Bác Hà giải đáp: Lựa chọn chuyển 1 hay 2 phôi để tối ưu tỷ lệ đậu thai và giảm nguy cơ đa thai

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm thế vừa hy vọng vừa lo lắng. Hy vọng vì đã đi được đến giai đoạn chuyển phôi trong hỗ trợ sinh sản, nhưng lo lắng vì đứng trước câu hỏi rất khó: nên chuyển 1 phôi hay 2 phôi để dễ đậu thai mà vẫn an toàn. Có chị em từng thất bại nhiều lần, có chị em tuổi đã cao, cũng có người sức khỏe yếu nên tâm lý càng nặng nề hơn. Với góc nhìn của Đông y, Bác Hà hiểu rằng đây không chỉ là quyết định kỹ thuật, mà còn là câu chuyện về nền tảng khí huyết, tạng phủ và sự chuẩn bị toàn diện của cơ thể người phụ nữ.

Trong Đông y, khả năng thụ thai không đơn thuần nằm ở số lượng phôi, mà cốt lõi nằm ở “đất có lành thì cây mới tốt”. Nội mạc tử cung, khí huyết, thận khí, tâm – tỳ – can có điều hòa hay không mới là yếu tố quyết định phôi có bám, có nuôi dưỡng được thai hay không. Vì vậy, khi bàn đến chuyển 1 hay 2 phôi, Bác Hà luôn nhìn vấn đề một cách tổng thể, không thiên lệch và không vội vàng.

Những yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn chuyển 1 hay 2 phôi

Theo quan sát lâm sàng của Bác Hà, quyết định chuyển bao nhiêu phôi cần dựa trên nhiều yếu tố chứ không thể áp dụng chung cho tất cả chị em.

Tuổi của người phụ nữ là yếu tố đầu tiên cần xét đến. Chị em dưới 35 tuổi, khí huyết còn tương đối sung mãn, buồng tử cung đáp ứng tốt thì chỉ cần chuyển 1 phôi chất lượng cao đã có tỷ lệ đậu thai tốt. Ngược lại, với chị em trên 35 tuổi, đặc biệt là trên 40, thận khí suy, huyết mạch kém nuôi dưỡng, khả năng làm tổ của phôi giảm thì bác sĩ thường cân nhắc chuyển 2 phôi. Tuy nhiên, Bác Hà vẫn nhấn mạnh rằng chuyển 2 phôi không đồng nghĩa với việc chắc chắn đậu thai, mà chỉ tăng xác suất trong một nền tảng cơ thể đã suy yếu.

Chất lượng phôi cũng là điểm mấu chốt. Phôi tốt, phát triển đều, khả năng làm tổ cao thì không nhất thiết phải chuyển nhiều. Bác Hà từng gặp nhiều trường hợp chỉ chuyển 1 phôi nhưng vẫn đậu thai rất tốt vì nội mạc tử cung dày, ấm, khí huyết lưu thông. Ngược lại, phôi chất lượng trung bình, cộng thêm cơ địa hàn lạnh, huyết ứ thì dù chuyển 2 phôi, khả năng bám cũng không cao.

Tiền sử chuyển phôi thất bại là yếu tố khiến nhiều chị em sốt ruột. Có cháu tâm sự với Bác Hà rằng đã chuyển 1 phôi hai lần đều không đậu nên muốn chuyển 2 phôi cho “chắc ăn”. Trong trường hợp này, Bác Hà không phản đối ngay, mà phân tích rõ nguyên nhân thất bại trước đó: do nội mạc mỏng, khí huyết hư, hay do tâm lý căng thẳng kéo dài làm khí trệ? Nếu không xử lý gốc rễ, việc tăng số phôi cũng chỉ là giải pháp tạm thời.

Nguy cơ đa thai và góc nhìn thận trọng của Đông y

Nhiều chị em cho rằng đa thai là “song hỷ”, nhưng dưới góc nhìn y học, đặc biệt là Đông y, đa thai tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ. Bác Hà luôn chia sẻ thẳng thắn rằng cơ thể người phụ nữ vốn chỉ thích hợp để nuôi dưỡng một thai khỏe mạnh. Khi mang đa thai, khí huyết phải phân tán, thận khí suy nhanh hơn, nguy cơ sinh non, tiền sản giật, thiếu máu, suy nhược sau sinh tăng cao.

Trong Đông y, thận chủ sinh dục, chủ thai nghén. Khi một lúc phải nuôi hai thai, thận khí bị “quá tải”, đặc biệt ở những chị em thể hư, người gầy yếu, hay lạnh bụng, đau lưng mỏi gối. Vì vậy, Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng hạn chế đa thai không chỉ để an toàn cho thai nhi, mà còn để bảo vệ sức khỏe lâu dài của người mẹ.

Cách cải thiện tỷ lệ đậu thai theo Đông y trước khi quyết định số phôi chuyển

Trước khi băn khoăn nên chuyển 1 hay 2 phôi, Bác Hà thường hướng chị em quay về việc điều chỉnh cơ thể. Đông y không can thiệp trực tiếp vào phôi, nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi để phôi làm tổ.

Bác Hà đặc biệt chú trọng bổ thận – dưỡng huyết – điều khí. Với chị em thận hư, hay mệt mỏi, lạnh tay chân, chu kỳ kinh không đều, cần được bồi bổ thận khí để tăng khả năng giữ thai. Với người huyết hư, da xanh, chóng mặt, nội mạc mỏng, cần dưỡng huyết để tử cung đủ “đất” cho phôi bám. Còn những chị em hay lo âu, mất ngủ, stress kéo dài thì phải sơ can, giải uất để khí huyết lưu thông.

Bác Hà nhận thấy rằng khi cơ thể được điều chỉnh tốt, nhiều chị em chỉ cần chuyển 1 phôi vẫn đậu thai bền vững, giảm hẳn nỗi lo đa thai và biến chứng.

Các biểu hiện cho thấy cơ thể chưa sẵn sàng để chuyển phôi nhiều

Không ít trường hợp Bác Hà khuyên chị em nên thận trọng với việc chuyển 2 phôi khi thấy những biểu hiện như: bụng dưới lạnh, hay đau lâm râm; kinh nguyệt ít, màu sẫm hoặc vón cục; người mệt mỏi, ăn ngủ kém; hay hồi hộp, lo âu. Theo Đông y, đây là dấu hiệu khí huyết chưa đủ mạnh để nuôi dưỡng nhiều thai cùng lúc.

Bác Hà thường nói với chị em rằng, nếu cơ thể còn đang “chống chọi” với chính mình thì việc mang đa thai sẽ là gánh nặng rất lớn.

Lưu ý dành cho chị em khi đứng trước quyết định chuyển phôi

Bác Hà luôn dặn chị em không nên chạy theo tâm lý “chuyển nhiều cho chắc”. Hãy lắng nghe cơ thể mình, trao đổi kỹ với bác sĩ điều trị và kết hợp điều dưỡng theo Đông y để nâng cao chất lượng nội mạc, ổn định khí huyết trước khi chuyển phôi.

Chị em cũng cần giữ tinh thần bình hòa, tránh áp lực quá mức. Trong Đông y, tâm an thì thai mới yên. Ăn uống ấm nóng, ngủ nghỉ điều độ, tránh làm việc quá sức và kiêng lạnh là những điều tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến kết quả.

Bác Hà tin rằng, khi chị em hiểu đúng bản chất vấn đề và chuẩn bị cơ thể một cách bài bản, quyết định chuyển 1 hay 2 phôi sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều, không còn là nỗi ám ảnh hay đánh cược may rủi.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —