Bác Hà giải đáp: IVF phôi ngày 3 vs ngày 5, chất lượng ảnh hưởng ra sao

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp cháu và chị em tìm đến trong trạng thái hoang mang sau IVF, đặc biệt là băn khoăn không biết nên chuyển phôi ngày 3 hay ngày 5, phôi nào “tốt hơn”, chất lượng ảnh hưởng ra sao đến khả năng đậu thai và giữ thai lâu dài. Đây là câu hỏi rất thực tế, bởi IVF không chỉ là kỹ thuật hiện đại mà còn là hành trình tiêu hao rất nhiều sức lực, tinh thần và khí huyết của người phụ nữ.

Về mặt Tây y, phôi ngày 3 là giai đoạn phôi phân chia sớm (khoảng 6–8 tế bào), còn phôi ngày 5 là phôi nang, đã phát triển xa hơn, có sự phân hóa rõ ràng. Tuy nhiên, dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn nhấn mạnh: phôi chỉ là “hạt giống”, còn đất có đủ màu mỡ hay không mới là yếu tố quyết định phôi có bám rễ, sinh trưởng và nuôi dưỡng được lâu dài.

IVF phôi ngày 3 và ngày 5 nhìn từ gốc rễ Đông y

Đông y không phân chia phôi theo ngày như Tây y, mà nhìn vào tổng thể: tinh – huyết – khí – thần của người mẹ. Phôi ngày 5 thường được xem là “khỏe” hơn vì đã vượt qua quá trình sàng lọc tự nhiên trong phòng lab. Nhưng Bác Hà nhận thấy, không ít trường hợp chuyển phôi ngày 5 vẫn thất bại liên tiếp, trong khi có chị em chuyển phôi ngày 3 lại đậu thai và giữ thai rất tốt.

Theo Đông y, điều này phản ánh rõ tình trạng “mẫu thể bất túc”. Nếu thận tinh hư, huyết hư, khí trệ, tử cung hàn hoặc huyết ứ, thì dù phôi có tốt đến đâu cũng khó làm tổ. Ngược lại, khi chính khí mạnh, huyết mạch thông, tử cung ấm, thì phôi ngày 3 vẫn có đủ điều kiện để tiếp tục phát triển trong cơ thể người mẹ.

Nguyên nhân khiến chất lượng phôi ảnh hưởng khác nhau ở mỗi người

Bác Hà cho rằng không nên chỉ nhìn vào phôi mà bỏ qua cơ địa. Có những nguyên nhân sâu xa khiến cùng là phôi ngày 5 nhưng kết quả lại rất khác:

Thứ nhất, thận tinh suy yếu do tuổi tác, làm việc quá sức, thức khuya kéo dài. Thận chủ sinh sản, thận tinh không đủ thì khả năng “đón phôi” kém.

Thứ hai, huyết hư hoặc huyết ứ. Nhiều chị em sau kích trứng, chọc trứng, dùng nội tiết mạnh khiến huyết hao tổn, huyết không đủ để nuôi phôi hoặc huyết ứ làm phôi khó bám.

Thứ ba, tử cung hàn. Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp tay chân lạnh, bụng dưới lạnh, đau bụng kinh – đây là biểu hiện điển hình của hàn, khiến phôi ngày 5 cũng “không muốn ở lại”.

Biểu hiện thường gặp ở chị em chuyển phôi khó đậu

Trước và sau chuyển phôi, cơ thể thường phát tín hiệu rất rõ, nhưng nhiều chị em bỏ qua. Bác Hà thường thấy các biểu hiện như:

Cơ thể mệt mỏi, hồi hộp, mất ngủ, lo âu kéo dài – cho thấy tâm tỳ bất an, khí huyết suy.

Bụng dưới trướng tức, đau âm ỉ hoặc lạnh – dấu hiệu khí trệ, huyết ứ hoặc tử cung hàn.

Kinh nguyệt trước IVF thất thường, ít, sẫm màu hoặc có cục – phản ánh huyết không điều hòa.

Những biểu hiện này nếu không được điều chỉnh thì dù chọn phôi ngày 3 hay ngày 5, khả năng thành công đều bị ảnh hưởng.

Cách cải thiện để tăng khả năng đậu thai theo Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh: cải thiện phải bắt đầu từ người mẹ, không phải từ phôi. Đông y tập trung vào bồi bổ thận tinh, dưỡng huyết, hành khí và ôn ấm tử cung.

Thứ nhất, dưỡng thận là gốc. Chị em cần ngủ sớm, giảm căng thẳng, ăn uống đủ chất, tránh làm việc quá sức. Thận khỏe thì “đất” mới giữ được “hạt”.

Thứ hai, bổ huyết và hoạt huyết. Khi huyết đủ và lưu thông tốt, phôi sẽ được nuôi dưỡng ngay từ những ngày đầu. Bác Hà nhận thấy nhiều trường hợp sau khi điều hòa huyết mạch, kết quả IVF cải thiện rõ rệt.

Thứ ba, giữ ấm tử cung. Tránh đồ lạnh, nước đá, điều hòa lạnh sâu. Giữ ấm vùng bụng dưới giúp phôi dễ làm tổ hơn, đặc biệt với phôi ngày 3.

Thứ tư, ổn định tinh thần. Đông y coi “tâm an thì thai an”. Lo lắng quá mức làm khí trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình làm tổ.

Bác Hà cho rằng, không có phôi ngày 3 hay ngày 5 nào là “tuyệt đối tốt” nếu cơ thể người mẹ chưa sẵn sàng. Phôi ngày 5 chỉ thực sự phát huy ưu thế khi tử cung đủ ấm, khí huyết đủ đầy. Ngược lại, với cơ địa yếu, phôi ngày 3 đôi khi lại phù hợp hơn vì được tiếp tục nuôi dưỡng trong môi trường tự nhiên của người mẹ.

Lưu ý dành cho chị em đang chuẩn bị hoặc đã IVF

Không nên quá ám ảnh vào việc chọn phôi ngày 3 hay ngày 5 mà quên mất việc chăm sóc cơ thể mình.

Chủ động điều chỉnh sức khỏe trước và sau IVF, không đợi đến khi thất bại mới tìm cách bồi bổ.

Lắng nghe cơ thể, nếu thấy mệt mỏi kéo dài, bụng lạnh, tinh thần bất an thì cần điều chỉnh sớm.

IVF là hành trình dài, Bác Hà rất thấu hiểu sự mong mỏi làm mẹ của chị em. Khi gốc rễ được chăm sóc đúng cách, cơ thể tự khắc tạo điều kiện tốt nhất để phôi phát triển, dù là phôi ngày 3 hay ngày 5.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —