Bác Hà giải đáp: Huyệt Tình Minh có giúp giảm mỏi mắt, đau đầu, cải thiện thị lực không?

Huyệt Tình Minh từ lâu đã được nhắc đến như một “điểm sáng” trong chăm sóc mắt theo Đông y. Bác Hà gặp rất nhiều chị em than phiền về tình trạng mỏi mắt, đau đầu, nhìn mờ khi làm việc nhiều với máy tính hoặc thức khuya kéo dài. Câu hỏi đặt ra là: day bấm huyệt Tình Minh có thực sự giúp giảm mỏi mắt, đau đầu và cải thiện thị lực hay không? Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà xin phân tích cặn kẽ để chị em hiểu rõ bản chất vấn đề và cách ứng dụng đúng đắn.

Huyệt Tình Minh là gì và có vai trò ra sao trong Đông y?

Huyệt Tình Minh nằm ở góc trong của mắt, sát sống mũi, thuộc kinh Bàng Quang. Theo lý luận Đông y, mắt là “cửa sổ của Can”, thị lực chịu sự chi phối trực tiếp của tạng Can và liên hệ mật thiết với Thận tinh. Khi Can huyết hư, Can khí uất hoặc Thận tinh suy giảm, mắt dễ xuất hiện mỏi, khô, nhìn mờ, chảy nước mắt sống.

Bác Hà nhận định rằng, huyệt Tình Minh có tác dụng thông kinh hoạt lạc, thanh Can minh mục, hỗ trợ điều hòa khí huyết vùng đầu mặt. Khi được tác động đúng cách, huyệt này có thể giúp cải thiện tuần hoàn máu quanh mắt, từ đó giảm cảm giác căng tức, nặng mi và hỗ trợ giảm đau đầu vùng trán – thái dương.

Tuy nhiên, Bác Hà cũng nhấn mạnh: huyệt Tình Minh chỉ là một mắt xích trong tổng thể điều trị. Nếu căn nguyên nằm ở Can huyết hư lâu ngày hay Thận tinh suy, thì chỉ day bấm huyệt đơn lẻ sẽ không đủ để cải thiện thị lực một cách bền vững.

Vì sao chị em dễ mỏi mắt, đau đầu, suy giảm thị lực?

Thực tế thăm khám, Bác Hà gặp nhiều chị em văn phòng làm việc 8–10 tiếng mỗi ngày trước màn hình máy tính. Dưới góc nhìn Đông y, đây là biểu hiện của “lao thị thương huyết” – nhìn lâu làm hao tổn Can huyết. Khi Can huyết không đủ nuôi dưỡng mắt, sẽ sinh ra:

• Mỏi mắt, khô rát, nhìn mờ thoáng qua
• Đau đầu vùng trán hoặc hai bên thái dương
• Hoa mắt khi thay đổi tư thế đột ngột
• Ngủ kém, dễ cáu gắt do Can khí uất

Bên cạnh đó, chị em sau sinh, tiền mãn kinh hoặc cơ thể suy nhược cũng dễ rơi vào tình trạng Can Thận hư tổn. Bác Hà nhận thấy nhóm này thường có biểu hiện nhìn mờ tăng dần, sợ ánh sáng, đau đầu âm ỉ kéo dài.

Chính vì vậy, việc tác động huyệt Tình Minh chỉ phát huy hiệu quả rõ rệt khi nguyên nhân chủ yếu là khí huyết ứ trệ vùng đầu mặt, chưa tổn thương sâu đến tạng phủ.

Day bấm huyệt Tình Minh có giúp giảm mỏi mắt và đau đầu không?

Câu trả lời của Bác Hà là: Có, nhưng cần hiểu đúng giới hạn tác dụng.

Khi chị em day ấn nhẹ nhàng huyệt Tình Minh, khí huyết được lưu thông tốt hơn ở vùng quanh hốc mắt. Điều này giúp:

• Giảm cảm giác căng tức, nặng mi sau khi làm việc lâu
• Hỗ trợ giảm đau đầu do căng thẳng mắt
• Làm dịu tình trạng chảy nước mắt sống do phong nhiệt nhẹ

Bác Hà nhận định, với những trường hợp mỏi mắt do làm việc quá sức, thiếu nghỉ ngơi, day bấm huyệt có thể cho hiệu quả khá nhanh sau vài phút. Tuy nhiên, nếu chị em bị cận thị, loạn thị, thoái hóa võng mạc hoặc tổn thương cấu trúc mắt, thì huyệt Tình Minh không thể “làm sáng mắt” ngay lập tức như nhiều lời quảng cáo.

Về cải thiện thị lực, Đông y cho rằng cần bổ Can huyết, ích Thận tinh, thanh Can hỏa và điều hòa khí huyết toàn thân. Bác Hà thường kết hợp bấm huyệt với điều chỉnh lối sống và sử dụng các vị thuốc dưỡng Can minh mục phù hợp thể trạng từng người.

Cách tác động huyệt Tình Minh đúng cách

Bác Hà hướng dẫn chị em cách thực hiện an toàn tại nhà:

• Rửa tay sạch, ngồi thẳng lưng, thả lỏng vai gáy.
• Dùng đầu ngón tay trỏ hoặc ngón cái đặt nhẹ vào góc trong mắt.
• Ấn nhẹ với lực vừa phải trong 5–7 giây, sau đó thả ra.
• Lặp lại 5–10 lần mỗi bên, thực hiện 1–2 lần/ngày.

Bác Hà lưu ý, tuyệt đối không ấn quá mạnh vì vùng này rất nhạy cảm. Nếu đang có viêm kết mạc, đau mắt đỏ hoặc tổn thương mắt, chị em không nên tự ý bấm huyệt.

Ngoài ra, để tăng hiệu quả, có thể kết hợp xoa bóp vùng thái dương, huyệt Toản Trúc, huyệt Thái Dương nhằm hỗ trợ lưu thông khí huyết vùng đầu.

Cách cải thiện mỏi mắt, đau đầu theo Đông y

Theo quan điểm của Bác Hà, muốn cải thiện bền vững, chị em cần tác động vào gốc rễ:

• Điều chỉnh thời gian làm việc – nghỉ ngơi hợp lý, tránh nhìn màn hình liên tục quá lâu.
• Ngủ đủ giấc để Can huyết được phục hồi.
• Tăng cường thực phẩm bổ Can huyết như rau xanh đậm, mè đen, đậu đen.
• Giữ tinh thần thư thái, hạn chế stress vì Can khí uất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mắt.

Bác Hà cũng thường khuyên chị em quan tâm đến việc dưỡng Can Thận toàn diện, bởi đây mới là nền tảng giúp thị lực ổn định lâu dài. Khi Can huyết đầy đủ, mắt tự nhiên sáng hơn, ít mỏi hơn mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào bấm huyệt.

Lưu ý dành cho chị em khi chăm sóc mắt

Bác Hà mong chị em hiểu rằng mắt là cơ quan rất tinh tế, phản ánh tình trạng khí huyết toàn thân. Khi xuất hiện nhìn mờ kéo dài, đau đầu dữ dội, chớp sáng bất thường hay suy giảm thị lực nhanh, chị em nên đi thăm khám chuyên khoa để loại trừ bệnh lý nghiêm trọng.

Không nên quá tin vào các phương pháp truyền miệng như chỉ cần bấm một huyệt là khỏi cận thị. Đông y là sự điều chỉnh tổng thể, cần thời gian và sự kiên trì. Bác Hà luôn đồng cảm với áp lực công việc khiến chị em phải sử dụng mắt nhiều, nhưng chính vì vậy càng cần yêu thương và chăm sóc cơ thể đúng cách.

Khi chị em biết lắng nghe cơ thể, điều chỉnh lối sống, kết hợp day bấm huyệt đúng cách và dưỡng Can Thận hợp lý, mỏi mắt và đau đầu sẽ giảm dần, thị lực được bảo vệ tốt hơn theo thời gian.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —