Bác Hà giải đáp huyệt Toàn Trúc ảnh hưởng xoang, thị lực, thần kinh khi day sai cách

Huyệt Toàn Trúc là một trong những huyệt vị quan trọng nằm ở đầu trong của lông mày, sát bờ trên ổ mắt. Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tự day ấn huyệt này với mong muốn giảm đau đầu, thông xoang, cải thiện thị lực nhưng sau đó lại xuất hiện tình trạng đau nhức vùng trán, cay mắt, chảy nước mũi nhiều hơn, thậm chí cảm giác tê tức lan lên đầu. Điều này khiến chị em hoang mang không biết liệu day huyệt Toàn Trúc có thực sự tốt hay đang vô tình làm tổn thương xoang, mắt và thần kinh.

Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà khẳng định rằng huyệt Toàn Trúc thuộc kinh Bàng Quang, có liên hệ mật thiết với vùng đầu mặt, xoang trán, mắt và hệ thần kinh trung ương. Nếu tác động đúng cách, huyệt giúp thông kinh hoạt lạc, thanh đầu minh mục, thông khiếu, giảm đau đầu và nghẹt mũi. Nhưng nếu day sai kỹ thuật, dùng lực quá mạnh hoặc tác động khi cơ thể đang hư suy, khí huyết kém thì hoàn toàn có thể gây phản tác dụng.

Lý giải nguyên nhân vì sao day sai huyệt Toàn Trúc gây ảnh hưởng xoang, thị lực và thần kinh

Theo Đông y, vùng đầu là nơi hội tụ của nhiều kinh dương như Bàng Quang, Đởm, Tam Tiêu. Huyệt Toàn Trúc nằm ở vị trí giao thoa của kinh Bàng Quang với các kinh vùng đầu mặt. Khi chị em day ấn sai cách, lực tác động quá mạnh hoặc day quá lâu sẽ khiến khí tại kinh bị nghẽn, gây “khí trệ”, “huyết ứ” cục bộ.

Bác Hà nhận thấy có ba cơ chế chính khiến huyệt Toàn Trúc bị day sai gây ảnh hưởng:

Thứ nhất, dùng lực quá mạnh làm tổn thương cân cơ vùng ổ mắt. Vùng này rất mỏng, gần dây thần kinh trên ổ mắt. Khi bị kích thích quá mức sẽ gây đau nhức lan lên trán, thái dương.

Thứ hai, day khi cơ thể đang viêm xoang cấp. Lúc này tà khí phong nhiệt, phong hàn đang ứ trệ trong xoang. Nếu tác động mạnh sẽ khiến khí bị xáo trộn, làm tăng tiết dịch mũi, đau đầu nhiều hơn.

Thứ ba, cơ địa khí huyết hư, đặc biệt ở chị em sau sinh, tiền mãn kinh hoặc làm việc căng thẳng kéo dài. Khi chính khí suy, việc day ấn mạnh sẽ làm hao tổn thêm khí huyết vùng đầu, gây chóng mặt, hoa mắt.

Theo quan điểm của Bác Hà, không phải cứ đau đầu, nghẹt mũi là day huyệt Toàn Trúc. Đông y luôn nhấn mạnh “biện chứng luận trị”, nghĩa là phải xác định rõ thể bệnh trước khi tác động huyệt.

Các biểu hiện thường gặp khi day huyệt Toàn Trúc sai cách

Trong thực tế thăm khám, Bác Hà ghi nhận nhiều chị em sau khi tự day huyệt xuất hiện những biểu hiện sau:

Đau nhức vùng trán và cung mày kéo dài nhiều giờ, có khi lan sang thái dương. Đây là dấu hiệu khí huyết bị ứ trệ tại kinh Bàng Quang.

Cảm giác cay mắt, mỏi mắt tăng lên, nhìn mờ thoáng qua. Do huyệt nằm sát dây thần kinh trên ổ mắt, khi kích thích quá mức sẽ gây phản xạ co cơ vùng mắt.

Chảy nước mũi nhiều hơn, nghẹt mũi nặng hơn. Theo Đông y, đó là biểu hiện tà khí bị “khuấy động” nhưng chưa được dẫn ra ngoài đúng cách.

Một số chị em còn có biểu hiện tê lan lên đỉnh đầu, choáng nhẹ. Bác Hà cho rằng đây là dấu hiệu khí huyết vùng đầu bị rối loạn tạm thời.

Điều đáng lưu ý là nhiều chị em nghĩ đây là “phản ứng tốt” nên tiếp tục day mạnh hơn, vô tình khiến tình trạng nặng thêm. Bác Hà khuyên rằng bất cứ cảm giác đau tăng rõ rệt sau khi day huyệt đều là dấu hiệu cần dừng lại.

Cách cải thiện và day huyệt Toàn Trúc đúng theo Đông y

Trước hết, Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng muốn cải thiện xoang, thị lực hay đau đầu thì phải điều hòa toàn thân chứ không chỉ tập trung vào một huyệt.

Khi day huyệt Toàn Trúc, chị em nên ngồi thẳng, thả lỏng vai gáy. Dùng đầu ngón tay trỏ hoặc ngón cái đặt nhẹ vào vị trí đầu trong lông mày. Lực ấn vừa phải, chỉ đến mức cảm thấy tức nhẹ, không đau buốt. Mỗi lần day khoảng 1–2 phút, kết hợp hít thở sâu.

Bác Hà thường hướng dẫn bệnh nhân kết hợp thêm các huyệt như Ấn Đường, Nghinh Hương để tăng hiệu quả thông xoang. Đồng thời, cần xoa bóp vùng cổ gáy để giúp khí huyết lưu thông. 

Với những trường hợp viêm xoang mạn tính, Bác Hà cho rằng chỉ day huyệt là chưa đủ. Cần phối hợp bài thuốc thanh phế, khu phong, tán hàn hoặc thanh nhiệt tùy thể bệnh. Đông y không điều trị triệu chứng đơn lẻ mà chú trọng cân bằng tạng Phế, Tỳ và Thận.

Riêng với chị em hay mỏi mắt, giảm thị lực do làm việc máy tính nhiều, ngoài day nhẹ huyệt Toàn Trúc, cần bổ can huyết, dưỡng can thận. Bởi theo Đông y, “Can khai khiếu ra mắt”, mắt khỏe khi can huyết đầy đủ.

Lưu ý dành cho chị em khi tác động huyệt Toàn Trúc

Không day huyệt khi đang viêm xoang cấp kèm sốt cao, đau đầu dữ dội.

Không dùng vật cứng hoặc móng tay ấn mạnh vào vùng này vì rất dễ gây tổn thương mô mềm.

Không day liên tục nhiều lần trong ngày. Bác Hà khuyên tối đa 2–3 lần/ngày là đủ.

Với chị em có tiền sử đau nửa đầu, rối loạn tiền đình, nên được thăm khám trước khi tự bấm huyệt.

Bác Hà hiểu rằng khi đau đầu, nghẹt mũi hay mỏi mắt, chị em chỉ mong tìm cách giảm nhanh triệu chứng. Nhưng theo kinh nghiệm nhiều năm điều trị, Bác Hà khẳng định chăm sóc sức khỏe cần sự đúng đắn và kiên trì. Đừng vì nóng vội mà vô tình làm tổn thương cơ thể mình. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tăng nặng, chị em nên thăm khám để được hướng dẫn cụ thể theo thể trạng riêng.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —