Hà: Những giải thưởng từ cống hiến cho Y học cổ truyền

Hiểu về bệnh viêm phụ khoa 

Bệnh viêm phụ khoa là tất cả bệnh lý thuộc cơ quan sinh dục nữ như: Âm hộ, âm đạo, tử cung, cổ tử cung, trứng, buồng trứng … Ở người chưa quan hệ tình dục, tỷ lệ mắc bệnh viêm phụ khoa sẽ thấp hơn vì có màng trinh bảo vệ, ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn vào sâu bên trong. Vì thế phụ nữ đã có quan hệ tình dục nhất là trong thời kỳ mang bầu và sinh con sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Các cơ quan sinh dục nữ bạn cần nắm rõ
Cơ quan sinh dục nữ

Tùy vào bệnh, người mắc phải sẽ có những biểu hiện bệnh khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết bệnh viêm phụ khoa thường đi kèm các vấn đề: Huyết trắng, khí hư ra nhiều với màu sắc và tính chất bất thường (màu vàng, nâu, vàng xanh, loãng hoặc đặc như sữa chua…), có mùi hôi tanh, đau rát khi quan hệ, chảy máu âm đạo, đau bụng dữ dội ngày hành kinh… 

Bệnh viêm phụ khoa cần được xử lý kịp thời để ngăn ngừa các biến chứng hay bệnh lý nghiêm trọng hơn có thể xảy ra, đặc biệt là các bệnh lý về đường sinh sản như: vô sinh, ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng… và cũng để tránh ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần cũng như chất lượng sống.

Bệnh thường bắt đầu đơn giản, có thể đẩy lùi ngay khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên. Tuy nhiên, vì chủ quan và tâm lý e ngại nên hầu hết phụ nữ chỉ đến các cơ sở y tế khám chữa khi bệnh đã trở nặng, hoặc chuyển thành mãn tính. Đây chính là căn nguyên dẫn đến những câu chuyện đau lòng như: Cô gái tuổi đôi mươi mắc bệnh vô sinh, người mẹ trẻ mắc ung thư…

Nguyên nhân gây bệnh viêm phụ khoa 

Thường gặp ở khoảng 90% nữ giới, bệnh viêm phụ khoa thường bắt nguồn từ một số nguyên nhân: 

Vệ sinh vùng kín sai cách: Đây là nguyên nhân gây bệnh viêm phụ khoa thường gặp nhất ở chị em phụ nữ. Trong quá trình làm việc, tôi có hỏi bệnh nhân của mình về phương pháp vệ sinh họ thường áp dụng. Nhiều chị em có thói quen thụt rửa sâu, rửa vùng âm đạo liên tục vì nghĩ như vậy mới sạch, không có mùi hôi và phòng tránh được bệnh viêm nhiễm phụ khoa. Số khác thì lạm dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ mà không hiểu rằng sử dụng để vệ sinh vùng kín phụ nữ quá thường xuyên sẽ khiến cho niêm mạc âm đạo bị khô, đồng thời loại bỏ cả lợi khuẩn, phá vỡ sự cân bằng tự nhiên của âm đạo, làm tăng nguy cơ mắc bệnh. 

Lạm dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ là một trong những nguyên nhân dẫn tới bệnh phụ khoa
Lạm dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ là một trong những nguyên nhân dẫn tới bệnh phụ khoa

Lạm dụng thuốc kháng sinh: Nhiều phụ nữ có thói quen hễ bị bệnh viêm phụ khoa là tự ý mua và dùng thuốc kháng sinh, cả thuốc uống, thuốc đặt hoặc sử dụng các đơn thuốc cũ trước đây đã được khám và kê đơn nhưng không điều trị đúng nguyên nhân gây bệnh ở thời điểm hiện tại. Đây là quan điểm hoàn toàn sai lầm. Các bệnh viêm phụ khoa khác nhau có thể gặp do nhiều chủng vi khuẩn khác nhau gây ra. Mỗi chủng vi khuẩn lại cần một loại kháng sinh khác nhau đặc trị. Việc dùng kháng sinh không đúng chủng, không đủ và không theo lộ trình của bác sĩ không những không giúp chữa được bệnh viêm phụ khoa mà còn làm tiêu diệt vi khuẩn có lợi, khiến bệnh viêm phụ khoa ngày càng thêm trầm trọng. 

Quan hệ tình dục thiếu lành mạnh: Trong quá trình quan hệ, nếu không sử dụng biện pháp an toàn khi bạn tình mắc bệnh lây qua đường tình dục, phụ nữ có nguy cơ rất cao bị lây truyền bệnh. Mặt khác, nếu quan hệ tình dục thô bạo, không đúng tư thế rất dễ gây nên những vết trầy xước, sưng đau. Đây là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn gây hại phát triển, gây nên bệnh viêm phụ khoa. 

Nạo phá thai: Nạo phá thai tại các cơ không không uy tín, kém chất lượng với dụng cụ y tế lạc hậu, chưa được tiệt trùng kỹ lưỡng cũng là nguyên nhân gây nên bệnh viêm phụ khoa. Thêm nữa, sau nạo phá thai vùng kín bị tổn thương nên các loại vi khuẩn gây hại sẽ dễ dàng thâm nhập, phát triển và gây viêm nhiễm. Việc quan hệ tình dục quá sớm sau nạo phá thai cũng là nguyên nhân khiến cho âm đạo, tử cung dễ bị tổn thương và dễ mắc các bệnh viêm phụ khoa hơn bình thường. 

Do cơ địa: Một số người có cơ địa dễ bị mắc các loại nấm phụ khoa. Trường hợp khác những bệnh nhân bị tiểu đường, làm dụng thuốc miễn dịch cũng là nguyên nhân gây mắc bệnh.

Những biến chứng của Bệnh viêm phụ khoa

Khám phụ khoa là việc làm cần thiết, cần thực hiện định kỳ. Ở các nước phát triển, trung bình phụ nữ sẽ chủ động khám phụ khoa ít nhất 2 lần 1 năm. Tuy nhiên ở nước ta, phần vì kiến thức phụ khoa còn hạn chế, phần vì nhiều chị em ngại soi vùng kín và phải chờ đợi lâu khi đi khám ở các bệnh viện nên thường chỉ đi khám khi bệnh đã trở nên nghiêm trọng.

Bác sĩ Hà luôn khuyên bệnh nhân của mình khám sức khỏe sinh sản ít nhất 6 tháng 1 lần để phát hiện sớm nguy cơ bệnh
Bác sĩ Hà luôn khuyên bệnh nhân của mình khám sức khỏe sinh sản ít nhất 6 tháng 1 lần để phát hiện sớm nguy cơ bệnh

Do cấu tạo, các cơ quan phụ khoa thường có liên quan mật thiết với nhau. Và vì vậy, bệnh này có thể là nguyên nhân dẫn tới thêm bệnh khác. Ví dụ: Người bị viêm âm hộ nếu không khám và xử lý kịp thời, những loại vi khuẩn sẽ tiếp tục xâm nhập sâu vào vùng kín, gây bệnh viêm âm đạo, rồi viêm cổ tử cung.

Bệnh viêm phụ khoa có thể dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như:

Vô sinh: Đây là nỗi sợ hãi lớn nhất của chị em phụ nữ. Làm mẹ là thiên chức cao cả, thiêng liêng của mỗi con người, là nguồn vui mang đến hạnh phúc cho mọi gia đình. Vì chủ quan với bệnh viêm phụ khoa, nhiều phụ nữ không điều trị ngay khiến các bệnh viêm phụ khoa như: viêm âm đạo trở nên trầm trọng, dịch tiết đặc, nhiều, nhầy bít kín cổ tử cung, ngăn cản tinh trùng gặp trứng và gây nên tình trạng vô sinh.

Ung thư cổ tử cung: Thường dễ nhầm lẫn với các bệnh viêm phụ khoa thông thường bởi các biểu hiện như: Khí hư nhiều, rối loạn kinh nguyệt, đau bụng. Trường hợp khối u lớn có thể khiến bệnh nhân gặp tình trạng rong kinh kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi, suy nhược do mất máu quá nhiều. 

Viêm lộ tuyến cổ tử cung: Bệnh thường mắc ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, buồng trứng hoạt động mạnh hoặc do bẩm sinh, bắt nguồn từ viêm hoặc sang chấn rách cổ tử cung. Bệnh thường đi kèm các biểu hiện như: Xuất hiện khí hư, đau vùng âm hộ, nhất là khi đi lại. Viêm lộ tuyến cổ tử cung là bệnh lành tính nhưng lại dễ dàng tiến triển thành các bệnh viêm phụ khoa nguy hiểm, tiêu biểu có Ung thư cổ tử cung.

Giải pháp đẩy lùi bệnh viêm phụ khoa 

Hiện nay nhiều phương pháp đang được áp dụng hỗ trợ điều trị bệnh viêm phụ khoa, trong đó tiêu biểu nhất phải kể đến: Mẹo dân gian, Tây y và Đông y.

Sử dụng mẹo dân gian

Bị viêm phụ khoa, nhất là ở thể nhẹ, biện pháp đầu tiên mà hầu hết chị em nghĩ đến và áp dụng chính là mẹo dân gian. Theo cách này, chỉ cần rửa sạch và đun lên các loại lá: trà xanh, trầu không, húng quế, ngải cứu… là đã có ngay các loại thuốc dùng ngâm rửa.

Tôi đánh giá đây là biện pháp hiệu quả, nhưng chỉ nên áp dụng với các trường hợp bệnh nhân ngứa vùng kín (viêm âm hộ) ở thể nhẹ bởi biện pháp này chỉ có tác dụng bên ngoài. Nếu bệnh  nặng hơn, kèm theo đó là các triệu chứng như: Đau đớn, tê rát, chảy máu khi quan hệ, rong kinh… người bệnh cần đến các cơ sở y tế để khám và xử lý kịp thời.

Sử dụng Tây y

Tây y có lẽ là phương pháp được nhiều người áp dụng nhất. Tùy từng chứng bệnh khác nhau mà bác sĩ sẽ kê đơn cho phù hợp. Thông thường, các loại thuốc đặt và thuốc uống được kê đơn gồm có: Kháng sinh, kháng viêm, giảm đau, nội tiết tố.

Thuốc Tây y là phương pháp được nhiều người áp dụng trong điều trị bệnh viêm phụ khoa
Thuốc Tây y là phương pháp được nhiều người áp dụng trong điều trị bệnh viêm phụ khoa

Sử dụng các loại thuốc này, các triệu chứng đau rát sẽ giảm đi nhanh chóng. Tuy nhiên, như tôi đã chia sẻ ở trên, lạm dụng thuốc sẽ khiến các loại lợi khuẩn cũng bị tiêu diệt theo, gây mất cân bằng môi trường sinh dục, tạo điều kiện để tác nhân gây hại phát triển gây tái phát.

Y học cổ truyền

Người bệnh viêm âm đạo tìm đến Y học cổ truyền trước hết sẽ được khám theo “Tứ chẩn” gồm Vọng – Văn – Vấn Thiết sau đó tùy vào sức khỏe và tình trạng gặp phải bác sĩ sẽ kê đơn cho phù hợp. Các loại thảo dược thường được kê đơn bao gồm: Kháng sinh tự nhiên, thuốc bổ thận, kiện tỳ để xử lý tận gốc nguyên nhân gây bệnh, nâng cao đề kháng tự nhiên, ngăn nguy cơ tái phát.

Phương pháp này được đánh giá là an toàn, lành tính, đem lại hiệu quả cao tuy nhiên tác động chậm vì vậy người bệnh cần kiên trì sử dụng.

Phương pháp Đông – Tây y kết hợp: Thành quả đúc kết từ 40 năm kinh nghiệm của tôi

Từng được đào tạo cả Đông và Tây y nên tôi hiểu về ưu nhược điểm mà cả hai phương pháp này đem lại. Học hỏi từ kinh nghiệm của các vị tiền bối đi trước, đồng thời thấy được băn khoăn của người bệnh trong mấy chục năm qua, tôi quyết định kết hợp cả hai trong để giải quyết bệnh. Cụ thể:

Việc xác định đúng bệnh luôn là yếu tố được ưu tiên hàng đầu, bởi vậy quá trình khám cho bệnh nhân, tôi thực hiện theo 4 bước:

Vọng chẩn: Nhìn để quan sát thần, sắc, hình thái, mặt, mũi, môi, lưỡi, hình dáng, tư thế, cử động…. của người bệnh để biết được tình hình bệnh tật bên trong cơ phản ánh ra bên ngoài. 

Văn chuẩn: Lắng nghe âm thanh từ thể trạng và ngửi để xác định tình trạng bệnh. Tuy nhiên, vì tính nhạy cảm của bệnh, việc xác định tình trạng bệnh thông qua khướu giác hiện được thay đổi bằng hỏi về các biểu hiện của bệnh nhân.

Vấn chẩn: Hỏi tình trạng bệnh nhân và người nhà về những điều liên quan, ví dụ như các phương pháp, loại thuốc từng sử dụng, thói quen vệ sinh, quan hệ tình dục…

Thiết chẩn: Dùng tay để ấn hoặc sờ nắn vào những bộ vị trên cơ thể người bệnh (Xúc chẩn) để tìm kiếm các dấu chứng bất thường hoặc để bắt mạch (Mạch chẩn).

>>Bài thuốc của bác sĩ Đỗ Thanh Hà: Những đánh giá từ cộng đồng mạng

Tôi luôn cố gắng khám và điều trị bệnh nhân bằng cái tâm của người thầy thuốc
Tôi luôn cố gắng khám và điều trị bệnh nhân bằng cái tâm của người thầy thuốc

Song song với đó, tôi căn cứ vào các kết quả khám lâm sàng Tây y và khám bằng mỏ vịt để quyết định kết quả chẩn đoán tình trạng bệnh nhân.

Dựa trên quả thăm khám, tôi tiếp tục áp dụng “Lý – Pháp – Phương – Dược” trong Đông y. Cụ thể:

  • Lý: Dùng Lý luận biện chứng để xác định đúng bệnh
  • Pháp: Đưa ra Phương pháp phù hợp. Trong điều trị bệnh Viêm phụ khoa nói chung thì “Thanh – Thấp – Nhiệt – Hạ – Tiêu” là pháp phổ biến nhất được các bác sĩ Đông y áp dụng. 
  • Phương: Lựa chọn Phương thuốc (bài thuốc) phù hợp với tình trạng và thể trạng của bệnh nhân
  • Dược: Chọn các Dược liệu sử dụng trong bài thuốc, gia giảm cho phù hợp với thể trạng và cơ địa của bệnh nhân.

Điểm yếu lớn nhất của Đông y là tác động chậm nên việc làm giảm các triệu chứng ngứa ngáy, khó chịu cần một thời gian để chờ “ngấm thuốc”. Bởi vậy, khắc phục tình trạng này, ở giai đoạn đầu tôi cho người bệnh sử dụng song song cả thuốc uống và thuốc đặt Tây y. Tác động kép từ việc này giúp diệt khuẩn, làm khô ráo vùng dưới, giúp người bệnh thấy thoải mái, dễ chịu hơn.

Tiếp theo đó, tôi sẽ cho sử dụng thuốc Đông y tác động vào căn nguyên và kiện tỳ, bổ thận (cơ quan chủ về nội tiết) do đó nâng cao sức đề kháng tự nhiên đem lại hiệu quả tối đa. 

Quá trình người bệnh sử dụng Tây y thường rất ngắn (từ 7 – 10 ngày) bởi vậy không mang theo tác dụng phụ cho người bệnh. Các loại thảo dược thiên nhiên tôi sử dụng cũng tuyệt đối an toàn, lành tính nên có thể sử dụng cho nhiều trường hợp, kể cả phụ nữ có thai, người mắc bệnh dạ dày, gan, thận.

Với một số trường hợp đặc biệt như bệnh nhân mắc bệnh viêm phụ khoa ở tuổi tiền mãn kinh, thay vì sử dụng các loại dược liệu làm khô ráo vùng dưới, bài thuốc sẽ được điều chỉnh để làm tăng nội tiết tố tự nhiên, làm ẩm vùng dưới khiến người bệnh thoải mái, tự tin và dễ chịu.

Cách phòng tránh bệnh viêm phụ khoa

Bệnh viêm phụ khoa chủ yếu hình thành bởi các nguyên nhân từ chế độ sinh hoạt, vệ sinh, dinh dưỡng hằng ngày. Vì vậy, cách phòng tránh hiệu quả nhất các nguy cơ của bệnh là cần thay đổi những thói quen sống không lành mạnh, cụ thể như: 

Quan hệ tình dục lành mạnh: Nên sử dụng bao cao su cho mỗi lần quan hệ, vệ sinh sạch sẽ cho cả hai người trước và sau quan hệ, tuân thủ chế độ một vợ – một chồng, tránh các quan hệ ngoài luồng hoặc quan hệ quá thô bạo nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh viêm phụ khoa.

Có chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý: Cuộc sống hiện đại với nhiều áp lực trong công việc, cuộc sống cũng khiến số lượng phụ nữ mắc bệnh viêm phụ khoa ngày càng gia tăng. Vì vậy, hãy tăng cường chế độ dinh dưỡng, đồng thời tập thể dục thường xuyên, nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế các nguyên nhân gây căng thẳng, stress sẽ giúp phòng ngừa hiệu quả các nguy cơ mắc bệnh viêm phụ khoa. 

Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý giúp giảm thiểu khả năng mắc bệnh phụ khoa
Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý giúp giảm thiểu khả năng mắc bệnh phụ khoa

Vệ sinh vùng kín sạch sẽ: Cần tắm rửa và thay quần lót thường xuyên (nhất là trong chu kỳ kinh nguyệt), vệ sinh âm hộ hằng ngày và sau mỗi lần đi tiểu, đi đại tiện bằng nước ấm, sạch. Giữ cho bộ phận sinh dục ngoài luôn khô, thoáng, tránh mặc các loại quần bó sát, chật chội. Sử dụng băng vệ sinh an toàn, thay băng 4 giờ/1 lần trong chu kỳ kinh nguyệt. 

Khám phụ khoa định kỳ: Phụ nữ nên thường xuyên thăm khám sức khỏe phụ khoa định kỳ ít nhất 6 tháng 1 lần, đặc biệt là phụ nữ đã có quan hệ, mang bầu và đang cho con bú để kịp thời phát hiện sớm các bệnh viêm phụ khoa. 

Bác sĩ Hà đã dành cả ngày nghỉ cuối tuần để ngồi viết xong bài viết rất sâu và chi tiết về bệnh viêm phụ khoa này. Với tâm niệm, mong muốn có thể giúp được cho nhiều chị em hiểu và lựa chọn phương pháp điều trị đúng, phù hợp, cũng như biết cách phòng tránh bệnh. Hơn nữa, có thể giúp chị em có sức khoẻ và chất lượng cuộc sống tốt, cũng để đáp lại sự yêu quý và danh hiệu do chính những bệnh nhân của mình dành tặng “Người trao hạnh phúc”.

Để được tư vấn và thăm khám bởi Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà, chị em vui lòng liên hệ:

Cơ sở Hà Nội:

  • Địa chỉ: Số 123 đường Hòang Ngân, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
  • Điện thoại tư vấn: (024) 7109 26680989 913 935  (có Zalo)

Cơ sở Hồ Chí Minh:

Tìm hiểu ngay:

Gần đây tôi có tham gia chương trình Sống khỏe mỗi ngày nhằm phổ cập và chia sẻ kiến thức về bệnh viêm phụ khoa, đồng thời đưa ra giải pháp giúp chị em giải quyết dứt điểm vấn đề này. Độc giả quan tâm vui lòng xem tại:

Ngày đăng: 22/08/2019 - Cập nhật lúc: 5:12 PM , 27/02/2020

ĐóngGần 40 năm làm nghề tôi chưa bao giờ ngừng học hỏi để mang lại hạnh phúc cho các chị em

Bệnh viêm phụ khoa – Những chia sẻ từ bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Thạc sĩ - Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

  • Giám đốc Trung tâm Sản phụ khoa Đông y Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Phụ - BV Y học cổ truyền Trung ương (14 năm giữ cương vị Trưởng khoa Phụ).
  • 40 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh về sản và phụ khoa bằng đông y

Liên hệ với tôi để được tư vấn 0989 913 935

Bình luận (120)

  1. Nguyễn Thị Lan Anh says: Trả lời

    tư vấn giúp em

    1. ThS. BS. Đỗ Thanh Hà says: Trả lời

      Cảm ơn bạn đã để lại thông tin. Tôi sẽ liên hệ lại để tư vấn cho bạn nhé!

  2. nguyễn thị thủy says: Trả lời

    Em 28 tuổi, mãi mới lập gia đình. Em đi khám phụ khoa thì kết quả em bị viêm âm đạo do nấm. Nhưng em đã tiến hành điều trị theo như hướng dẫn của bác sĩ trong bệnh viện tới 2 lần nhưng hiện tượng viêm vẫn còn. Mà bệnh của em nếu ko chữa dứt điểm thì sẽ rất khó khăn trong việc sinh nở. Thực sự bây giờ em đang rất sốt ruột chuyện con cái, bác sĩ tư vấn giúp em với ạ.

  3. Thái Thị Ngọc huyền says: Trả lời

    Em 28 tuổi, mãi mới lập gia đình. Em đi khám phụ khoa thì kết quả em bị viêm âm đạo do nấm. Nhưng em đã tiến hành điều trị theo như hướng dẫn của bác sĩ trong bệnh viện tới 2 lần nhưng hiện tượng viêm vẫn còn. Mà bệnh của em nếu ko chữa dứt điểm thì sẽ rất khó khăn trong việc sinh nở. Thực sự bây giờ em đang rất sốt ruột chuyện con cái, bác sĩ tư vấn giúp em với ạ.

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Tư vấn
Bạn cần tư vấn?