Bác Hà giải đáp đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ vài giờ không sốt, không trễ kinh là co thắt sinh lý hay dấu hiệu viêm phụ khoa cần kiểm tra sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng khi sau quan hệ vài giờ lại xuất hiện cảm giác đau âm ỉ vùng bụng dưới, không sốt, không trễ kinh nhưng trong lòng thì bất an. Bác Hà rất hiểu cảm giác ấy, bởi vùng bụng dưới theo Đông y là nơi quy tụ của khí huyết, liên quan trực tiếp đến tử cung, can – thận – tỳ. Chỉ một thay đổi nhỏ cũng đủ khiến chị em lo sợ. Câu hỏi đặt ra là: đây chỉ là co thắt sinh lý bình thường hay đã là dấu hiệu viêm phụ khoa cần kiểm tra sớm?

Theo nhận định của Bác Hà, không phải cứ đau sau quan hệ là bệnh, nhưng cũng không nên chủ quan. Đông y nhìn nhận hiện tượng này dựa trên sự vận hành của khí huyết và tình trạng hàn – nhiệt – ứ trệ trong cơ thể mỗi người. Có người đau thoáng qua rồi hết, nhưng cũng có người đau lặp lại, âm ỉ nhiều giờ, đó chính là lúc cơ thể đang “lên tiếng”.

Lý giải nguyên nhân đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ theo Đông y

Bác Hà phân tích, sau quan hệ, khí huyết vùng hạ tiêu được huy động mạnh để nuôi dưỡng tử cung và phần phụ. Nếu khí huyết lưu thông tốt, cơ thể khỏe mạnh thì cảm giác khó chịu chỉ thoáng qua. Tuy nhiên, khi có yếu tố bất lợi, cơn đau âm ỉ sẽ xuất hiện.

Nguyên nhân thường gặp đầu tiên là khí trệ huyết ứ. Chị em thường xuyên căng thẳng, lo âu, sinh hoạt thất thường khiến can khí uất kết, khí không thông thì huyết cũng không thông. Khi quan hệ, khí huyết dồn xuống vùng bụng dưới, gặp chỗ tắc nghẽn sẽ gây đau âm ỉ.

Thứ hai là hàn tà xâm nhập. Bác Hà gặp nhiều chị em có thói quen ăn đồ lạnh, ngồi điều hòa nhiều, hoặc sau quan hệ không giữ ấm cơ thể. Hàn làm co mạch, khiến tử cung co thắt, sinh ra đau. Dạng đau này thường âm ỉ, thích chườm ấm, gặp lạnh thì đau tăng.

Thứ ba là thấp nhiệt tích tụ ở vùng hạ tiêu. Đây là nền tảng của nhiều bệnh viêm phụ khoa. Khi thấp nhiệt còn nhẹ, chị em có thể chưa sốt, chưa trễ kinh, chỉ biểu hiện bằng đau âm ỉ sau quan hệ, đôi khi kèm cảm giác nặng bụng, khí hư thay đổi.

Cuối cùng, Bác Hà cũng lưu ý yếu tố thận hư, nhất là ở những chị em đã sinh nở, làm việc quá sức hoặc quan hệ khi cơ thể mệt mỏi. Thận yếu thì tử cung không được nuôi dưỡng đầy đủ, dễ sinh đau sau giao hợp.

Các biểu hiện thường gặp giúp chị em tự nhận diện

Bác Hà luôn khuyên chị em lắng nghe cơ thể mình. Đau sinh lý và đau bệnh lý có những điểm khác nhau.

Với co thắt sinh lý, cơn đau thường nhẹ, âm ỉ trong thời gian ngắn, không lan rộng, nghỉ ngơi là giảm. Không kèm theo khí hư bất thường, không mùi hôi, không ngứa rát.

Ngược lại, nếu là dấu hiệu viêm phụ khoa, chị em có thể thấy đau kéo dài nhiều giờ hoặc lặp lại sau mỗi lần quan hệ. Đôi khi đau lan xuống thắt lưng, kèm cảm giác tức nặng vùng hạ vị. Khí hư có thể ra nhiều hơn, đổi màu, mùi lạ. Bác Hà nhấn mạnh, dù không sốt hay trễ kinh thì vẫn không được chủ quan.

Chị em có thể tham khảo thêm kiến thức về viêm nhiễm tại bài viết viêm phụ khoa theo Đông y để hiểu rõ hơn nền tảng sinh bệnh.

Cách cải thiện và điều hòa theo quan điểm Đông y

Bác Hà luôn ưu tiên hướng điều hòa tự nhiên, lấy thông khí huyết làm gốc. Trước hết, chị em cần chú ý nghỉ ngơi sau quan hệ, tránh tắm nước lạnh, tránh gió lùa. Một túi chườm ấm vùng bụng dưới giúp xua hàn, giảm co thắt rất tốt.

Về ăn uống, nên hạn chế đồ lạnh, đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ. Tăng cường các món ấm như canh gừng, cháo đậu đỏ, ngải cứu. Theo Đông y, ngải cứu có tác dụng ôn kinh, hoạt huyết, rất phù hợp với chị em hay đau bụng dưới.

Bác Hà cũng thường hướng dẫn chị em xoa bóp nhẹ vùng hạ vị theo chiều kim đồng hồ, kết hợp hít thở sâu để giúp khí huyết lưu thông. Những bài tập nhẹ nhàng như yoga, khí công cũng rất hữu ích.

Trong trường hợp nghi ngờ có viêm, Bác Hà cho rằng chị em nên được thăm khám sớm. Đông y có nhiều bài thuốc giúp thanh thấp nhiệt, bổ thận, điều kinh, nhưng cần gia giảm đúng thể trạng từng người. Chị em có thể đọc thêm tại bài thuốc Đông y cho phụ khoa để hiểu rõ nguyên tắc điều trị.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em đừng vì ngại ngùng mà bỏ qua những dấu hiệu bất thường của cơ thể. Quan hệ tình dục là sinh lý tự nhiên, nhưng nếu sau đó cơ thể liên tục lên tiếng bằng những cơn đau âm ỉ, hãy lắng nghe.

Chị em không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hay kháng sinh khi chưa rõ nguyên nhân. Điều này có thể làm rối loạn thêm khí huyết và che lấp triệu chứng thật. Theo Đông y, chữa bệnh cần đúng căn nguyên, không nên nóng vội.

Bác Hà cũng nhấn mạnh vai trò của tinh thần. Giữ tâm lý thoải mái, tránh lo âu quá mức sẽ giúp can khí điều đạt, từ đó giảm nhiều triệu chứng đau do khí trệ.

Nếu cơn đau tái diễn nhiều lần, kèm các biểu hiện bất thường khác, chị em nên chủ động thăm khám để được tư vấn phù hợp. Sự chủ động hôm nay chính là cách bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài cho chính mình.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —