Bác Hà giải đáp adenomyosis gây biến đổi cơ tử cung và môi trường làm tổ ra sao, vì sao bệnh tiến triển lâu

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, băn khoăn khi được chẩn đoán adenomyosis – lạc nội mạc tử cung trong cơ tử cung. Câu hỏi mà Bác Hà thường nhận được là: vì sao bệnh lại làm biến đổi cơ tử cung, ảnh hưởng đến môi trường làm tổ và nếu kéo dài thì khả năng mang thai tự nhiên lại suy giảm rõ rệt như vậy? Dưới góc nhìn Đông y, đây không chỉ là một bệnh lý tại tử cung, mà còn là biểu hiện của sự rối loạn toàn diện về khí huyết, tạng phủ và nền tảng sinh sản của người phụ nữ.

Theo nhận định của Bác Hà, adenomyosis không xuất hiện một cách đột ngột. Bệnh tiến triển âm thầm qua nhiều năm, khiến nhiều chị em chỉ phát hiện khi đã đau nhiều, rong kinh kéo dài hoặc chậm con. Hiểu đúng bản chất của bệnh sẽ giúp chị em chủ động hơn trong việc cải thiện khả năng sinh sản.

Adenomyosis gây biến đổi cơ tử cung và môi trường làm tổ ra sao?

Dưới góc nhìn Đông y, tử cung được nuôi dưỡng bởi khí huyết của can, thận và tỳ. Khi adenomyosis xuất hiện, có thể hiểu là huyết ứ lâu ngày xâm nhập vào phần cơ tử cung, khiến cấu trúc cơ trở nên dày, cứng, mất tính đàn hồi tự nhiên. Bác Hà thường giải thích với chị em rằng, tử cung lúc này không còn “mềm – ấm – thông” như trạng thái lý tưởng để đón trứng đã thụ tinh.

Sự xâm nhập của mô nội mạc vào lớp cơ làm cho cơ tử cung co bóp bất thường, khí huyết vận hành kém trơn tru. Đông y gọi đây là tình trạng “khí trệ huyết ứ”. Khi khí huyết không thông, lớp niêm mạc tử cung khó được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến môi trường làm tổ trở nên kém thuận lợi. Bác Hà nhận thấy ở nhiều trường hợp, dù trứng và tinh trùng vẫn gặp nhau, phôi thai lại khó bám trụ hoặc dễ bị đào thải sớm.

Không chỉ vậy, adenomyosis còn làm thay đổi nhiệt độ và độ ẩm bên trong tử cung. Theo Đông y, tử cung cần đủ “ấm” để dưỡng thai. Khi huyết ứ kéo dài, hàn thấp dễ sinh ra, làm môi trường bên trong trở nên lạnh và ẩm, cản trở sự làm tổ của phôi. Đây là điểm mà Bác Hà luôn nhấn mạnh khi tư vấn cho chị em mong con.

Vì sao bệnh tiến triển lâu có thể làm giảm khả năng mang thai tự nhiên?

Bác Hà nhận định rằng, adenomyosis càng kéo dài thì mức độ tổn thương khí huyết và tạng thận càng sâu. Thận trong Đông y chủ về sinh dục và sinh sản. Khi bệnh tồn tại lâu năm, huyết ứ không được giải, thận khí suy dần, dẫn đến chất lượng trứng giảm, chu kỳ rụng trứng không ổn định.

Ngoài ra, tình trạng đau bụng kinh dữ dội, rong kinh, mất máu kéo dài khiến tỳ khí suy yếu. Tỳ yếu thì sinh huyết kém, cơ thể không đủ huyết để nuôi dưỡng tử cung. Bác Hà từng gặp nhiều chị em dù còn trẻ nhưng sắc mặt nhợt nhạt, người mệt mỏi, đó chính là biểu hiện của huyết hư do bệnh kéo dài. Khi nền tảng khí huyết suy yếu, khả năng mang thai tự nhiên chắc chắn bị ảnh hưởng.

Một yếu tố nữa mà Bác Hà thường phân tích là tâm lý. Đau đớn kéo dài, lo lắng về khả năng sinh sản khiến can khí uất kết. Can chủ sơ tiết, khi can khí uất thì kinh nguyệt càng rối loạn, vòng xoắn bệnh lý cứ thế lặp lại. Chính sự kết hợp của huyết ứ – khí trệ – thận hư lâu ngày làm giảm rõ rệt cơ hội thụ thai tự nhiên.

Các biểu hiện thường gặp chị em cần lưu ý

Theo kinh nghiệm lâm sàng của Bác Hà, adenomyosis thường biểu hiện bằng đau bụng kinh tăng dần theo thời gian, cảm giác đau lan xuống thắt lưng hoặc hậu môn. Kinh nguyệt ra nhiều, kéo dài, máu sẫm màu, có cục là dấu hiệu điển hình của huyết ứ.

Nhiều chị em còn gặp tình trạng đau khi quan hệ, bụng dưới căng tức, người mệt mỏi, dễ cáu gắt. Bác Hà luôn nhắc rằng, những dấu hiệu này không nên xem nhẹ, bởi đó là tiếng “kêu cứu” của cơ thể khi khí huyết đã bị rối loạn trong thời gian dài.

Cách cải thiện theo góc nhìn Đông y

Quan điểm của Bác Hà là không chỉ tập trung vào khối tổn thương tại tử cung mà phải điều hòa toàn thân. Đông y chú trọng hoạt huyết hóa ứ, bổ thận dưỡng huyết và sơ can lý khí. Khi khí huyết được lưu thông, cơ tử cung mềm hơn, môi trường làm tổ dần được cải thiện.

Bác Hà thường khuyên chị em kết hợp điều chỉnh sinh hoạt: giữ ấm vùng bụng dưới, tránh thức khuya, hạn chế căng thẳng kéo dài. Chế độ ăn nên thiên về ấm, dễ tiêu, tránh đồ lạnh sống. Song song đó, việc tham khảo các bài thuốc Đông y phù hợp với thể trạng từng người là yếu tố then chốt. 

Điều quan trọng, theo nhận định của Bác Hà, là cần kiên trì. Đông y không đi theo hướng can thiệp nhanh mà chú trọng phục hồi dần nền tảng sinh sản từ gốc.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em hiểu rằng, khi đã có chẩn đoán adenomyosis, đừng quá hoảng sợ nhưng cũng không nên chủ quan. Việc theo dõi sát triệu chứng, thăm khám định kỳ và lựa chọn hướng điều trị phù hợp với thể trạng là rất cần thiết.

Chị em đang mong con càng cần chú ý nuôi dưỡng khí huyết, giữ tinh thần ổn định và tránh tự ý dùng thuốc. Mỗi cơ thể là một thể bệnh khác nhau, vì vậy cần được tư vấn kỹ lưỡng. Bác Hà luôn nhấn mạnh sự đồng hành lâu dài giữa thầy thuốc và người bệnh chính là chìa khóa giúp cải thiện khả năng mang thai tự nhiên.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —