Bác Hà giải đáp: Ảnh lộ tuyến cổ tử cung nhìn thế nào thì đáng lo, có dấu hiệu gợi viêm/tiền ung thư không và khi nào cần làm PAP/HPV hay soi cổ tử cung ngay

Bác Hà gặp rất nhiều chị em cầm trên tay một tấm ảnh “soi cổ tử cung” hoặc ảnh chụp khi khám phụ khoa và hỏi đúng một điều: “Vùng đỏ đỏ quanh lỗ cổ tử cung này có đáng lo không? Có phải viêm nặng hay tiền ung thư không ạ?”. Bác Hà hiểu cảm giác sợ hãi ấy, vì cổ tử cung là “cánh cửa” quan trọng, chỉ cần nhìn thấy khác lạ là chị em dễ nghĩ ngay đến điều xấu nhất.

Cũng có chị em lại rơi vào mô típ khác: “Cháu không đau nhiều, chỉ khí hư dai dẳng và thỉnh thoảng ra máu sau quan hệ, nhưng nhìn ảnh thấy lộ tuyến rộng quá…”. Bác Hà nói thật: ảnh có thể gợi ý, nhưng không thể “kết luận” thay cho khám, xét nghiệm PAP/HPV và đôi khi là soi cổ tử cung đúng kỹ thuật.

Và cũng có mô típ rất thường gặp: “Chị đã đốt/áp lạnh rồi mà vẫn tái lại, nhìn ảnh vẫn đỏ, có phải tiền ung thư không?”. Nhận định của Bác Hà là: đa phần lộ tuyến là tổn thương lành tính, nhưng “đáng lo hay không” nằm ở bề mặt tổn thương, triệu chứng đi kèm, yếu tố nguy cơ và quan trọng nhất là kết quả tầm soát tế bào – HPV, chứ không chỉ nằm ở màu đỏ trên ảnh.

Bác Hà giải thích đúng bản chất: lộ tuyến cổ tử cung là gì và vì sao nhìn ảnh thấy “đỏ”

Lộ tuyến cổ tử cung (cervical ectropion/ectopy) là tình trạng các tế bào tuyến vốn nằm trong ống cổ tử cung “lộn” ra mặt ngoài. Vì tế bào tuyến mỏng, nhiều mạch máu hơn nên khi nhìn bằng mỏ vịt hoặc ảnh soi, chị em sẽ thấy một vùng đỏ hồng, bóng ướt quanh lỗ cổ tử cung (lỗ ngoài). Bác Hà nhấn mạnh: màu đỏ đồng nghĩa với “tế bào tuyến lộ ra”, không mặc định là ung thư.

Tuy nhiên, lộ tuyến rất dễ đi kèm viêm vì vùng này tiết nhầy nhiều, ẩm ướt, dễ bị nấm – tạp khuẩn – trùng roi bám, làm khí hư tăng, mùi hôi, ngứa rát, và có thể chảy máu khi chạm. Theo Đông y, đây thường là biểu hiện thấp nhiệt hạ tiêu hoặc tỳ hư sinh thấp, kèm can uất làm khí cơ không thông, “thấp” càng dễ tụ lại ở vùng dưới.

Ảnh lộ tuyến nhìn thế nào thì “ít đáng lo”, nhìn thế nào thì “đáng lo”?

Nhìn ảnh “ít đáng lo” (thường gặp ở lộ tuyến lành tính):

• Vùng đỏ hồng đều màu, bề mặt trơn láng, ranh giới tương đối rõ quanh lỗ cổ tử cung.
• Không thấy mảng trắng dày, không loét, không sùi, không có khối lồi bất thường.
• Dịch nhầy trong hoặc hơi đục nhẹ (tùy chu kỳ), không hôi khẳn.

Nhìn ảnh “đáng lo” (Bác Hà khuyên không chần chừ, nên tầm soát ngay):

• Bề mặt gồ ghề, dễ chảy máu hoặc có điểm chảy máu tự nhiên.
• Có mảng loét, vùng hoại tử, hoặc tổn thương sùi như súp lơ, khối lồi bất thường.
• Ranh giới nham nhở, màu sắc loang lổ: đỏ đậm xen trắng xám, vàng bẩn.
• Dịch cổ tử cung vàng xanh, hôi nặng, kèm đau vùng hạ vị tăng dần, sốt hoặc nổi hạch bẹn (hiếm nhưng cần loại trừ nặng).

Bác Hà nói thêm một điều rất “đắt”: có những tổn thương tiền ung thư giai đoạn sớm nhìn bằng mắt thường không quá ghê. Vì vậy, nếu chị em đã lo, hoặc có triệu chứng kéo dài, đừng để ảnh “trấn an” hay “dọa” mình quá mức—hãy để PAP/HPV trả lời bằng dữ liệu.

Test nhanh viêm lộ tuyến CTC

Bạn đang gặp vấn đề phụ khoa nào?

Khí hư ra nhiều bất thường

Vùng kín có mùi hôi

Bị tiểu buốt, tiểu rắt

Kinh nguyệt không đều

Khí hư của bạn có màu sắc như thế nào?

Nhầy nhầy như dịch mũi/ sữa chua

Trắng đục hoặc vàng nhạt

Vàng đậm/ xanh + mùi khó chịu

Khí hư lợn cợn như bã đậu

Các biểu hiện khác đi kèm bạn gặp phải là?

Chảy máu âm đạo

Đau rát khi quan hệ

Đau âm ỉ bụng dưới

Ngứa vùng kín kéo dài

Lần gần đây nhất đi khám phụ khoa của bạn là?

1 - 3 tháng

6 tháng

1 năm

Không nhớ khi nào

Giải đáp 1-1 cùng Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Gửi BÀI TEST

Dấu hiệu gợi viêm và dấu hiệu gợi tiền ung thư: chị em phân biệt sao cho đúng?

Nhóm dấu hiệu gợi viêm (thường gặp hơn rất nhiều): khí hư ra nhiều, dai dẳng; khí hư trắng đục/vàng; mùi hôi; ngứa rát âm đạo; đau khi quan hệ; ra máu chấm chấm sau quan hệ; cảm giác nặng tức hạ vị. Theo Đông y, Bác Hà thường gặp thể thấp nhiệt (hôi, vàng, rát) hoặc tỳ hư thấp trệ (khí hư trắng đục, mệt, ăn kém, dễ lạnh bụng).

Nhóm dấu hiệu khiến Bác Hà “cảnh giác tiền ung thư/ung thư” (không có nghĩa là chắc chắn, nhưng cần làm ngay xét nghiệm):

• Ra máu âm đạo bất thường: ra máu sau quan hệ lặp đi lặp lại, ra máu giữa kỳ, hoặc sau mãn kinh.
• Khí hư hôi rất nặng, lẫn máu, kéo dài dù đã điều trị viêm.
• Đau vùng chậu tăng dần, sụt cân, mệt mỏi nhiều.
• Tiền sử HPV nguy cơ cao, từng có tế bào bất thường (ASC-US/LSIL/HSIL), suy giảm miễn dịch.

Nếu chị em muốn đọc thêm về dấu hiệu viêm lộ tuyến dưới góc nhìn điều hòa cơ địa, có thể tham khảo bài Bác Hà chia sẻ tại:
Dấu hiệu viêm lộ tuyến cổ tử cung.

Khi nào cần làm PAP/HPV? Khi nào cần soi cổ tử cung ngay?

Bác Hà gợi ý lịch tầm soát cơ bản (mang tính tham khảo, vẫn cần cá nhân hóa):

• 21–29 tuổi: thường ưu tiên PAP định kỳ (thường 3 năm/lần nếu bình thường).
• 30–65 tuổi: có thể làm HPV nguy cơ cao (thường 5 năm/lần) hoặc đồng thời PAP + HPV theo tư vấn.

Nên làm PAP/HPV sớm hơn lịch định kỳ nếu có một trong các tình huống sau:

• Ra máu sau quan hệ, ra máu giữa kỳ, hoặc khí hư bất thường kéo dài > 2–3 tuần.
• Viêm tái đi tái lại, điều trị nhiều đợt vẫn không dứt.
• Ảnh/khám thấy tổn thương bề mặt bất thường (gồ ghề, loét, sùi) như Bác Hà mô tả ở trên.
• Có yếu tố nguy cơ: tiền sử HPV, kết quả PAP cũ bất thường, suy giảm miễn dịch.

Cần soi cổ tử cung ngay (không trì hoãn) khi:

• Kết quả PAP/HPV gợi ý nguy cơ cần đánh giá thêm (đặc biệt khi có HPV nguy cơ cao kèm bất thường tế bào).
• Quan sát cổ tử cung thấy tổn thương nghi ngờ: loét, sùi, chảy máu dễ, khối bất thường.
• Ra máu sau quan hệ tái diễn hoặc ra máu sau mãn kinh.

Bác Hà chia sẻ thêm để chị em đỡ hoang mang: soi cổ tử cung là bước “phóng đại – nhuộm màu – định vị”, giúp bác sĩ biết vùng nào cần sinh thiết (nếu cần). Còn điều trị theo Đông y của Bác Hà thường đóng vai trò giảm viêm – điều hòa thấp nhiệt – phục hồi niêm mạc – ổn định nội tiết, phối hợp song song với tầm soát để “vừa yên tâm, vừa đi đúng đường”.

Nguyên nhân hay gặp khiến lộ tuyến/viêm lộ tuyến dai dẳng theo góc nhìn Đông y

Bác Hà thường gặp 4 “gốc” khiến bệnh kéo dài:

• Thấp nhiệt hạ tiêu: hay gặp ở chị em nóng trong, dễ viêm ngứa, khí hư vàng, mùi hôi, rát.
• Tỳ hư sinh thấp: ăn ngủ thất thường, tiêu hóa yếu, hay mệt, khí hư trắng đục, dai dẳng “ẩm ướt”.
• Can uất khí trệ: stress kéo dài, cáu gắt, kinh nguyệt thất thường; khí cơ uất thì huyết không thông, vùng chậu dễ ứ trệ.
• Thận hư – khí huyết suy: sau sinh, nạo hút, sảy thai, thức khuya lâu ngày; niêm mạc yếu nên dễ tái viêm.

Nhận định của Bác Hà là: nếu chỉ “diệt viêm tại chỗ” mà bỏ qua tỳ–can–thận và khí huyết, thì chị em có thể đỡ một thời gian rồi lại tái. Vì gốc ẩm thấp vẫn còn, môi trường vùng kín vẫn dễ mất cân bằng.

Cách cải thiện theo hướng Đông y: vừa giảm viêm, vừa phục hồi “cơ địa” để bớt tái phát

Điều chỉnh sinh hoạt (Bác Hà luôn xem đây là “đơn thuốc nền”):

• Ngủ trước 23h, giảm thức khuya; stress là yếu tố làm can uất và rối loạn nội tiết.
• Giữ ấm vùng bụng – lưng; tránh ngồi lạnh lâu, hạn chế đồ uống đá khi đang viêm.
• Không thụt rửa sâu, không lạm dụng dung dịch vệ sinh mạnh; chỉ vệ sinh nhẹ, đúng cách.
• Quan hệ an toàn, tránh quan hệ khi đang viêm cấp; dùng bao cao su nếu cần để giảm lây nhiễm chéo.

Ăn uống “hóa thấp – thanh nhẹ” theo kinh nghiệm Đông y của Bác Hà:

• Hạn chế ngọt, sữa béo, đồ chiên cay nóng, rượu bia (những thứ này làm thấp nhiệt nặng hơn).
• Tăng rau xanh, canh thanh, thực phẩm giàu kẽm – vitamin; uống đủ nước ấm.
• Nếu cơ địa hàn (tay chân lạnh, tiêu hóa yếu): ưu tiên món ấm, chín kỹ; tránh “ăn sống – uống lạnh”.

Thảo dược và các phương pháp hỗ trợ: Bác Hà thường phối hợp nguyên tắc “kiện tỳ hóa thấp, thanh nhiệt giải độc, sơ can, bổ thận, hoạt huyết” tùy thể bệnh. Có chị em cần tập trung làm khô thấp và giảm khí hư; có chị em lại cần phục hồi niêm mạc và ổn định nội tiết sau sinh. Vì vậy, Bác Hà luôn nhắc: dùng thuốc Đông y phải theo cơ địa và theo kết quả khám, không nên tự mua theo mạng.

Chị em có thể tham khảo thêm hướng điều trị thảo dược và cách Bác Hà cá nhân hóa theo cơ địa tại:
Bài thuốc thảo dược trị viêm lộ tuyến
và kiến thức nền về nguyên nhân – dấu hiệu:
Nguyên nhân, dấu hiệu viêm lộ tuyến cổ tử cung.

Lưu ý dành cho chị em

• Đừng tự kết luận tiền ung thư chỉ từ ảnh: ảnh chỉ là gợi ý. Muốn yên tâm, chị em hãy làm đúng bộ đôi PAP/HPV theo chỉ định.
• Đừng trì hoãn khi có ra máu bất thường: đặc biệt ra máu sau quan hệ tái diễn hoặc ra máu sau mãn kinh—đây là nhóm dấu hiệu Bác Hà luôn khuyên đi khám ngay.
• Viêm tái phát không phải do “bẩn”: nhiều cháu vệ sinh rất kỹ vẫn bị, vì gốc nằm ở thấp nhiệt – tỳ hư – can uất – thận hư. Bác Hà mong chị em bớt tự trách mình.
• Không lạm dụng đốt/áp lạnh khi chưa kiểm soát viêm và chưa tầm soát: nếu còn viêm, làm thủ thuật dễ lâu lành và dễ tái. Luôn tầm soát đúng trước và theo dõi đúng sau.
• Đông y có thế mạnh “đi đường dài”: giảm viêm, điều hòa khí huyết – nội tiết, phục hồi niêm mạc, giúp cơ địa ổn hơn để bớt tái phát; nhưng vẫn cần phối hợp tầm soát hiện đại để loại trừ nguy cơ sớm.

Cuối cùng, Bác Hà muốn nhắn chị em: lộ tuyến là chuyện rất phổ biến, và phần lớn không nguy hiểm. Điều quan trọng là mình đi đúng thứ tự: khám – tầm soát – xử lý viêm – điều hòa cơ địa – theo dõi định kỳ. Khi chị em hiểu đúng và làm đúng, nỗi sợ sẽ tự nhỏ lại.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —