Bác Hà giải đáp OHSS là gì, vì sao dễ gặp khi IVF và dấu hiệu cảnh báo sớm

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em sau khi bước vào hành trình hỗ trợ sinh sản, đặc biệt là IVF, vừa hy vọng lại vừa lo lắng khi nghe bác sĩ Tây y nhắc tới hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS). Có người chỉ thấy hơi chướng bụng, mệt nhẹ, nhưng cũng có chị em phải nhập viện vì biến chứng nặng. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà rất đồng cảm với những băn khoăn ấy, bởi OHSS không chỉ là phản ứng nhất thời của buồng trứng mà còn phản ánh sự mất cân bằng sâu bên trong cơ thể người phụ nữ.

Theo nhận định của Bác Hà, khi buồng trứng bị kích thích quá mức trong IVF, cơ thể nữ giới vốn đã nhạy cảm lại càng dễ rơi vào trạng thái “khí huyết rối loạn, thủy thấp ứ trệ”, từ đó sinh ra nhiều biểu hiện bất thường. Hiểu rõ bản chất, dấu hiệu sớm và cách phòng tránh sẽ giúp chị em chủ động hơn, an tâm hơn trên con đường tìm con.

Vì sao hội chứng quá kích buồng trứng thường gặp trong IVF?

Bác Hà nhìn nhận rằng IVF là quá trình cần dùng thuốc kích thích buồng trứng để tạo nhiều nang noãn cùng lúc. Dưới góc độ Đông y, đây là tác động “ngoại lực mạnh” lên tạng Thận và Can – hai tạng chủ về sinh sản và điều hòa khí huyết. Khi cơ thể chưa kịp thích nghi, khí huyết bị dồn ứ ở hạ tiêu, tân dịch không phân bố đều sẽ sinh ra tình trạng trướng, tích dịch.

Những chị em có nền tảng cơ thể yếu, từng rối loạn kinh nguyệt, buồng trứng đa nang, hoặc khí huyết hư từ trước, theo kinh nghiệm của Bác Hà, sẽ dễ gặp OHSS hơn. IVF lúc này giống như “thêm lửa vào bếp đang yếu gió”, nếu không điều tiết khéo léo thì nguy cơ quá kích là điều khó tránh.

Bác Hà cũng thường nhắc chị em rằng, không phải cứ dùng thuốc nhiều là buồng trứng khỏe hơn. Đông y coi trọng sự hài hòa, nên khi sự kích thích vượt quá khả năng tự điều chỉnh của cơ thể, phản ứng quá mức sẽ xuất hiện.

Những biểu hiện thường gặp và dấu hiệu cảnh báo sớm

Ở giai đoạn nhẹ, nhiều chị em chỉ cảm thấy bụng dưới căng tức, nặng bụng, ăn nhanh no, hơi buồn nôn. Bác Hà cho rằng đây là lúc “thủy thấp bắt đầu ứ lại”, cơ thể đang phát tín hiệu cảnh báo sớm.

Khi tình trạng nặng hơn, chị em có thể thấy bụng trướng to nhanh, tăng cân bất thường chỉ trong vài ngày, khó thở, tiểu ít. Theo Đông y, đây là biểu hiện thủy dịch không được vận hóa, khí không thông, huyết không hành. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Bác Hà luôn nhấn mạnh với các cháu rằng, lắng nghe cơ thể mình trong quá trình IVF là điều vô cùng quan trọng. Chỉ một thay đổi nhỏ nhưng bất thường cũng không nên chủ quan.

Cách cải thiện và hỗ trợ phòng tránh OHSS theo góc nhìn Đông y

Quan điểm của Bác Hà là không đi ngược lại phác đồ Tây y, mà hỗ trợ cơ thể thích nghi tốt hơn. Đông y tập trung vào việc điều hòa khí huyết, kiện Tỳ, bổ Thận, giúp cơ thể tự điều chỉnh trước tác động của thuốc kích trứng.

Về sinh hoạt, Bác Hà khuyên chị em nên nghỉ ngơi nhiều, tránh vận động mạnh khi buồng trứng đang to. Ăn uống thanh đạm, hạn chế đồ mặn, đồ nhiều dầu mỡ để giảm tích thủy. Những món dễ tiêu, ấm bụng giúp Tỳ vị khỏe sẽ hỗ trợ vận hóa tốt hơn.

Về tinh thần, theo kinh nghiệm của Bác Hà, lo âu, căng thẳng làm Can khí uất, càng khiến khí huyết đình trệ. Giữ tâm lý ổn định, tin tưởng vào quá trình điều trị cũng là một “liều thuốc” quan trọng mà Đông y luôn đề cao.

Lưu ý dành cho chị em đang hoặc sắp làm IVF

Bác Hà mong chị em nhớ rằng, đừng so sánh cơ thể mình với người khác. Mỗi người có nền tảng khí huyết khác nhau, phản ứng với thuốc cũng khác nhau. Khi thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như trướng bụng nhanh, khó thở, mệt nhiều, hãy báo ngay cho bác sĩ theo dõi.

Chị em cũng không nên tự ý dùng thêm thuốc, thảo dược hay thực phẩm chức năng khi chưa hỏi ý kiến người có chuyên môn. Theo Đông y, dùng sai có thể làm rối loạn thêm sự điều hòa vốn đã nhạy cảm của cơ thể.

Trên hết, Bác Hà luôn đồng cảm và thấu hiểu áp lực tâm lý của hành trình tìm con. Giữ niềm tin, chăm sóc cơ thể từ gốc, tôn trọng quy luật tự nhiên của khí huyết là điều Bác Hà luôn nhắn nhủ chị em trong mỗi ca tư vấn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —