Bác Hà giải đáp nhóm thực phẩm nên tránh để bảo vệ nội tiết khi chuẩn bị mang thai

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng vừa lo lắng vừa hoang mang khi đã chuẩn bị mang thai rất kỹ, uống đủ loại thuốc bổ, canh ngày rụng trứng đều đặn mà mãi vẫn chưa đậu thai. Có chị em còn chia sẻ rằng đi khám thì chỉ số nội tiết “chưa đến mức xấu”, nhưng trứng lại kém chất lượng, niêm mạc tử cung mỏng, cơ thể lúc nào cũng mệt mỏi, rối loạn kinh nguyệt. Theo góc nhìn của Bác Hà, bên cạnh yếu tố cơ địa, sinh hoạt thì một nguyên nhân rất hay bị bỏ qua chính là nhóm thực phẩm âm thầm gây rối loạn nội tiết mà chị em vẫn sử dụng hằng ngày.

Trong Đông y, việc thụ thai không chỉ phụ thuộc vào trứng và tinh trùng mà còn là sự hòa hợp của khí huyết, tạng thận – tạng can – tỳ vị và sự cân bằng âm dương trong cơ thể người phụ nữ. Khi ăn uống sai lệch, dùng thực phẩm không phù hợp thể trạng, âm dương mất cân bằng thì trứng khó đạt chất lượng tốt, khả năng đậu thai tự nhiên sẽ giảm đi rõ rệt. Đây là điều Bác Hà vẫn luôn nhấn mạnh với chị em trong quá trình tư vấn và điều trị.

Vì sao thực phẩm có thể âm thầm làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng chất lượng trứng?

Theo Đông y, mỗi loại thực phẩm đều mang tính hàn – nhiệt – ôn – lương khác nhau. Khi chị em chuẩn bị mang thai mà thường xuyên sử dụng thực phẩm có tính hàn, nhiều chất bảo quản, hoặc gây trở ngại cho tỳ vị thì khí huyết sinh ra không đủ, thận tinh suy giảm. Bác Hà nhận định rằng thận tinh chính là gốc của sinh sản, trứng có khỏe hay không phụ thuộc rất nhiều vào sự sung mãn của thận và sự thông suốt của khí huyết.

Ngoài ra, nhiều loại thực phẩm hiện đại có chứa chất gây rối loạn nội tiết (endocrine disruptors). Dưới góc nhìn Đông y, những chất này làm “nhiễu loạn khí cơ”, can khí uất, huyết không điều hòa. Hệ quả là trứng phát triển không đồng đều, khó rụng đúng thời điểm hoặc rụng nhưng chất lượng kém, niêm mạc tử cung không đủ dày để đón trứng đã thụ tinh.

Những nhóm thực phẩm chị em chuẩn bị mang thai nên đặc biệt tránh

Bác Hà thường phân tích rất kỹ chế độ ăn của chị em trước khi kê toa. Có những nhóm thực phẩm tưởng như vô hại nhưng lại âm thầm gây hại cho nội tiết:

Thực phẩm có tính hàn, lạnh: Đá lạnh, nước ngọt ướp lạnh, kem, rau sống, gỏi, hải sản ăn lạnh. Đông y cho rằng hàn tà xâm nhập sẽ làm tổn thương tỳ dương và thận dương. Bác Hà gặp không ít chị em kinh nguyệt ít, đau bụng kinh, tay chân lạnh do dùng nhiều đồ lạnh, khiến tử cung “lạnh”, trứng khó làm tổ.

Đồ ăn chế biến sẵn, nhiều phụ gia: Xúc xích, đồ hộp, mì gói, đồ chiên rán nhiều lần. Những thực phẩm này làm tỳ vị suy yếu, sinh đàm thấp. Theo nhận định của Bác Hà, đàm thấp tích tụ lâu ngày sẽ cản trở sự vận hành của khí huyết, ảnh hưởng trực tiếp đến buồng trứng.

Thực phẩm giàu đường tinh luyện: Bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt. Đông y nhìn nhận đường nhiều sẽ sinh thấp nhiệt, gây rối loạn kinh nguyệt, tăng nguy cơ buồng trứng đa nang – một nguyên nhân khiến trứng kém chất lượng.

Đậu nành và chế phẩm dùng sai cách: Bác Hà không phủ nhận giá trị của đậu nành, nhưng với chị em có cơ địa rối loạn nội tiết, dùng quá nhiều sữa đậu nành, bột đậu nành trong thời gian dài có thể làm nội tiết dao động, ảnh hưởng quá trình trưởng thành của trứng.

Biểu hiện thường gặp khi chế độ ăn đang ảnh hưởng xấu đến khả năng thụ thai

Rất nhiều chị em không nhận ra vấn đề cho đến khi cơ thể “lên tiếng”. Bác Hà thường gặp các biểu hiện như:

Kinh nguyệt thất thường, lúc sớm lúc muộn, lượng kinh ít hoặc vón cục, màu sẫm. Cơ thể mệt mỏi, dễ cáu gắt, mất ngủ, đau đầu trước kỳ kinh. Bụng dưới lạnh, hay đau lâm râm. Da sạm, nổi mụn nội tiết. Đây đều là dấu hiệu cho thấy khí huyết không thông, can thận suy yếu – nền tảng cho một thai kỳ khỏe mạnh đang bị ảnh hưởng.

Cách cải thiện theo góc nhìn Đông y của Bác Hà

Theo Bác Hà, muốn cải thiện chất lượng trứng và tăng khả năng đậu thai, chị em cần điều chỉnh từ gốc. Trước hết là làm ấm tỳ vị, bổ thận, dưỡng huyết. Chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm ấm, dễ tiêu như cháo, canh hầm, các loại đậu đen, mè đen, cá chép, gà ác.

Bác Hà cũng nhấn mạnh việc ăn uống đúng giờ, không bỏ bữa, hạn chế ăn khuya để tỳ vị có thời gian vận hóa. Song song đó, chị em nên kết hợp nghỉ ngơi, giảm căng thẳng vì can khí uất cũng là nguyên nhân lớn gây khó thụ thai.

Trong thực tế điều trị, Bác Hà thường phối hợp chế độ ăn uống với các bài thuốc Đông y nhằm điều hòa kinh nguyệt, tăng chất lượng trứng, giúp tử cung ấm áp và khí huyết lưu thông tốt hơn. 

Lưu ý dành cho chị em đang chuẩn bị mang thai

Bác Hà luôn dặn chị em rằng mỗi cơ thể là một thể trạng khác nhau, không nên áp dụng máy móc chế độ ăn của người khác. Nếu đã cố gắng một thời gian mà vẫn chưa đậu thai, chị em nên được thăm khám để xác định rõ thể hàn hay nhiệt, hư hay thực.

Tránh tự ý dùng thực phẩm chức năng, thuốc nội tiết kéo dài khi chưa hiểu rõ cơ địa. Hãy lắng nghe cơ thể mình, điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt sớm thay vì đợi đến khi khó có thai mới cuống cuồng tìm giải pháp.

Bác Hà hiểu và đồng cảm sâu sắc với nỗi mong con của chị em. Chỉ cần đi đúng hướng, kiên trì điều chỉnh từ những điều nhỏ nhất như bữa ăn hằng ngày, cơ thể sẽ dần thay đổi theo chiều hướng tích cực, mở ra cơ hội đón con yêu một cách tự nhiên và bền vững.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —